Gollandiýanyň agrosenagat tejribesini Türkmenistanda ulanmak mümkinçiligi | Konserwator
Gollandiýany hemme bilýändir. Ýöne Ahal welaýatynyň ýarysynadeň bolan bu ýurduň
oba-hojalyk önümlerniň eksportunda dünýäde 3-nji ýerdedigini bilýänler az bolmaly.
16 million ilatly ýurduň diňe 4%-i oba
hojalygynda işleýär. Meýdany 41 müň km.kw (Ahal 91 müň km.kw). Ýöne bu kiçijik
sanlara garamazdan ýurduň oba hojalyk eksporty 55 milliard ýewro ýa-da 80
milliard dollar we dünýäde ABŞ hem-de Fransiýadan soň 3-nji ýerde. Şu ýerde jemi
ykdysady ululygymyzyň 2010 ýylynda 31 milliard dollar bolandygyny gynanç
bildirip aýdyp geçeýin.
Gollandiýada oba hojalygyny finansirleýän
RaboBankyň direktorlaryndan Jan den Brobanderiň aýtmagyna görä Gollandiýanyň
modeli ähli ýurtlarda ulanylyp bilner. Geliň şu ýerde bu ýurduň agrosenagatyny
gözden geçirip Türkmenistan üçin nämeler edip biljegimizi anyklalyň.
Gollandiýada ekerançylyk esasan intansiw ýol
bilen, başgaça aýdanmyzda ýyladyşhanalarda alnyp barylýar. Ýurtda daýhanlara
derek uly agrosenagat şereketleri bar we olar dünýä bazaryny içgin we ýurduň
ýagdaýyny öwrenip şoňa görä önüm öndürýär. Ekerançylygyň 90%-i ýyladyşhanalarda
alnyp barylýar we olaryň ählisi Gollandiýanyň oba-hojalyk şereketlerine
degişli. Bu şereketleriň ylmy gözleg merkezleri
bar we bular önümiň has ýokary hilli bolmagyny gazanýarlar.
Ýurtda RaboBank bar, biziň Daýhan bankymyz
ýaly. Ýöne Daýhanbankdan tapawutlylykda RaboBank ýyladyşhanalaryň gurulmagy,
tehnologiýanyň ornaşdyrylmagy üçin şereketleri finansirleýär. Ýene bir
tapawutly tarapy RaboBank diňe oba hojalygyna maýa goýýar.
BIZIŇ EDIP BILJEKLERIMIZ
DaýhanBankyň funksiýasyny üýtgedip diňe oba
hojalygyny finansirleýän banka öwrüp bileris. Şeýle hem ýurdumyzda önümçilik
daýhan maşgalalar tarapyndan amala aşyrylýar. Bu ýagdaý üýtgemeli we döwletimiz
uly oba hojalyk şereketlerini döredilmegine ýardam etmeli. Bu şereketler
döwletiňki däl hususy şereketler bolmaly. Ýöne döwletimiz bularyň maksadalaýyk
şereketler boluň bilmegi üçin ylmy kömek berip biler we şereketiň
dolandyrylmagyna ýardam eder. Daýhanbank şereketleriň mätäçlik çekýän
taraplaryny analiz edip maddy taýdan kömek eder. Şeýle hem ýurdumyzda bakja
ekerançylygynyň iň az 60%-den gowragy ýyladyşhanalarda amala aşyrylmaly. Şuny
edip bilsek agrosenagatymyzyň ululygy 100 milliard dollardan arkaýyn
geçjekdigine ynanyp bileris. Bu eýýam Türkmenistanyň D7 we BRIC ýurtlarynyň
hataryna goşulmagy diýmek bolýa.
Arşivin durumu
● Tam metin
● 30/30 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: ertir.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 26 Temmuz 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 30
in brinji problema SUW. Onerti oba hojalygny doly suw blen upjun etjek bolmaly. Eger hokumet sheyle zatlary blen upjun etse, dayhanyn ozem yzyny alyp cykya.
Onsoň o neme, Gollandiýanyň we Türkmenistanyň howa şertleri boýunça mümkinçilikleri barada-da bir zatlar çyrşa kyn görmeseň. Soňam Gollandiýanyň ekerançylyk üçin ýaramly ýerleri näçe ga? Näçe ga özleşdirilen ýerlerkä?
Men pikir etýän,ine 30ýyldan bolmasa 50-60ýyldan tebigi baýlyklarymyz ýagny,gaz,nebit tükener,ýeri ondansoñ indiki nesil nädip eklenmeli?! Ekerançylyga Innovasiýa gerek!
AB$-anyñ dünýede ekerançylykda öñdebaryjy orny eýeleýänini hem köpler bilenak..seretsen guma-tozana siñip ýören 'ýanky' (ab$ amerikan) göremzak..konserwatoryñ aýdy$y ýaly 'haçana çenli daýhanlarymyz guma garylyp gezsinler'
eger goldanym bilen byrzatlar üýtgese,men goldaýan!
Daýhan guma garylyp (bulaşyp) işlemekden gorkanok. Ýöne ol hakykatdanam guma garylmajak, aýak astyna düşmejek bolýar. Daýhanlarymyz munuň üçin näme etmelidigini welin bilenok. Haýsy ekin bazarda gowy alynýan bolsa şony ekmegiň pikirinde. Meniň aýdýanlarym mellekçi daýhanlar. Kärendeçi daýhanlaram esasan kösenç görýärler,köp ýerde daýhançylyk ýok. Bakja ekinlerimiz günüň aşagynda ýetişmese näzirki tagamyny ýitirer. Umuman ýyladyşhana daýhançylygy mellekçilerde ýöredilmeli, ýöredilýärem. Emma, bizde ýüyladyşhanalar üçin diýlip goýberilýän gaz ýok. Öý üçin goýberilýän ýangyçdan obalarda ýyladyşhanalara gaz alýarlar. Netijede öýlerinde çagalary üşäp ýatyp bilenok, ýyladyşhanada-da gaz pes bolansoň ekinlerini sowuk urýar. Munuň üçin Türkmenistanda näçe gektar ýer ýyladyşhana şony anyk bilmeli, şolar üçinem anyk gerek bolan ýangyjy aýratyn bermeli. Suw problemasy iň uly problema. Ýer asty suwlar ekinlre artykmaç suw tutulýandygy üçin ýokary galýar. Paradoks. Suw ýok diýýäris, ýerlerimizem artykmaç suwdan zeýleýär. Çünki suwy dogry ulanmagy bilmeýäris. Drenažlar çekilmeýär. Gaýta barlarynam gamyş basýar diýip gömýärler. Emma bu işi alyp barýan, ondan eklenýän adamlar, edaralar bolmaly. Daýhançylyk göräýmäge aňsat ýaly. Emma ol sagadyň mehanizmi ýaly işleýär. Sagadyň ýeke çarhy, pružini, çüýjagazy gowşasa işlemeýär. Biziň oba hojalygymyzda bolsa tutuş oba hojayk sistemasynyň özi işlänok. Oba hojalygy aňly-düşünjeli ýöredilýändir öýdülenok. Ony buýruk bilen işletjek bolýarlar. Emma, toprak seniň buýrugyňy diňlänok. Oňa gowy gurnalan iş gerek. Öňde-de biri agyrýn ýaramyň üstüne basdyň-da diýipdir. Bu mowzugam maňa edil ýarama basylan ýaly etdi...
Daýhan guma garylyp (bulaşyp) işlemekden gorkanok. Ýöne ol hakykatdanam guma garylmajak, aýak astyna düşmejek bolýar. Daýhanlarymyz munuň üçin näme etmelidigini welin bilenok. Haýsy ekin bazarda gowy alynýan bolsa şony ekmegiň pikirinde. Meniň aýdýanlarym mellekçi daýhanlar. Kärendeçi daýhanlaram esasan kösenç görýärler,köp ýerde daýhançylyk ýok. Bakja ekinlerimiz günüň aşagynda ýetişmese näzirki tagamyny ýitirer. Umuman ýyladyşhana daýhançylygy mellekçilerde ýöredilmeli, ýöredilýärem. Emma, bizde ýüyladyşhanalar üçin diýlip goýberilýän gaz ýok. Öý üçin goýberilýän ýangyçdan obalarda ýyladyşhanalara gaz alýarlar. Netijede öýlerinde çagalary üşäp ýatyp bilenok, ýyladyşhanada-da gaz pes bolansoň ekinlerini sowuk urýar. Munuň üçin Türkmenistanda näçe gektar ýer ýyladyşhana şony anyk bilmeli, şolar üçinem anyk gerek bolan ýangyjy aýratyn bermeli. Suw problemasy iň uly problema. Ýer asty suwlar ekinlre artykmaç suw tutulýandygy üçin ýokary galýar. Paradoks. Suw ýok diýýäris, ýerlerimizem artykmaç suwdan zeýleýär. Çünki suwy dogry ulanmagy bilmeýäris. Drenažlar çekilmeýär. Gaýta barlarynam gamyş basýar diýip gömýärler. Emma bu işi alyp barýan, ondan eklenýän adamlar, edaralar bolmaly. Daýhançylyk göräýmäge aňsat ýaly. Emma ol sagadyň mehanizmi ýaly işleýär. Sagadyň ýeke çarhy, pružini, çüýjagazy gowşasa işlemeýär. Biziň oba hojalygymyzda bolsa tutuş oba hojayk sistemasynyň özi işlänok. Oba hojalygy aňly-düşünjeli ýöredilýändir öýdülenok. Ony buýruk bilen işletjek bolýarlar. Emma, toprak seniň buýrugyňy diňlänok. Oňa gowy gurnalan iş gerek. Öňde-de biri agyrýn ýaramyň üstüne basdyň-da diýipdir. Bu mowzugam maňa edil ýarama basylan ýaly etdi...
Gollandiýanyň meýdany Ahalyň ýarysyndanam kiçi; entegem ekerançylyk meýdanlarnyň näçe ga-dygy gyzyklandyrýamy?Ýyladyşhanada islendik klimaty sazlap bolýan bolmaly, ýa men ýalňyşýamykam? Myratberdi Sopyýew ýyladyşhanasynda limon ýetişdirýär meselem.
agentdaky smailikler gowy bolupdyr, malodec. temany haladym
Oran GOVY Pikir. Goldayan Konservator. Shular yaly pikirli adamlar kanrak gerek bize.
Gazdyr, nebitimiza gutarar bir gun, tak 4to one gozzemeli. Biz daje shu mahalky baylyklarymyz(gaz,nebit) bilenem bayap bilemzok. Na-obarot bergide. Shon uchinem bulary etmezden on bir govja ekanomikamyzy ornashdyrsak govy bolardy
bet bet haladym, yaman polezniy info! sagja bol konservator... zat o suw problema barada temana garashyan s neterpenyem... esasy problema shol bizde
Köpräk ýyladyshhana gurmaly,daýhanbankam maýa goýmaly,diýip pikir edýän.