Hadys-38(otuz sekiz)

DOGANYŇA ÝARDAM
Resulullah (sallaLlahu aleýhi we sellem) bir hadysynda şeýle buýurýar: „Haýsy hem bolsa bir ynsan musulmanyň mertebesini peseldip, namysyna degilýän ýerde şol musulmany goldamasa (kömeksiz goýsa), Allah (jelle jelaluhu) şol adamy oňa ýardam gerek ýerinde ýardamsyz goýar. Eger-de şol musulmana adamlardan haýsy hem bolsa kömek etse, Allah (jelle jelaluhu) şol kömek eden adama ýardama mätäç bolanda ýardam eder“.
ŞERHI: Musulmanyň ahlagy ylahy çeşmelerden gelip çykýar. Musulman Allahyň bendesi we gulydyr. Ol näçe Allahy (jelle jelaluhu) söýse, näçe takwa bolsa, şonçada Allah (jelle jelaluhu) ony söýer. Allahyň (jelle jelaluhu) bendesine ýamanlyk eden adama Allah (jelle jelaluhu) duşman bolar. Şoňa kömek eden adamy Allah (jelle jelaluhu) gowy görer we şonuň arkasynda bolar. Musulmanyň ar-namysy we mertebesi mukaddesdir, yslam dininiň ar-namysy we mertebesidir. Yslam bolsa, Allahyň (jelle jelaluhu) beýik dinidir. Oňa degmegiň, dil we el ýetirmegiň uly jogapkärçiligi bardyr. Musulmana nähaklyk edilende, şoňa kömek etmezlik, arkasyny almazlygy Allah (jelle jelaluhu) halaýan däldir. Nähaklyga garşy dymmaklyk - dilsiz şeýtanlykdyr. Musulman her hili ýagdaýa düşüp biler. Yslam duşmanlaryň we nebsine uýýanlaryň birinji maksady, dogry ýoldan ýöräp barýan musulmanyň derrew mertebesini peseltmek, masgara etmek, şeýdip dagwatyň öňüni almakdyr. Şol ýagdaýda her bir özüne musulman diýýän adam musulmanyň arkasyny almalydyr. Sebäbi, Yslamy şol musulmanlar temsil edýär (представляют). Güýjüň ýetdiginden musulmanlara kömek etmeli. Musulmana kömek edýäne Allah (jelle jelaluhu) şübhesiz ýardama mätäç bolan ýerinde ýardam berer. „Musulmanyň aýbyny örten adamyň, Allah (jelle jelaluhu) hem aýbyny örter“, „Musulmany munafygyň şerinden goran adamyň etini Allah (jelle jelaluhu) Dowzah odundan gorar“ we „Musulmana eşik beren musulmany perişdeler tä şol eşikler musulmanyň üstünde ýyrtylyp zyňylýança öz penasynda saklar“ ýaly hadyslar hem muňa delildir. Musulmana kömek etmek uly sogap we uly derejedir. Şu hadysda hem aýdylyşy ýaly, musulmanyň ar-namysyny öz ar-namysyň bilmelidir. Çünki ol seniň doganyň we seniň doganlygyň diňe dilde bolman, amalda bolmalydyr. Aslynda musulman doganyň ar-namysy, mertebesi seniň hem ar-namys we derejäňdir. Sen Allahyň (jelle jelaluhu) ýardamyna mätäç bolan wagtyň saňa ýardam etmegini islemersiňmi? Şol sebäpli musulman şeýle pursatlarda öz musulman ahlagyny görkezmeli we sogap gazanmaly. Eger musulmanlar şeýle agzybir bolsalar, onda bir musulmanyň bar bolan mejlisinde fasykdyr-munafyklar musulmana dil we el ýetirip, zulum etmäne milt etmezler. Sebäbi musulmanlaryň saklajakdygyny bilerler. Allahyň (jelle jelaluhu) ýardamyna mynasyp we laýyk bolmakdan has uly bagt barmy?
''Allah size ýardam etse, sizi ýeňjek ýokdur, eger sizi ýardamsyz goýsa, onda size ýardam etjek kim?'' (Ali Imran 3/160).
Musulmana öz yzzaty-derejesini goramak maksady bilen, hatda tekepbire tekepbirlik bilen jogap bermeklik hem rugsat edilipdir. Ebu Düjänäniň (radyýAllahu anhu) söweşdäki ýöreýşi baradaky Pygamber (sallaLlahu aleýhi we sellem)-yň hadysyny ýada salyň! Ýene-de Resulullah (sallaLlahu aleýhi we sellem)-yň bir mu'min aýaly ýahudylar masgaralanda, şolara garşy söweş yglan edendigini ýatlaň. Musulmanyň başga bir musulmanyň ar-namysyna we mertebesine dil ýetirmegi bolsa, Yslamda düýbinden gadagan edilýär. Hatda bu gul hakyna girýär. Bu barada birnäçe hadyslar bardyr. Şu hadysdan her bir musulman netije çykarmaly. Ýanynda musulmana zulum edilende geplemän, garşy çykman, dymyp oturmaly däldir, öz musulmanlyk wezipesini ýerine ýetirmelidir. ''Meniň işim däl'' diýip, çekilip oturmak dürs däldir we Resulullahyň (sallaLlahu aleýhi we sellem) şu we şuňa meňzeş hadyslar üsti bilen görkezýän ahlagyna ters gelýär. Allahyň (jelle jelaluhu) ýardamyndan mahrum galmaklyk bolsa, uly kemçilik we betbagtlykdyr. Allah (jelle jelaluhu) hemmämize Resulullah (sallaLlahu aleýhi we sellem)-yň öwreden ahlagyny miýesser etsin we bizi Allahyň (jelle jelaluhu) ýardamyna laýyk etsin. Ämin.

Gorer-Gozun-Gymmaty=Kor yanynda Bellidir*