Yedi boydash, köche süpüryän gelin we yanan gelin hakynda (2-nji bölüm)

Men sheyle gelinleñ birine belet.
Durshuna monjukdy,durshuna gyzyl.
SÖYGI weli yokdy. Söygi bolmasa-
Gyzyl diñe dashdy: reñki gyzyl.

Hawa, ol geliniñ gyt zady yokdy:
Endamy yüpekdi, on barmak-köken.
SÖYGI weli yokdy. Söygi bolmasa-
Köken hem,yüpek hem-teniñe tiken.

Gayyn enäniñ hem kem zady yokdy:
Bashynda ak gyñach dilinde sena.
RAHAT weli yokdy. Rahat bolmasa-
Gyñajy köpündi. Gabyrdy dünyä.

Gayyn atanyñ hem kem zady yokdy:
Hormatlydy sakgalynyñ ak gyly.
Köchede üch eglip salam bererler,
Öyde weli hiññillikdi sakgaly.

Öylenen yigdiñ hem kem zady yokdy:
Sachy-da,geymi-de- iñ täze moda.
SÖYGI weli yokdy. Söygi diylen zat
Altyn bilen alynmayar dünyäde.

Bu täze öyüñ hem kem zady yokdy:
Töri-baydak boyly gelinlidi ol.
Kökkesilmish örän owadan gyzdy-
Hem syratly, hemem gelimlidi ol.
Yekeje kem zady-bashda gelende
Shu öyüñ YSHKYNA gelmelidi ol.

SHU YIGDIÑ YSHKYNA gelmelidi ol.
Ol bolsa ALTYNYÑ YSHKYNA geldi.
...Bu sözi aytmaga baranok dilim:
Shol gelin...bir metr beylämde öldi.

Birje yyl yashashdy. Durmush bulashdy.
Sandykda dul galdy brilliant, altyn.
Bir sandyk altyny satyn alsa-da,
Bir Söygini alyp bilmändi satyn.

Yigidi görende-tütärdi bagry.
Dishini charhlardy görse gayynny:
SATYN ALANY HEM, SATANLARY HEM,
ÖZÜNI HEM ÇEYNEMÄGE TAYYNDY.

Ne-hä baran öyi gelni söyüpdi,
Ne-de gelniñ özi söyüpdi öyi.
Gijede-gündizde, hushunda-düyshde
Bogdy bogazyndan
BIR GARYP SÖYGI.
Bir sada yigitdi ol GARYP SÖYGI.
Student yigitdi. Syrkaw ataly.
Gara£syz,mashynsyz. Öyleri bolsa-
Ne altynly, ne-de yüpek tutuly.

Yigit gyzy söydi.
Gyz ony söydi.
Göyä gosha ganat achyldy göwün.
...Gyz bir gün yigidiñ öylerin gördi:
''Wiy, wiy, shumy?'' Bar zat gutardy sho gün.

''Wiy, wiy, shumy?''
Shudy iñ soñky sözi.
Shondan soñ ne-hä hat, ne-de bir salam...
Ne özi göründi... Gyzgyn posalar,
Gizlin dushushyklar...hemmesi tamam.

Barlyrak bir sawcha garashdy onsoñ.
Barlylaryñ bolsa köpdügi belli.
Iñ gowy gyzlary sholar alyardy
(Olar ücin hichdi kyrk ya-da elli)!
Bir gün säher bilen sholardan biri
Süyt reñk ''Wolgasyn'' shagladyp geldi.
Soñy hem belli...

Ol gelin bäsh garysh beylämde öldi...
Aramyzda bardy yekeje diwar.
Bir wrach, bir düzgün, bir keselhana.
Bir stol, bir menyu, bir naharhana.
Yene bir eyjejik sestramyz bar.

Her säher shol gelniñ yanyndan chykyp,
Soñ meniñ yanyma gelerdi wrach.
Ol meniñ derdime derman gözlärdi,
Men gelniñ derdine sorardym alach.

''Bejerip bolmazmy?! Bejerjek boluñ!
Näme derman gerek? Gymmatmy, arzan-
Aydyñ,men taparyn... Tanyshlam hem bar.''
Yöne weli...peyda etmändi derman.

Gelin gitdi... Emma gitmezden ozal
Döshlerine döküp bir harman sachyn,
Yüpek dek desseler öl-suw bolyancha
Gowzadypdy bagryn, döküpdi ichin.

Gelin günäkärdi. Diñe birje zat
Az-kem yeñledyärdi onuñ günäsin:
Sagalaysa ALTYN DÜNYÄSIN undup,
Bagryna basjakdy SÖYGI DÜNYÄSIN.

Söyüp, söyülmäge mynasypdy ol.
Bezeg hökman däldi. Özi gözeldi.
Nämä gerekdikä gyzyla gyzmak?
Gelniñ özi yöräp yören gyzyldy.

Agshamlyk naharda, stol bashynda
Bir gün öz-özüne berdi-de sowal,
Özi jogap berdi:''Garyp yigidiñ
Näletine galan bolmagym ahmal...''

Onsoñam dymypdy. Yene-de birden
Seslenipdi:''Bir zat yazaysañ bir gün,
Yazsañ yaz. Özgä-de, goy, sapak bolsun.
Bir hayysh: adymy tutaymawergin!''

Adyña döneyin, mele sach gelin!
Duyyan,duyyan, seniñ yüregiñ duyyan.
Yok,adyñ tutmaryn...hayyshyñ kabul.
Yöne seniñ adyñ...
Bir däl-ä, uyam.

Seniñ adyñ-da köp, dertdeshiñ-de köp:
Sen Altyn, sen Jeren, sen Oguljemal.
Sen Göwher, sen Sheker, sen Oguldursun...
Hemmäñizi sanap chykar yaly däl.
Sen Köshi, sen Mary, sen Gyzylarbat,
Sen Tagta, sen Halach, Gökdepe, Gämi.
Köytendag sen, Nebitdag sen, Gumdag sen...
(Bu diñe bir bende sygyany dälmi?)

Siz kän ,siz kän... Ynha shu yediler hem
Seniñ dertdeshleriñ. Paytagtly gyzlar...
Belli däl olaryñ geljek ykbaly-
Kä kech bagtly,
Käte ak bagtly gyzlar.

Bälchireship baryar haybatly gyzlar.
Durshuna brilliant, durshuna altyn.
Wah, olañ ichinem bezäp bolsady-
Brilliantdan beter sachjakdy yalkym.

Gazet kioskiniñ deñinden ötüp,
Gyzyl dükanyna baryp yetdiler.
Gazet, £urnal, kitap almakdan gechen,
Witrinasyna-da seretmediler.

Yedisem dikgirdäp yetdiler ''MIR''-e,
Afishañ öñünde chekdiler ayak.
''Ay-y, hindi kinosy yok eken!'' diyship,
Çaykanshyp gitdiler tunnele tarap.

Erte jygyldykda gördüm olary:
Öñki bezegiñ hem cheni-chaky däl.
Geyen mahmallaram düynküsi däldi,
Gulakhalkalaram öñki halka däl.

Hemmesi öñküden on esse gymmat:
Durshuna altyndan doñup dur beden.
...Yok, yok, gadagan däl gyzyl dakynmak,
Shol gyzylyñ
Guly bolmak gadagan.

Dokluk diyilyän zat-iñ uly synag.
Ol kimiñ kimdigin ölcheyär derrew.
Onuñ ücin hich bir sülchi gerek däl,
Özi sülchi bolup, gechiryär derñew.

Bezegiñe görä baha kesenok,
Akylyña görä kesyär ol baha.
(On bäsh müñ köynekli Yelizaweta
Sammyklygy bilen girdi taryha.

Ömürboyy bir ichmekli Kemine
Henizem añk edyär akyly bilen).
...Bezeg gerek. Hasam zenana gerek.
Yöne bolmaly ol öz chaky bilen.

Jygyllyk gutardy... Boydash joralar
Yuwash-yuwash chykyp gitdi bazardan.
Guwansam-da, guwanshymcha gynanyp,
Men olary sypdyrmadym nazardan.

Yedi jora
Bir-birinden owadan:
Beyle gyzlar käte-käte dogyardy.
Gözi, gashy hakda aytmanyñda-da,
Boylary-da garry gyza degyärdi.

Gaty görmäñ, yashy ötüshen gyzlar,
Shahyr siziñ bashyñyza sadaga!
(Has puldar, has teydar sawcha garashyp,
Käte sizi garradayyar atalar!)

Uzyn boyly, orta boyly altylar.
Diñe biri-gysgarakdan tokgady.
Yöne shol hem yigidine yylgyrsa-
Diydirjekdi:''Wah, yene bir baksady!''

P.s: dowamyny teswir görnüshde yazjak