ÄHDE WEPA

<span lang="TK" style="font-size:18.0pt;mso-bidi-font-size:11.0pt;<br><br>
line-height:115%;mso-ansi-language:TK">Ähde wepa

Hezreti Omar sahabalar bilen sohbet edip durkalar üç ýaş oglan gelip, olaryňbiri Hezreti Omara ýüzlenip “Eý Halypa bu ýanymyzdaky oglan biziň kakamyzy öldürdi. Gaýrat edip siz jezasyny beriň”. Aýdylanlary diňlän Hezreti Omar günälenýän oglana seredip “Onuň aýdýanlary dogrumy” diýip soraýar. Günälenýän hem “howa” diýýär. Beýle bolsa aýt bakaly nädip beýle boldy diýýär Hezreti Omar. Gänäkär oglan aýdyp başlaýar: Men ýaşaýan obamda hal ýagdaýym gowy, hiç kime mätäç bolup ýaşamok. Maşgalam bilen gezmäge çykdyk. Kysmat bizi bu oglanlaryň ýanyna getirdi. Bagyşlaň haýwanlarymyň arasynda bir owadan atym bar welin bir gören yzyna öwrülip ýene seredýär. Ol at bu oglanlaryň howlusyndaky bagdan miwe goparyp aldy, men ony saklap bilmedim. Bularyň kakasy öýden gahar-gazap bilen çykyp atyma daş zyňdy. Atym şol ýerde jan berdi. Men hem gaharym gelip kakalaryna daş zyňdym ol hem öldi. Gaçjak boldum bular meni tutdylar. Ýagdaý şeýle diýdi günäkär oglan. “Aýdara zat ýok. Munuň jezasy ölüm, üstesine günäňi boýnuňa hem aldyň” diýdi Hezreti Omar. Günäkär oglan “Halypa” diýip söze başlady. “Men obamyzda baý biri. Kakam pahyr ölmänkä maňa ep-esli altyn miras galdyrdy. Gelýärkäm jigim kiçi bolany üçin altynlarymy gizledim. Häzir Siz maňa bu jezany berseňiz ýetimiň hakyny zaýa etdigiňiz bolar we Alla (j.j.) öňünde jogap bermeli bolarsyňyz. Maňa üç gün müddet berseňiz altynlary jigime tabşyryp gelerin. Bu üç gün üçin hem ýerime birini goýup gideýin” diýýär. Hezreti Omar oňa “Sen bu ýerlere ýat, ýeriňe kim galar” diýýär. Sözüň bu ýerinde günäkär oglan daş-töweregine göz aýlap hol adam meniň ýerime galar” diýýär.

Günäkär oglanyň görkezýän adamy Hz. Pygamberimiziň (s.a.w) iň ýakyn dostlaryndan, ýaşap ýörkä Jennet bilen buşlanan Amr Bin Assdan başgasy däldi. Hezreti Omar Amra garap “Eý Amr ony eşitdiň” diýýär. Amr Bin Ass hem “Howa men kepil bolýan” diýip jogap berýär. Şeýdip günäkär oglany goýberýärler. Üçünji günüň soňunda wagt dolup barýa ýöne oglandan habar ýok. Medinäniň tirebaşylary Hezreti Omaryň ýanyna baryp, günäkär oglanyň gelmejegini şonuň üçin hem Amr Ibn Assa jeza bermegiň deregine mal bermegi teklip edýärler. Emma kakalary ýogalan oglanlar “Ýok, biz kakamyzyň ganynyň ýerde galmagyny islämizok” diýýärler. Hezreti Omar oglanlara “Menden garaşýan jagabyňyzyň yzynda duraryn” diýýär.

Şeýle gürrüň gidip durka köpçüligiň içinde bir gybyrdy bolýär we adamlaryň arasynda günäkär oglan görünýär. Hezreti Omar ol oglana “Oglum Sen gelmän hem bilerdiň, näme üçin geldiň?” diýýär. Günäkär oglan mertlik bilen kellesini ýokary galdyryp “Ähdine wepasyz diýmesinler diýip geldim” diýýär. Hezreti Omar bu gezek Ibni Assa garap “Eý Amr Bin Ass Sen bu oglany tanaňok näme üçin kepil bolduň” diýip soraýar. Amr Ibni Ass ganyňy doňdurjak jogap berýär “Şu adamlaryň içinden meni saýlady. Ynsanlyk öldü ýa-da gutardy diýmesinler diýip kabul etdim”. Nobat kakalary öldürilen oglanlara gelýär, olaram hem “Biz bu dawamyzdan dönýäs” diýýärler. Bu söze Hezreti Omar olara “Ýaňyjada kakamyzyň gany ýerde galmasyn diýýärdiňiz. Näme üçin indi dawaňyzdan dönýäňiz?” diýip soraýar. Kakalary ýogalan oglanalaryň jogaby hem iniňi tikenekledýär “Merhemetli ynsan galmady diýmesinler diýip”.