Muhammed bin Ahmed el Biruni Horezmi

 Bütun dünyanyn in beyik alymy bolan Biruni, 973 yylynda Horezimde dogdy. 1049 yylynda Geznede aradan çykdy. Doly ady Muhammed bin Ahmed el Biruni Horezmi bolup ejesi ony kyn gunlerde odun satıp ulaltdy. İntak çaga wagty ylym ögrenme ruhuna eyedi . . Horezimşalaryn hemayasyna alyndy alyndy we koşk terbiyesi bilen yetişmesine dygat edildi. Sonra, 17 yaşynda eserler bermag başlady Meşhur bilim adame Ebul Wefa bilen duşuşup gök bilimi sapagyny aldy. Gazneli Mahmut han, hindistany basyp alandan son muallimlary bilen Birunide otayik gitdi. Arapça, Farsça , İbranije, Grekçe(rumca) , Suryanije ve hytayja yalak kan dil bilyardi matematik, astronomiya, geometriya fizik, himya, etnalogiya lukmançylyk gsografiya , geologiya dinler ve meshepler taryhy 30 ylym bolumleri öwrenip, ve kitaplar yazdy.
Dünyanin togalak we aylandygyny. Yerin çekim gujinin bardygyny Nuwtondan asyrlar ja on ortaya goydy.
Ayyn ,Günün, we Dünyanin hereketlerini ser saldy we bu günki netijeleri elde etdi.
Dünyanin radusunu ilkinci ölçedi ve şu mahalky olçeglere menzeşdir. Yevropada muna Biruni teotiyasi diyilyar .
O wagytda afrikanin, , Kristofor Koloptan 5 asyr ön Amerikanyn, yaponiyanyn bardygyny ilkinji orta goyan odur.
Hassalyklar hakynda dogry netijeleri bilen haysy otun yasyn hassalyga çare boldygyny öran govy bilipdir.
Geometriya, Ceber, geografiya hakynda zamanyn in bilimlisidi.
Trigonometriyany Astranomiyadaayry bir bilim boldugyny .
Piknometreni ortaya çykardy, yssy – sowuk suwyn dykyzlyk tapawudyny 0.041677 boldygyny.
180 gowurak süper spessialis mertebesinde eserler yazdy
“Düşündirdikleri zatlarda dogrynyn daşynda bolany barsa Alahü taalaya töbe ederin her zat onun elindedir. “ diyerdi.
Eserleri intagem Yevropa bilim dünyasinde kaynak eser bolup ulanylmakdadyr.