Türkmenistanyň futbol boýunça Milli ýygyndysy we onuň taryhy

Salam agzalar.
Şu temada Türkmenistanyň futbol boýunça Milli ýygyndysy barada käbir maglumatlary ýazmakçy. Tema gyzyksyz bolup biler. Maksadym gyzykly etmek däl, peýdaly bir zat etmek. Özüňiz bilýäňiz, öz futbolumyz barada internetden türkmençe maglumatlar tapmak gaty kyn. Umuman şu temamda Milli ýygyndymyz baradaky ýygnan maglumatlarymy bir ýere jemlemekçi. Onda başlaýyn.



Aziýanyň futbol konfederasiýasyna (AFC) degişli bolan Türkmenistanyň futbol asisasiýasynyň (TFA) garamagyndaky Türkmenistanyň futbol boýunça Milli ýygyndysy (TKM) häzirki wagtda FIFA reýtinginde 143-njy ýerde ýerleşip, reýtingde iň yzdaky derejesi 174 (09.2007ý), iň öňdäki derejesi hökmünde bolsa 86-njy (04.2004ý) ýere çenli barmagy başardy.

Türkmenistanyň futbol boýunça Milli ýygyndysy öz meýdançasyndaky oýunlaryny Aşgabadyň Beýik Saparmyrat Türkmenbaşy adyndaky Olimpiýa stadionynda (30.000 adamlyk) oýnaýar.

Milli ýygyndymyz öz taryhyndaky ilkinji resmi duşuşygyny 1992-nji ýylyň iýun aýynyň 1-na Gazagyztanyň Alma-Ata şäherinde Gazagystana garşy geçirdiler we oýny 1-0 ýeňliş bilen tamamladylar.
2003-nji ýylyň 19-njy noýabrynda Aşgabatda Owganystany 11-0 utan oýnumyz Milli ýygyndymyzyň taryhyndaky iň uly hasap bilen ýeňiş gazanan oýny hökmünde hasaba alyndy.
2000-nji ýylyň 10-njy fewralynda Kuweýtde ýer eýelerine 6-1 utulan oýnumyz bolsa ýygyndymyzyň taryhynda iň uly hasap bilen utulan oýny hökmünde taryha girdi.

Türkmenistanyň Milli ýygyndysynyň taryhyndaky iň üstünlikli ýyllary 2003-2004-nji ýyllar hasaplanýar. Milli ýygyndymyz taryhynda entege çenli dünýä çempionatyna gatnaşyp görmedi. 1998-2010-njy ýyllar arasyndaky dünýä çempionatynyň saýlama ýaryşlaryna gatnaşdy. Ýöne geçirilen saýlama oýunlaryň ählisini hem netijesiz oýnadylar. Türkmenistan öz kontinentinde iň uly ýaryş bolan Aziýanyň kubogyna bolsa taryhynda diňe bir gezek gatnaşmagy başardy. 2004-nji ýylda Hytaýda geçen Aziýa çempionatynda C toparçada çykyş eden ýygyndymyz öz toparynda geçiren oýunlaryndan soň 3-nji ýer almagy başarypdy. Ýygyndymyzyň ýene bir üstünlikli ýaryşy bolsa geçen ýylky (2010ý) Aziýanyň çagyryş kubogydyr. Ol ýaryşda Milli ýygyndymyz finala çykmagy başarypdy we esasy wagty 0-0 gutaran oýundan D.g. Koreýalylara penaltylardan soň 5-4 hasabynda ýeňlişe sezewar bolupdy.

Milli ýygyndymyzyň taryhyndaky belli futbolçylar: Rahym Gurbanmämmedow, Pawel Harçik, Dmitriý Homuha, Waleriý Proşin, Amandurdy Annadurdyýew, Gurbangeldi Durdyýew, Rejepmyrat Agabaýew, Muslim Agaýew, Ýuriý Bordalimow, Aleksandr, Ignatow, Kamil Mingazow, Begençmuhammet Kulyýew, Goçguly Goçgulyýew, Wladimir Baýramow, Omar Berdiýew, Nazar Baýramow, Guwançmuhammet Öwekow, Didargylyç Orazow, Wýaçeslaw Krendelew, Berdi Şamyradow, Ruslan Mingazow.

Milli ýygyndymyzyň taryhynda iň köp gol salan futbolçy, 1992-1999-njy ýyllarda ýygyndymyzyň düzüminde çykyş eden Çaryýar Muhadowdyr. Ol 7 ýylly Milli ýygyndy karýerasynda jemi 13 gol salmagy başardy. Bu barada giňişleýin maglumat almak isleseňiz: www.rsssf.com/miscellaneous/turkm-recintlp.html

Milli ýygyndymyza häzirki wagtda Ýazguly Hojageldiýew tälimçilik edýär. Ýazguly Hojageldiýewden öň ýygyndymyza Baýram Durdyýew, Elguja Guguşwili (Gruziýa), Täçmyrat Agamyradow, Wiktor Požeçewiskiý (Ukraýina), Gurban Berdiýew, Röwşen Muhadow, Wladimr Bessonow (Ukraýina), Rahym Gurbanmämmedow, Boris Grigorýans, Amangylyç Koçumow dagylar dürli ýyllarda tälimçilik etdiler. Bulardan iň tanymallary Wladimr Bessonow hem-de Gurban Berdiýewdir. Bessonow 1988-nji ýylda futbolçy hökmünde SSSR-iň düzüminde Ýewropanyň çempiony bolmagy başarýar. Futbolçy hökmünde 3 gezek dünýä çempionatynda çykyş edýär. Ýetginjekleriň arasynda SSSR bilen dünýäniň çempiony bolmagy başarýar. Şeýle-de SSSR-iň çempionatynda hem birnäçe gezek çempion bolmagy başarýar. Gurban Berdiýew bolsa häzirki tälimçilik edýän kluby Kazanyň Rubini bilen 2 gezek Rossiýanyň çempiony bolmagy başarýar. Dünýäniň iň güýçli kluby Barselonany ''Nou Camp''-da utmagy başarýar.

Milli futbol ýygyndymyza soňky 1 ýylyň dowamynda çagyrylan futbolçylar:

Derwezebanlar:
Rahmanberdi Alyhanow (''HTTU'')
Baýramnyýaz Berdiýew (''Nawbahor'' Özbegistan)
Maksatmyrat Şamyradow (''Gol Gohar'', Eýran)
Nikita Garbunow (''Nebitçi'')
Mämmet Orazmuhammedow (''HTTU'')

Goragçylar:
Goçguly Goçgulyýew (''Gara Altyn'')
Begli Annageldiýew (''HTTU'')
Begli Nurmyradow (''HTTU'')
Myrat Hamraýew (''Almalyk'', Özbegistan)
Maksim Belyh (''HTTU'')
Baýramdurdy Meredow (''HTTU'')
Dawid Sarkisow (''HTTU'')
Bagtyýar Hojaahmedow (''Merw'')
Şöhrat Söýünow (''HTTU'')
Guwanç Rejepow (''HTTU'')
Nazar Çöliýew (''Aşgabat'')
Ýagmyrmyrat Annamyradow (''Nebitçi'')
Serdar Annaorazow (''HTTU'')
Ahmet Ataýew (''Aşgabat'')
Omar Berdiýew (''Karwan'', Azerbeýjan)
Hemaýat Kömekow (''HTTU'')

Ýarymgoragçylar:
Döwran Allanazarow (''HTTU'')
Perhat Podarow (''HTTU'')
Amir Gurbani (''Altyn Asyr'')
Guwanç Abylow (''Ahal'')
Abdulla Gurbannepesow (''HTTU'')
Rahymberdi Baltaýew (''Aşgabat'')
Mihail Muhammedow (''HTTU'')
Döwlet Baýramow (''HTTU'')
Guwanç Hangeldiýew (''HTTU'')
Mekan Datdow (''HTTU'')
Arslanmyrat Amanow (''HTTU'')
Nazar Baýramow (''Neftçi'', Azerbeýjan)
Serdar Geldiýew (''Aşgabat'')
Wýaçeslaw Krendelew (''Luç Energiýa'' Russiýa)

Hüjümçiler:
Berdi Şamyradow (''Aşgabat'')
Mämmedaly Garadanow (''HTTU'')
Didargylyç Orazow (''Nebitçi'')
Gahrymanberdi Çonkaýew (''Altyn Asyr'')
Guwançmuhammet Öwekow (''Nebitçi'')
Wladimr Baýramow (''Tobol'' Gazagystan)
Aleksandr Boliýan (''Ahal'')
Artur Geworkýan (''Nasaf'', Özbegistan)
Ruslan Mingazow (''Skonto'' Latwiýa)
Azat Garajaýew (''HTTU'')
Arif Mirzoýew (''Nebitçi'')

Ady, familýasy, kluby ýalňyş ýazylanlar bolsa düzedersiňiz-dä. Soňam goşmaly, aýyrmaly futbolçylar bolsa olara-da bir göz aýlaýyň.

Şu ýerde özi Türkmenistanda doglan, emma başga döwletiň milli ýygyndysynda çykyş eden türkmen futbolçylaryny hem belläsim gelýär. Olardan Rolan Gusew Aşgabatda doglup, futbola Aşgabatda başlamagyna garamazdan, maşgalasynyň ýaşlygyndan Russiýa göçüp gitmeklerinden soň, birnäçe ýyllap Russiýanyň Milli ýygyndysynda abraýly çykyş edýär. Şeýle futbolçylaryň ýene-de bir Gazagystanly Witaliý Kafanowdyr. Ol hem Gusew ýaly Türkmenistanda dogulýar, emma futbolçylyk karýerasy Gazagystanda geçýär.

Temaň soňunda Milli ýygyndymyzyň soňky ýagdaýlary barada durup geçeýin. Milli ýygyndymyz şu günler Belorusiýada Dünýä çempionaty - 2014-iň saýlama oýunlaryna taýýarlyklaryň çäginde okuw-türgenleşik işlerini geçip ýör. Olar ol ýerde 1-2 sany ýoldaşlyk oýnuny hem geçirerler. Milli ýygyndymyz soňky ýoldaşlyk oýnuny Belorusiýanyň ýaşlar ýygyndysy (U21 Belarus) bilen geçiripdi we 1-0 hasabynda ýeňlişe sezewar bolupdylar. Milli ýygyndymyz nesip bolsa Dünýä çempionatynyň saýlama ýaryşlaryndaky ilkinji oýnuny iýul aýynyň 23-ne Aşgabatda Indonezlere garşy geçirmeli. Soňky jogap oýny bolsa aýyň 27-sine Jakartada geçiriler. Bu eýýäm başga tema.

Milli ýygyndymyza öňde duran aňsat bolmadyk oýunlarda üstünlikler arzuw edýän. Temany okanyňyz üçinem sagja boluň. 🙂

Şu ýerde temaň soňunda Kasoý agamyzyň ''Futbol'' diýip aýdan aýdymjygynyň sözlerinem ýazasym geldiläý. 🙂

Nury Meredow - Futbol
Bitarap ýurduň tugunda serim,
Geldi futbola janköýerleriň.
Utulmak söýene degenok jana,
Bizden kän salam derwezebana.

Bu mahmal meýdan, misli gök asman,
Derwezebana bizden kän salam!

Türkmeniň bagtyn ýüzüňde gördüm,
Hüjüm edeňde ýerimden turdum.
Ökde oýunçy diýen adyň bar,
Derwezä ur sen bir top ýadygär.

Bu mahmal meýdan, misli gök asman,
Hüjümçi dosta bizden kän salam!

Ezberleň oýny, maksady päkdir,
Agzybirlikde ýeňilmek ýokdur.
Agzybir halkym türkmeniň ýurdy,
Bize bu bagty Serdarym berdi.

Bu mahmal meýdan, misli gök asman,
Ezber dostlara bizden kän salam!

Özümä gowy görýänläý şu aýdymy. 🙂 Sizem diňlärin diýseňiz: tolkunfm.com/index.php?q=musics&id=648

Sag boluň!

Haýsyny söýýäň? :)

Futboly elbetde(70%, 21 adam)

Gyzdan öňe geçjek zat ýoklaý(30%, 9 adam)