Gyz çagalaryň ykbaly
Köne gazetleň birini okap otyrkam şunuň ýaly ýazga gabat geldim we siz bilen paýlaşmak isledim. Öň eşidenlerem bar bolmagy ahmal, ýöne okanyňyza degýän ýazgy eken. Okaň we oýlanyň.
“Garaňkylyk döwrüne” degişli başga bir erbetlik hem Kurany Kerimde şeýle düşündirilýär:
“Olardan biri gyz bilen buşlanan mahaly, juda gahar-gazaply bolup, ýüzi garaňkylar. Özüne berlen buşlugyň ýamanlygy sebäpli kowmundan gizlenmek islär. Ony, namys etmän saklarmy? Ýogsa-da ony topraga gömermi?” (Nahl 16/58-59)
Hawa, olardan haýsysam bolsa biri gyz çagasynyň bolanyny eşidäýse, gahar-gazap bilen sojanyp durardy. Bu sebäpli hem ýüzleri boz-ýaz bolup, halkyň gözüne görünmekden ejap ederdiler. Olar bu buşlugy şeýle halamaýardylar welin, utançlaryndan ýaňa ýere giräýjek bolýardylar. Ahyram olar şeýle masgaraçylyga çydam etmeli bolýardylar ýa-da namysyny goramak üçin doglan gyz çagasyny ýok etmeli.
Ine, jahyllyk döwründe aýal maşgala şeýle ýigrenilipdir. Aýal maşgalalaryň şeýle derejede pes görülmegi diňe Arabystanda däl, eýsem Rim we Sasany imperýalarynda hem möwç urupdyr. Şeýlelikde yslamyň aýal maşgalalar babatda Arabystanda geçiren ägirt uly öwrülişigi, şol bir wagtyň özünde dünýä aýallarynyň hem bähbidine, adamzat taryhynda heniz görlüp-eşidilmedik bir öwrülişik bolýar.
Hawa, Kurany Kerim, bu aýylganç wagşylygyň soňuna çykyp, islendik ýagdaý bolanynda hem çagalary öldürmekligi gadagan edýär: “Garyplyk sebäpli çagalaryňyzy öldürmäň, siziň hem olaryň hem ryzkyny Biz berýäris” (Enam 6/151).
Göýä, Beýik Biribar olara şeýle diýýärdi: Çagalaryňyzy näme üçin öldürýärsiňiz? Sizi hem olary hem ryzyklandyrýan Men. Göreňizokmy? Ýerýüzi nygmatlary müňlerçe saçak mysaly siziň öňüňizde ýazylan. Asman siziň dadyňyza ýetişýär. Bulutlary siziň üçin ugrukdyryp, ol ýerden ýagyşy we gary ýagdyrýan, soňra bolsa ýer ýüzünde millionlarça görnüşli ösümlikleri ösdürýän Menden başga kim bolup biler? Bularyň ählisini görüp durkaňyz, aç galarys gorkusy bilen çagalaryňyzy nähili öldürip bilýärsiňiz? Asla unutmaň, şeýle edenler Allahyň gazabyna duçar bolarlar we bir gün olara-da, “Näme üçin bigünä çagalary öldürdiň?” diýlip hasap soralar. Topraga gömlen çagalaryňyzdan “Günäňiz näme, haýsy sebäp bilen öldürildüňiz?” diýlip soralan mahaly” (Tekwir 81/8-9) diýen aýat bize şol döwrüň ahlak bozuklygyny aýdyň görkezýär.
Bir gün sahabalardan biri Allah Resulynyň huzuryna baryp, jahalat döwrüne degişli öz başyndan geçen wagşylygy ýatlaýar: “Ýa ResulAllah! Biz jahalat döwründe gyz çagalarymyzy diriligine ýere gömerdik. Meniň hem bir gyzym bardy. Ejesine “Muny geýindir, daýysynyň ýanyna alyp gitjek” diýdim. (Ejesi görgüli, munuň näme diýmekdigini bilýärdi. Balasy ýene-de sanlyja salymdan guýa taşlanyp, ol ýerde ejir çekip jan bermelidi. Nätjek, aýalyň şeýle wagşylyga garşy çykmaga-da haky ýokdy. Onuň elinde gelýän ýeke-täk zat - aglamakdy) Aýalym aýdylany etdi. Çagajyk bolsa hakykatdan hem daýylaryna gidýändigine begenip, bökjekleýärdi.
Elinden tutup, öňden gazyp gaýdan guýymyň ýanyna getirdim. Oňa “Guýa seret” diýdim. Ol ýaňy bir guýa sereden mahaly, yzyndan iteläp göýberdim. Emma oňa guýyň agzyndan ýapyşmak başardypdy. Ol bir tarapdan çykmaga dyrjaşýardy, beýleki tarapdan hem “Kaka jan, üstüň hapalandy” diýip, geýimlerimi kakyşdyrýardy. Muňa garamazdan ony depip göýberdim we şol guýyda diriligine gömüp gaýtdym.”
Ol sahaba bu wakany gürrüň bereninde Allahyň Resuly we ýanyndakylar gözýaşlaryna erk edip bilmän, aglaýarlar. Şol ýerde oturanlardan biri: “Sen-ä, Allahyň Resulyny örän ynjytdyň” diýeninde, Pygamberimiz (s.a.w.) oňa: “Ýene-de bir gezek gürrüň ber” diýip, talap edýär. Ol adam bu wakany ýene-de bir gezek täzeden gürrüň berýär. Iki Jahan serwerimiziň göz ýaşlary, mübärek sakgalyndan aşaklygyna syrygýar. Allahyň Resuly bu wakany täzeden gaýtalatmak bilen, megerem, şuny düşündirmek isländir: Ine siz yslamdan öň şeýlediňiz. Yslamyň size nähili adamkärçilik sypatlaryny bagyş edendigine has gowy düşünmegiňiz üçin, jahalat döwründäki bu wagşyçylygy gaýta-gaýta gürrüň berdirdim.
Talyplar.com-da-da göýberipdim. Teswirlere-de ýazaýyn diýdim.
Arşivin durumu
● Tam metin
● 11/11 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 25 Mayıs 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 11
Sag bol agam gaty manyly eken. Öz gözime ýa$ aýlandy.
Hakykatdan hem nädip öz çagañy nädip öldirjek. Hudaý saklasyn.
vah balajyk chaga:(( huday saklasyn,bizem bir yigrenip bolarmyblum
Naili ata ol öz perzendini depelap öldürya Allajanymey heyde sheyle edip bolarma,gynansagam shu döwurde-de gyzy bolsa gynanyan atalaram az dal.bagyshlan göz yashymy saklap bilemok
şol döwürde, şeýle jahyl adamlardan bolmadygymyza şükür, bu wagşy ynsapsyzlyga barylmak şol döwürdäki ynsanlaryñ iñ wagşy, ýyrtyjy şahs bolandygyny görkezýär we bu degişli döwrüñ elhenç ýagdaýy bolup durýar. Käte adamzat ähliniñ taryhynda başga-da şuña meñzeş eden elhençliklerini okanyñda, ýa-da eşideniñde endamyñdan gaýnag suw guýlan ýaly ýagdaýa salýar. Özümiziñ hem şol adamlaryñ neslindendigimizi, ýa-da olaryñ hem Adam atanyñ perzentleridigini, iñ bolmanda özümiziñ hem şolar ýaly adamlardygymyzy oýlanan wagtymyzda bir üýtgeşik, atsyz, çäksiz, çuññur duýgular kalbymyzy aýylganç ýagdaýda lerzana getirýär. Geçmişe gazaplandyryp az mahallyk özümiziñ adamlygymyzy unutdurýar. Ýöne näme, muña taryh diýerler, muña geçmiş diýerler, muña durmuş, bäş gün ýalançy diýerler.
Köp sagboluñ Mirasymyz! Gaýdyp şular ýaly wagşyçylyk adamzat ählinde gaýtalanmazlygyny dileýärin we diläliñ! Bular ýaly işleriñ gaýdyp döremekligine ýol bermezlik maksady bilen soñky nesillere terbiýeçilik işlerini gurnamaklyga biz ulularyñ her birimize umumy borç bolup durýan bu meselä sowuk-sala göz bilen garamaklyk, edil şular ýaly bolmasa-da, (bolmawersin Hudaýjan) kiçeñräk ahlaksyzlyklara alyp barmak ýaly häsiýetlerden olary daşlaşdyrmagymyz gerekmikä diýýän. Eýsem ýokardaky mowzukda getirilen dokumental mysallaryñ hem başlangyjy nämelerden dörändir öýdýäñiz!? Elbetde terbiýeçilik işlerinde sowuk-salalyga ýol berilmegi netijesinde. Mundan başga-da kän sebäpleri bolup biler, ýöne umumy alanymyzda başlangyjy şudur.
Hz.Omer bir gezek sahabalaryn
arasynda
sheyle diyyar:
-Men 1 zady yatlamda hemishe
gulyan,
yagny, yola cykamyzda ugur
getirmegi
ucin halwadan putlar yasap, olary
yanymyza alardyk we yalbarardyk,
yolda
ajygan wagtymyzam olary alyp
iyerdik,
shona her yatlamda gulyarin. Yene
bir
zady yatlasam welin, hemishe
aglayaryn.
Olam oz gyzymy diri cukura
gommegim -
diyyar.
sagja bol paylashanyna yuregim awap gitdi gyzjagasha
sagja bol paylashanyna yuregim awap gitdi gyzjagasha
wahey gynanaydym.
Şu hekaýa gaty gynançly, gaýtaladyp diňletmeginde-de aýry bir hikmet bar bolsa gerek. Her okanymda ýüregiňi daglaýan hekaýa..