Modern gahrymanlar-1

Bu oýlanmamy bir näçe mowzuklara bölüp ýazmaly boldum sebäbi bir mowzuga ýazsam hem tema uzar hem ýazylmaly käbir möhüm detallary bir mowzukda sygdyrmak mümkinçiligi bolanok.
Ilki bilen modernizmiň gygaçya manysyny ýatladyp geçeýin, gysgaça aýdanda 18-19-20 nji asyrlarda Ewropada däp dessurlara we diniň durmuşdaky eýeleýän ornuna garşy çykan bir düşüjne sistemasydyr.
Ýaşlykdan supergahrymanlaryň kinolaryny görüp ulaldyk. Superman, Spiderman, Batman ýaly gahrymanlary bilmeýänimiz ýokdyr. Film sektorynyň jemgyýetiň talaplaryna göra ýol alýandygy barada guman ýok. Asly bu supergahrymanlar köp ýaşlaryň hyýal dünýäsiniň bezegi we arzuwlarydyr. Başgalaryndan tapawutlanmak, meşhur bolmaklyk, hemmeniň hormatyny gazanmak arzuwlary. Belki zyýanly hem däl diýersiň weli “her süýji zat peýdaly däldir” mantygyndan seretsek, bu arzuwlar men-menligi netije berýän bolsa, egolaryň çişirlmegine eltýän bolsa onda oturyp bir pikirlenmeli bolýar.
Ynsanlar şeýle de ýaradylanda bir birinden şahs planynda tapawutlydyr. Herkim bir üýtgeşik. Hatda biziň dilimizde “bäş barmak deň däldir” diýp söz hem bar. Bu bilen ýetinmän ýene de başgalaryndan üýtgeşik bolmak üçin hereket etmegiň sebäbi egodan başga bir zat däldir. Ynsan hemme wagt tebigy bolmalydyr, öz wyjdanyny ýüregini diňlemegi bilmelidir. Öz isleglerini, häsiýetlerini tanamalydyr. Güýçli we ejiz taraplaryny öwrenmelidir. Ana şonda bir şahsyýet bolup başlaýar we tapawutylyk has hem ýüze çykýar. Ýogsam başgalaryndan tapawutly boljak bolup hereket etse onda özüni tanaman köp ýerde ýaňlyş kararlar berer. Meselem ýanyndakylar “süýdin renki akdyr” diýseler ol “Ak myka? Pikirlenip gördüňiz mi? Belki ak däldir?” ýaly soraglar bilen dialektika girip üýtgeşik boljak bolup ýönekeý meselelerde hem ýaňlyş netijelere barmagy mümkin. Tankyt etmek gowy zat adamyň duran ýerinde sagdyn durmagyna eltýär, ýöne bir iki kitaby okap, menem boldum öýdýän diýp esassyz argumentsiz tankytlar etmek adamy gülkünç ýagdaýlara salmagy mümkin. Şoň üçin ilki bilen, “gül hem bir zeminde öser” mantygy boýunça hereket etmeli, belli bir çyzgydan aýrylman, belli ynamly zatlaryň eserlerini köp köp okamaly, pikirlerini öz ynanjyna berk baglamaly, onsoň “üýtgeşik” pikirler älemine syýahata çykmaly! Ana şonda hollywook mediasy hem bize kän bir täsirini görkezip bilmez.
Bu modern gahrymanlarynda ýönekeý sada adamlardan tapawutly bir görnüşde güýçli eradalarynyň bardygyny görýäs. Käbir kinolarda başga planetadan gelen bir daşa degensoň ýada başga bir sebäp bilen bir mutasiýa geçirensoň tebigata we sebäplere özbaşdak täsir görkezip başlaýarlar. Bu aslynda biziň ynanjymyza hiç gabat gelenok. Biziň ynanjymyzda ýeke täk Allahyň absolýut we şeriksiz, çäksiz güýçdeki eradasy bardyr. Ynsana bolsa diňe saýlama hukugyny, kiçijek eradany hem Allah berýär. Tebigat kanunlary hem özbaşdak bir eradasy bolan bir mehanizm däldir, belki Allahyň çäksiz gudratyna boýsunýan kanunlardyr. Sebäplere de Allahdan başgasy täsir görkezip bilmez!
Temamyzyň nobatdaky dowamy Matrix we supergahrymany Neo bolar...