TEBLIG NÄME ÜÇIN GEREK? TEBLIGIŇ MIWESI / Fethullah Gülen

Ýigriminji asyr – ruhy gymmatlyklara degişli bar zadyň weýran bolan asyrydyr. Şu asyrda adamlar batyl bolana döndi. Oňaýsyz şertler juda känem bolsa, pyşyrdy ýaly bolup Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem) demi hem sesi henizem eşidilýär. Onuň ençeme asyrlar öň aýdyp giden sözleriniň ýaňlanşy, wagtdan hem daşlykdan aşyp bize çenli gelip ýetýär. Elbetde, bu zatlaryň baryny diňe Allahyň çäksiz rehmeti bilen düşündirip bolar. Diýmek, şu çäksiz peşgeşiň şükürüni ýetirmek biziň borjumyzdyr. Eger-de biz ruhumyzyň çuňluklaryny Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem) dirilik eçilýän demi bilen dolduryp, dem alyşymyzy onuň demine göre sazlap bilsek, onda biz şu peşgeşlere şükür etdigimiz bolar. Ine, şu zeýilli şükür etmegi başaranlar, ahyry halas bolarlar.
Sady Şirazy Pygamberimize (sallallahu aleýhi wesellem) ýüzlenip: „Ol ymmatyň gämisiniň ýolbaşysy sen bolsaň, ol ymmat nähili bagtlydyr. Ol ymmatyň arkadaýanjy hem paýasy sen bolsaň, ol ymmat gör, nähili bagtlydyr” diýýär. Hawa, biz bizi halas eden gämide barýarys. Şol gäminiň ýolbaşçysy Pygamber Serwerimizdir (sallallahu aleýhi wesellem). Şu gün ýolbaşçymyz bize ýene bir gezek seslenýär, ol gämiň şahsy düzüminiň nyzama düzülerini isleýär. Biz „Diňe şu gämä münenler halas bolar...” diýen sesi eşidip, halk bolup oňa jogap berip bilermikäk?!

Häzir bolsa, musulman adama teblig wezipesiniň tabşyrylyşy hem-de şu wezipäni akýürekden ýerine ýetiren adamyň bu dünýäde hem o dünýäde bagtly bolşy barada aýatlara esaslanyp aýdyp geçeliň. Allatagala Kurany Kerimde şeýle diýýär: „Siziň araňyzda ýagşylyga çagyrýan, ýagşyny buýrup ýamanlykdan daş durmagy ündeýän bir jemagat bolsun. Ine, aramlyga, üstünlige diňe şolar ýeter” (Ali Imran, 3/104). Hawa, siziň araňyzda hemişe „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini ýerine ýetirýän, haýyra çagyrýan, adamlara dogry ýoly görkezýän, ine, şeýle jemagat bolmalydyr. Şol jemagat erbetliklerden ýylandan-içýandan ätiýaç edilşi ýaly, gaça durmalydyr. Baçgaşa aýdanyňda, olar adamlara Demirgazyk ýyldyzy ýaly, ýol görkezmelidir. Jemgyýetçilik durmuşyň ummanynda syýahat edýän köpçülik gämisi şolara seredip ugur kesgitläp bilmelidir. Rotalaram hemişe olara görä sazlanmalydyr. Şeýdip, ýalňyşlyklar mümkingadar azalmaly. Şeýle nusgalyk jemagat, bu wezipä çyndan ýapyşmalydyr. Gören adamlar olary „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesiniň adam şekline giren heýkeli saýmalydyr.
Eger-de jemgyýetiň içinde hemişe şu ýagdaýy saklap bilýän jemagat ýok bolsa, onda şol jemgyýetiň soňy ýakyndyr. Arasynda şeýle jemagat döreýänçä, olar asla dogry ýoly tapyp bilmez.
Ýeri geleninde, ýene bir zady belläp geçesim gelýär. Ýagşylygy ýaýyp, ýamanlyga garşy durýan jemagatyň bar ýerini, şol ýeriň halkyny Allah gökden hem ýerden geljek ähli bela-beterlerden gorajakdygyna wada berýär. Şeýle wadany Beýik Biribardan başga kim berip biler. Ine, bu mesele barada Kurany Kerimde şeýle diýilýär: „Rebbiň halky dürüs bolup, özlerini hem-de birek-biregi dogry ýola salmaga çalyşýan ýurdy nähak ýere heläklemez!” (Hud 11/117). Menem Kurany Kerimden soň, beýik danalaryň, ähli pygamberleriň hem-de welileriň sözlerine salgylanyp şeýle diýesim gelýär: „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesiniň berjaý edilýän ýerine Allatagala betbagtçylyklar ibermez. Eger-de jemgyýet şeýle uly jeza berilşige mynasybam bolsa, hälki jemagatyň hormatyna bela-beterler gelmän biler. Sebäbi, şol jemagatyň adamlarynyň ýüregi hemişe Allatagala baglydyr. Olaryň ömrüniň her bir pursady hem minudy, ýagşylygy ýaýyp, ýamanlyga garşy durmak bilen geçýär. Olaryň aladasy erbet sanjy bolup beýnä urýar we olar güzap baryny görýärler. „Kime, nirede we nädip düşündirsemkäm?” diýen pikir olaryň aňynda hemişelik ýer tapýar. Iýip-içeninde-de, ýatyp-turanynda-da, şu pikir hemişe olaryň aňyny gurşap alýar. Olar şu pikirsiz ýaşap bilmeýärler. Ine, hakykata şu dereje bendi adamlar haýsydyr bir halkyň içinde bar bolsa, şol halk gökden-ýerden geljek bela-beterlerden aman bolarlar. Eger-de biziň betbagtçylyklardan halas bolasymyz gelýän bolsa, onda biz wagt ýitirmän öz ýaradylyş maksadymyz bolan şu wezipä girişmelidiris. Şol wezipäni berjaý edenimizde-de bir zady berk bellemek gerek. Ähli betbagtçylyklar „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini berjaý etmezlik sebäpli gelýändir. Betbagtçylyklardan halas bolasymyz gelýän bolsa, biz hökmany ýagdaýda „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesine dolanyp barmalydyrys. Başga islendik ybadat, bu derejede belany sowujy häsiýete eýe däldir. Allatagala bir adamy ýa-da halky, olar namaz okap duranam bolsa, Käbäni zyýarat edip ýörenem bolsa, doga kitaplaryny okap duranam bolsa ýok edip bilýär. Emma, bir ýerde on adam jemlenşip şol mukaddes wezipäni berjaý etmek üçin urunýan bolsa, Allatagala şol ýeri öz rehmeti bilen penalar we ol ýeri gorar.

Şonuň üçinem, käbir ýahudy çeşmelerde şeýle maglumatlar aýdylyp geçilýär: „Hezreti Lutyň (a.s) kowmy heläk bolanynda, olaryň arasynda gijesi bilen namaz okap, gündizleri agzy bekli müňlerçe takwa adamlar bolupdyr... Ýöne olar „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini berjaý etmeýärdiler”. Başga-da, hezreti Şuaýbyň (r.a) kowmy bolan Eýke halky heläk bolanynda-da, olaryň arasynda namaz okaýan, oraza tutýan nijeme adamalar bolupdyr...
Emma, aralarynda „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini berjaý edýänler barka, heläk bolan ýekeje-de kowmy ýa-da halky görkezip bolmaz. Sebäbi, taryhda şeýle mysal ýokdur. Aýat hem hadyslara salgylanyp, has soňrak bu meseläni giňişleýin düşündireris.
Teblig wezipesiniň ýerýüzündäki ähmiýetine hem-de zerurlygyna, başgaça jähtden seredip göreliň. Adam Allahyň ýerdäki halyfy boljak bolsa, „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini berjaý edäýmelidir. Allatagala adamy – tutuş barlygy gol astyna alyp bilýän halyf edip ýaradypdyr. Allah adama öz erkinden erk bagş edipdir. „Ego” diňe adamda bardyr. Adam şonuň kömegi bilen özünde bar bolan duýgularyny oýaryp, Allatagalanyň at hem sypatlarynyň dürli öwüşginlerine akyl ýetirmäge çalyşýar. Şeýdip, ol özüniň kimlige düşünýär. Sebäbi, adamyň gursagyna guýlan „Menlik”, „Islendik bir zada eýe bolmak“ we „Erkinlik“ ýaly duýgular diňe ölçeg birligidir. Adam şol duýgularyň kömegi bilen özüniň çäklendirilendigine, Rebbiniň, Mäliginiň ýagny Allahyň her zada güýjüniň ýetýändigine (kadyrdygyny) aň ýetirip bilýär.
Ynha, adama şeýle aýratynlygyň bagş edilmegi başdan onuň halyflygyny görkezýär. Galyberse-de, Allatagala perişdelere ýüzlenip: „Men ýerýüzünde bir halyf bar etjek...” diýeninden soň, adamzadyň atasy hezreti Adamy (a.s) ýaradypdyr. Allatagala hezreti Adama barlykdan peýdalanmaga rugsat beripdir we ony öz ýerine göýä diýersiň halyf yglan edipdir. Wekil – wekillik wezipesini beren kişiniň goýan çäginden daşary çykmaz. Şol çägiň daşynda onuň sözi ýöremez. Adamyň etmeli işleri bolsa, pygamberleriň getiren ylahy buýruklarynda doly aýdylýandyr. Ine, adam şol buýruklara boýun bolan ýagdaýynda, özüniň wekillik wezipesini doly berjaý etdigi bolýar.
Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem) bir hadysy şu meseläni hasam aýdyňlaşdyrýar. Hadysda şeýle diýilýär: „Kim „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini berjaý etse, şol adam Allahyň, Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) we kitabullahyň halyfydyr ”. Allatagala düşünmek we ony halka düşündirmek, Allahy tanamak we tanatdyrmak, öz ahlagyň bilen Allahyň bendesidigiňi görkezmek – her kimiň borjudyr. Pygamberimizi (sallallahu aleýhi wesellem) we Kurany Kerimi düşünip-düşündirmegem her kimiň borjudyr. Allahyň hem-de Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) goýan ýörelgelerini durmuşa ornaşdyrmak we şol ýörelgelere eýermäge şert-ýagdaýy döretmek – ýene-de biziň borjumyzdyr. Şu borçlaryň bary – adamyň ýaradylyş maksadyny düzýär. Diýmek, adam „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini berjaý etse, öz borjuny ýerine ýetirdigi bolýar. Bularyň bary, adamy ädim-ädim Allatagalanyň razyçylygyna eltjek ähmiýetli sebäplerdir.
Dürre Binti Ebi Leheb (r.anha) şeýle gürrüň berýär: „Bir gün Allah Resuly hütbe okap durdy. Şol wagt mesjide bir adam girdi-de Allahyň Resulyna (sallallahu aleýhi wesellem): „Adamlaryň iň haýyrlysy kimdir?” diýip sorady. Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi wesellem) bu sowala şeýle jogap berdi: „Adamlaryň iň haýyrlysy „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini berjaý edýän, köp okaýan, Allahdan gorkýan we sylaýy rahim ( Dogan-garyndaşlaryň bilen gatnaşyp, olaryň hal-ýagdaýyny soramak hem-de olara kömek et) ýerine ýetirýändir.” ”
Hawa, adamlaryň iň haýyrlysy – şerigatyň buýran gowy hem ýagşy zatlaryny buýrup, ýagşylygy ýaýmak üçin alada edýän, gije-gündiz şol aladanyň yşgynda gezýän, ýamanlyga garşy durýan, ýamanlygyň boý alyp ösmegine ýol bermezlik üçin elinde baryny edýän, ýüregini şu maksada beren, Allahdan biçak gorkýan, durmuşyny tebigy kanunlar bilen Kuranyň birleşmegi esasynda guran, başgaça aýdanyňda barlyga hem-de tebigy hadysalara Kurandan çogup çykýan hakykatlar bilen seredip bilýän, sylaýy rahim berjäý edýän, adamlara mähir-muhabbet eçilýän adamdyr. Biziň üçin wezipeleriň iň beýigi şudyr.

Eger-de halkymyzy söýýänimiz çyn bolsa, onda biz halkyň öňündäki jogapkärçiligimizi unutmaly däldiris. „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesi biziň üçin iň möhim işdir. Diýmek, şu jogapkärçiligi tutuş adamzat üçin ýerine ýetirmelidiris.
Galyberse-de, şu wezipäni kim ýerine ýetirende-de Allatagalanyň hoşallygyny gazanýar. Şol sebäpden Kurany Kerimde şeýle diýilýär: „Kitaplylaryň ählisi bir däldir. Olaryň arasynda gijeleri seždede durup Allahyň aýatlaryny okaýanlar bardyr. Olar Allaha we ahyret gününe ynanýarlar. Ýamanlyga garşy durup, ýagşylyga tarap ylgaýarlar. Ine, olar salyhlardyr” (Ali Imran, 3/113,114).
Diýmek, onda şu wezipäni ýerine ýetirýän kim bolanynda-da, eger ol Allaha, ahyrete ynanýan bolsa, onda ol Kurandan alkyş alýar. Eýsem, bizi umytlandyryp, ruhlandyrýan şu we şuňa meňzeş aýatlar dälmi?
Hawa, häzirki döwrüň adamsy gahar-gazaba, süteme, eziýete däl-de, mähir-muhabbete, süýji söze, ýürekden çykýan sese mätäçdir. Her kim bilen mähirli bolup, adamyň ýürek sazyny edil öz köňül taryňdan döreýän ýaly duýup bilmeli we adamlaryň derdini deň paýlaşmaly. Hawa, şu döwür bizden şuny talap edýär. Şular edilen ýagdaýynda, adamzadyň garaşýan möhim işi ýerine ýetirildigi bolar.
Häzirki gün, tutuş dünýäde adamlaryň Yslam dinini kabul etmegi, olaryň dogry ýoly saýlamagy bizi diýseň geň galdyrýar. Bolup geçýän şeýle täsin wakalar mähir bilen urýan ýürekleriň barlygyny görkezýär. Adamlarda ýigrenç oýaryjy häsiýetleriň düýnki gün bize hiç hili haýyr getirmeýşi ýaly, bu günem, ertirem haýyr getirmez.
Dogry ýoly tapyp, Yslam dinini kabul eden nijeme adamlar bilen gürrüňdeş boldum. Olar düýn ölen bolsadyk, häzirki gün imanyň ruhy howasyndan beýle ganyp bilmezdik diýip kän aýdýardylar.
Dogry ýoly tapyp musulman bolan hem-de Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) huzurynda bolmak nesip eden sahabalaryň biri öň jahiliýe döwründe Allah Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) egindeşleriniň birini öldüren eken. Sahabalaryň ýene biri ony şol etmişi sebäpli ýazgarypdyr. Ol bolsa şeýle jogap beripdir: „Sen meni şol etmişim zerarly aýyplaýaň. Allah meniň elim bilen ol adamy jennete salypdyr. Sebäbi, ol şehit boldy. Eger-de şol çaknyşykda men ölen bolsam nähili bolardy? Çünki, o gün men kapyrdym. Eger ölen bolaýsam ebedi dowzah girerdim...”

Eger-de halkymyzy söýýänimiz çyn bolsa, onda biz halkyň öňündäki jogapkärçiligimizi unutmaly däldiris. „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesi biziň üçin iň möhim işdir. Diýmek, şu jogapkärçiligi tutuş adamzat üçin ýerine ýetirmelidiris.
Galyberse-de, şu wezipäni kim ýerine ýetirende-de Allatagalanyň hoşallygyny gazanýar. Şol sebäpden Kurany Kerimde şeýle diýilýär: „Kitaplylaryň ählisi bir däldir. Olaryň arasynda gijeleri seždede durup Allahyň aýatlaryny okaýanlar bardyr. Olar Allaha we ahyret gününe ynanýarlar. Ýamanlyga garşy durup, ýagşylyga tarap ylgaýarlar. Ine, olar salyhlardyr” (Ali Imran, 3/113,114).
Diýmek, onda şu wezipäni ýerine ýetirýän kim bolanynda-da, eger ol Allaha, ahyrete ynanýan bolsa, onda ol Kurandan alkyş alýar. Eýsem, bizi umytlandyryp, ruhlandyrýan şu we şuňa meňzeş aýatlar dälmi?
Hawa, häzirki döwrüň adamsy gahar-gazaba, süteme, eziýete däl-de, mähir-muhabbete, süýji söze, ýürekden çykýan sese mätäçdir. Her kim bilen mähirli bolup, adamyň ýürek sazyny edil öz köňül taryňdan döreýän ýaly duýup bilmeli we adamlaryň derdini deň paýlaşmaly. Hawa, şu döwür bizden şuny talap edýär. Şular edilen ýagdaýynda, adamzadyň garaşýan möhim işi ýerine ýetirildigi bolar.
Häzirki gün, tutuş dünýäde adamlaryň Yslam dinini kabul etmegi, olaryň dogry ýoly saýlamagy bizi diýseň geň galdyrýar. Bolup geçýän şeýle täsin wakalar mähir bilen urýan ýürekleriň barlygyny görkezýär. Adamlarda ýigrenç oýaryjy häsiýetleriň düýnki gün bize hiç hili haýyr getirmeýşi ýaly, bu günem, ertirem haýyr getirmez.
Dogry ýoly tapyp, Yslam dinini kabul eden nijeme adamlar bilen gürrüňdeş boldum. Olar düýn ölen bolsadyk, häzirki gün imanyň ruhy howasyndan beýle ganyp bilmezdik diýip kän aýdýardylar.
Dogry ýoly tapyp musulman bolan hem-de Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) huzurynda bolmak nesip eden sahabalaryň biri öň jahiliýe döwründe Allah Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) egindeşleriniň birini öldüren eken. Sahabalaryň ýene biri ony şol etmişi sebäpli ýazgarypdyr. Ol bolsa şeýle jogap beripdir: „Sen meni şol etmişim zerarly aýyplaýaň. Allah meniň elim bilen ol adamy jennete salypdyr. Sebäbi, ol şehit boldy. Eger-de şol çaknyşykda men ölen bolsam nähili bolardy? Çünki, o gün men kapyrdym. Eger ölen bolaýsam ebedi dowzah girerdim...”

Şu ýerde Sagadat asyryndan ýene bir janly mysal getiresim gelýär: „Amr bin As (r.a) bereketli hem uzak ömür süren sahabalaryň biridir. Ol soňky demini sanap ýatyrka bir zady gaýgy edýärdi. Şol hasrat bilen içi ot bolup ýanýardy. Harby hem-de syýasatçy bolan, şol bir wagtyň özünde ymmatyň alymlaryndan hasaplanýan ogly – Abdullah bin Amr bin As (r.a) kakasyna şeýle diýýär: „Kaka jan! Sen bütin ömrüňe ölümden gorkýan adamlary halamazdyň. Gaýtam, olara gahar ederdiň. Şu wagt, senem gaýgyly gördüm”. Ajal düşeginde soňky demini sanap ýatan Amr bin As (r.a) ogluna şeýle jogap berýär: „ Meniň ömrümde esasy üç döwür bardyr. Ana, şol döwürler meni her hili duýgulara salyp çykarýar. Başdaky döwrüm küprüň içinde geçdi. Allah Resulyna (sallallahu aleýhi wesellem) we ýakynlaryna gün bermedik. Her ýerde we her gezek olaryň garşysynda durdum. Olar Habeşistana hijret etdiler. Menem olaryň yzyndan gidip olaryň öňünde dikildim. Şol wagtlar meniň ýaranlarymyň nijemesi kapyr bolup ölüp gitdiler. Allatagala meni gorady. Meni dogry ýola eltdi. Ine, men şol döwürde ölmänime gije-gündiz Allaha hamd etdim we şükür etdim. Ömrümiň ikinji döwründe bolsa, men hemişe Allah Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) ýanynda boldum. Ondan asla daşlaşmadym. Şol döwüre seredeniňde, dup-duruja durmuşda ýaşadym. Juda köp sahabalar şeýle päk durmuşda ýaşap ýörkäler jan berdiler. Emma, meniň ajalym ýetmedi. Ine, men şol döwürde ölmänime biçak gynanýaryn. „Wah, şol döwürde ajalym ýetse bolmaýardymy?” diýip kän gussa batardym.
Ömrümiň üçünji döwründe Pygamberimiz (sallallahu aleýhi wesellem) bakyga göçüp gitdi. Indi, ol biziň aramyzda ýokdy. Ýüze çykýan her bir meselelere biziň özümiz çözgüt tapmaly bolýardyk. Şol döwürde, wyždanymy eziýetde goýan nijeme wakalara goşulmaly boldum. Ine, ajal şu döwürde meniň ýakamdan ýapyşyp dur. Şonuň üçinem, gaýgy-endişäm bar. ”
Biz häzir, Amr bin Asyň (r.a) bolşy ýaly, ölmäni üçin irginsiz Allaha şükür edýän, garaňky döwrüň bosagasyndan geçip ýagty hem nurly diýara baran, dileg edip Allaha ýalbaran bir döwrüň adamlaryna duş gelýäris. Eger-de biz ol adamlary ömürleriniň ikinji we üçünji döwürlerinde päk durmuşa taýýarlap bilsek, soňky pursatlaryny Allaha şükür edip geçirmeklerine sebäp bolup bileris.
Hawa, işe gutarma ýok. Esasan, Söýgi gahrymany bolup adamzada hyzmat etjek bolsaň... Söýgi gahrymany – Allatagalany adamlara söýdürmek üçin özünden geçýän gerçekdir. Söýgi gahrymanynyň ähli aladasy – adamlara Allahy söýdürmek we olara ebedi durmuşa barýan ýoly görkezmekdir. Esasan häzirki günde, ol gahrymanyň gerdenine düşýän jogapkärçilik gaty uludyr. Sebäbi, şu döwrüň adamsynyň aglabasy, dürli ýerlerdäki dini ýaşaýyşa ymtylyşlar bizi her näçe umytlandyrsa-da, Allatagaladan üzňe ýaşaýarlar. Adamzady şeýle girdapdan halas etmek örän kyn işdir. Kyn bolşy ýalam, ol mukaddes wezipesidir. Batgalykdan çykjak bolup urunýan, çapalanýan adama „Gymyldaman dur!” diýmek bilen, girdaba tarap barýan nesile-de „Ýürek päkligiňi we Allaha bolan ýakynlygyňy sakla!” diýmek – ikisem bir zatdyr. Belki-de, has kyndyr. Näçe kyn bolsa-da, biz şol kynçylygy ýeňip geçmelidiris. Söýgi, mähir-muhabbet we hoşniýetlilik – bular kynçylygy geçmegiň ähmiýetli ýollarynyň biridir.
Biz adamlaryň jennete girmegini isleýäris. Emma, käbir adamlar jennete girip bilmezlik howpundan habarsyz ýaşaýarlar. Şol sebäpden, bular ýaly adamlar biziň adamzada jennete barýan ýoly görkezmek üçin çekýän zähmetimize sowuk garaýar. Käbir ýerlerde olar bize gahar edibem bilýär. Olara öz bolşy ýaly jogap gaýtarylmagy, olaryň jennete barýan ýoly düýbinden iňkär etmegine sebäp bolar. Diýmek, erbetlige erbetlik bilen jogap bermeli däl. Eger-de adam özüniň uçudyň gyrasynda duranyny bilse, onda ol bize düşüner-de, ylgap diýen ýaly biziň ýanymyza gelip, ýüregimizi şatlykdan doldurar. Kimdir biri bizi ýat görüp, bize garşy durup biler. Şonda-da, biz arman-irmän olara hakykat düşündirmelidiris. Adamzat gümmeziniň aýy, güni hasaplanýan pygamberleriň, öwlýadyr-danalaryň bary şeýdipdirler.

Hezreti Nuh (a.s) öz oglunyň gark bolmaryn öýdüp gämä münmekden çürt-kesik boýun gaçyrýanyny görüp nijeler delmiripdir. Tolkunlaryň ogluny alyp barýanyny göreninde onuň ýüregi biçak awapdyr. Şonda, ol ümsüm gözýaş döküpdir. Häzirki günde-de şuňa meňzeş ýüzlerçe wakanyň şaýady bolanymyzda biz hezreti Nuhuňky (a.s) ýaly duýgulary başdan geçirmelidiris.
Kakasynyň butlara çokunýanyny görüp hezreti Ybraýymyň (a.s) ýüregi gan aglaýardy. Ol kakasyna hakykaty düşündirmek üçin her hili ýoly synap görýär. Şu günüň söýgi gahrymanlary bu zatlardan hökman sapak çykarmalydyr.
Kyrk ýyllap gollag beren agasy Ebu Talyp jan berjek bolup ýatyrka baş ujunda durup oňa: „Agam jan! Bir gezejik maňa iman getiräý. Ahyretde men saňa şepagat edeýin ” diýip özüni horlaýan dertli Nebiniň (sallallahu aleýhi wesellem) şu bolşy, gözümiziň öňünden asla gitmeli däldir.
Kowumdaşlary Ony (sallallahu aleýhi wesellem) kowupdyr we Oňa (sallallahu aleýhi wesellem) diýilmedik zat galmandyr. Şonda-da, Ol (sallallahu aleýhi wesellem) her kime mähir hem-de söýgi paýlapdyr. Şeýtmek bilen Ol (sallallahu aleýhi wesellem) diňe utuş gazanypdyr. Sebäbi, yzyndan gelýän milliardlarça adamy ebedi ýaşaýyşa eltjek ýol şol kynçylyklaryň köprüsinden geçip dowam edipdir.
Hawa, şu mukaddes wezipe söýgi gahrymanlarynyň tüýs başaraýjak işidir. Ýaşatmak arzuwy bilen ýaşaýşyň eşretini terk edenleriň wezipesidir bu... Adamlara jennete barýan ýoly görkezip bilmese, jennete-de aram tapyp bilmejek beýik ideally söygi gahrymanlaryň wezipesidir bu... „Halkymyň sagdyn imana gowşanyny görsem, dowzahyň oduna ýanmaga hem razydyryn. Sebäbi, bedenim ýansa-da, köňlüm lälezar bolar. Halkymyň sagdyn imana gowşanyny görmesem, jennetem islemerin. Şol ýerem maňa zyndan bolar” diýip bilýän gahrymanlaryň wezipesidir bu... „Eý, Rebbim! Göwrämi şeýle bir ulalt welin, meniň bir özüm dowzahy dolduraýyn. Şol ýere başga bendäň girmesin” diýýän syddyklaryň wezipesidir bu...
Hawa, şu aýdylan sözler adamyň ruhy beýikligini ýüze çykarýanam bolsa, şol sözler ummanlara sygmaýan mähiri ýada salýany üçin has gymmatlydyr...

Allah Resuly (sallallahu aleýhi wesellem) ymmatynyň käbirleriniň dowzaha girjegini eşiden wagty, magşar meýdanynda sežde edip: „Ymmatym! Ymmatym!” diýjekdir. Bu nähili mähirkä? Bu mähir şol pursatda Pygamberimize (sallallahu aleýhi wesellem) jenneti, hurileri we sansyz gözellikleren ýatdan çykardýar. Onuň (sallallahu aleýhi wesellem) gözýaşy sil mysaly şol joşar durar. Hawa, Oňa (sallallahu aleýhi wesellem): „Sen indi başyňy galdyr! Şepagat et, şepagatyň kabul ediler” diýilýänçä ol başyny ýerden galdyrmaz. „Ymmatym! Ymmatym!” diýip aglar. Ine, şu ahwalat Ol (sallallahu aleýhi wesellem) beýik ynsanyň ymmatyny nähili söýýänini görkezýär. Galyberse-de, Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi wesellem) şu bolşy, onuň iň beýik söýgi gahrymanydygynam görkezýär. Hawa, özüniň ynsany eşretlerini, maşgala bagtyny, dünýewi işlerini, adamzada hyzmat etmek üçin ýatdan çykarmaýan we jandan, janandan geçip bilmeýän söýgi gahrymany bolup bilmez. Hakyk söýgi gahrymany bolmazdan „Emri bil magruf, nehýi anil münker” wezipesini doly berjaý edip bolmaz.