AŞGAZAN REFLEKSLERI

Aşgazan refleksi gyzyl ödekdäki gapak mehanizminiň gowşamaklygy
esasynda, aşgazan düzüminiň gyzyl ödege yzyna gaçmagyndan ybaratdyr. Eger
on iki barmak içegesinden aşgazana dogry ödüň yzyna akyşy bar bolsa,
aşgazandan gyzyl ödege çykýan düzüm hem kislota, hem-de ödi öz içine alar.
Ötdede, aşgazan kislotasy ýaly, gyzyl ödegi gyjyndyrar.
Aşgazan refleksiniň alamatlary:
• Aşgazanda siňdirmezlik, ajama, ýanma (gyzma) we ýellenme.
• Çişme, gägirme we agyz ysy.
• Suw, öt, aşgazanyň içindäki ýada hemmesiniň birdenkä agza gelmegi.
• Gijeleri üsgürme, irden sesiň gyrylmagy we bokurdaga ýaýrap gidýän agyry.
Şu rahatsyz edýän ýagdaýlar arkan ýatylan wagty we öňe egilen mahaly has
hem güýjäp biler.
Siňdirmezlik dowam eden ýagdaýynda:
• Çişme esasynda ýürege basyş bilen ýüregiň urşunda we gan aýlanşygynda
bozulma.
• Aşgazan düzüminiň gyzylödege gaçmagy esasynda hroniki farangit, sinüzit
allergiýaly astma (dem gysma) we dişiň çüýremegi.
• Ses perdeleriniň gijemesi we galňaşmagy esasynda sesiň gyrylmagy we
hroniki üsgürme ýüze çykar.Aşgazan refleksiniň sebäpleri:
• Köp doldurylan we iýmitleriň uzak wagt garaşdyrylmagyçüýremegi
netijesinde çişen aşgazanda mukozanyň iriňlenmegi, myşsalaryň gowşamagy
we çekilmegi, şeýlede, gapak mehanizminiň bozulmagy başlanar.
• Dok garna agyr fiziki maşk we jynsy gatnaşyk etmek garnyň içinde basyşy
güýçlendirip, döş kapasasynyň myşsasynyň gowşamagyna, refleksli we
aşgazan grižasyna ýol açyp biler.
• Käbir adamjarda refleksiň ýeketäk sebäbi sagat 21.00dan soňra iýilýän
nahar bolup biler. Sagat 21.00dan soňra iýlen nahar aşgazanda sindirilmän
çüýrär, kislota we ýel döreder. Nahar ir iýilsede, iýmit siňdiriş
tamamlanmazdan miwe ýada süýji zat iýmeklik hem şol bir netijäni berer.
• Soňky ýyllarda hiç hili görnüşde siňdirilmeýän goşundyly taýýar önümleri
ulanýan çagalarda, aýratyn hem taýýar görnüşde satylýan manna we köke
bilen taýýarlanan garyşyk bolan ertirlik nahary bilen iýmitlenýän bäbeklerde,
aşgazan refleksi giňden ýaýraýandyr.
• Göwrelilikde bagyrdan aşgazana ugradylýan we gusmak arkaly daşyna
çykarylýan toksinler, gyzylödegiň astyndaky myşsalaryň gowşamagyna we
wagtlaýyn reflekse sebäp bolar.
• Gartaşan adamlarda aşgazan kislotasy has az görnüşde öndüriler, şeýlelikde,
siňdiriş kynlaşýar. Şuňa bagly görnüşde garrylar naharyň mukdaryny
azaltmadyk ýagdaýlarynda, dowamly siňdirmezlik sebäpli dokumalaryň
gowşamagy we maýyşgaklygyny ýitirmekligi esasynda refleks we aşgazan
grižasy ýüze çykar.
Ýetginjekleriň takmynan 30% göteriminde aşgazan refleksi bardyr.
Maslahatlar:
Iýmit ýagdaýyny düzetmek, nahar mukdaryny azaltmak, giç sagatlarda nahar
iýmekden ýüz öwürmek we niýet edip, planly görnüşde ilki başda 3 günde bir
gezek, soňra hepdede bir gezek, soňra 2 hepdede bir gezek bolmak şerti bilen
gusmak, gusandan soňra suw içmek zerurdyr. 3 günlük aç galmaklyk esasynda
gysga wagtyň dowamynda refleksden halas bolmak mümkindir.
Refleks geçirýänleriň beýik ýassyk ulanmaklygy zerurdyr.