Gaharyñyz gelse...

Gaharymyz gelende, bolar-bol­
maz hereketlerimiz bilen özümizi
hem-de gowy görýänlerimizi çyk­
gynsyz ýagdaýa salmagymyz ah­
maldyr. Gahar adamy öz eline al­
sa, so ňundan puşman etdirjek de­
rejä eltýär.
Şol sebäpli hem gaharymyz ge­
lende özümizi ele almak üçin dür­
li usullary ulanmalydyrys. Gazaba
atlananymyzda, sesimizi gatalt­
man, saňňyldap durman, aýtjak
sözlerimizi has ünsli ulanmalydy­
rys.
Gahar gündelik durmuşymyzda
ýygy-ýygydan ýüze çykyp dur­
ýan duýgylarymy zyň biridir. Ol
dürli görnüşde ýüze çykyp biler.
Gaharyň ygtyýarsyz gelen duý­
gudygy hem-de ony gözegçilik­
de saklap bolmaýandygy barada­
ky gür rüňler nädogrydyr. Barlag­
lar, gahar-gazabyň düşünjelerimi­
ziň netijesinde döreýändigini we
ýene-de öz-özümizi köşeşdirmek
bilen ondan saplanyp biljekdigi­
mizi orta çykardy. Başgaça aýda­
nymyzda, gaharyň joşmasy bilen
wagtyny “özümiz” taýynlaýa­
rys.
Gahar üç sany esasy bölekden
ybaratdyr: şahsy derejämizi, nä­
medir bir zadymyzyň ýetmeýänli­
giniň öwezini dolmak we ynanç­
larymyzy gözegçilik astynda sak­
lamak islegimizdir. Bular, aslynda,
şu ny görkezýär: ýagny, gaharyň
esasy sebäbi özümizi goramak is­
legimizdir. Gaha ryň nämedigine
düşünmek we näme üçin gelýän­
digini duýmak, ony köşeşdirme­
gimize ýardam berer.
Gahar-gazabyň aşa derejede bet­
bagtlyga eltýändigi barada bolsa
şu lary aýtmak bolar: gahar siziň
kalbyňyzy eýeländen soň, ony
saklamak kyndyr, sebäbi, “Gahar
gelse, akyl gaçar”diýipdirler. Üm­
süm oturan wagtyňyz gahary­
ňyz bilen bagly özüňize näme
diýýän bolsaňyz, gazaba müneni­
ňizde, şol diýýänleriňizi özüňiz
eşitmeýärsiňizem. Gaharlanan
dostuňyzy köşeşdirmegiň, aslyn­
da, nähili kyndygy barada pikirle­
niň . Siziň gaýratyňyz biderek bol­
ýan ýalydyr. Ol sizi diňlemegem
isleýän däldir. Şeýle ýagdaýda
özümizi hem-de gowy görýänle­
rimizi oňaýsyz ýagdaýda goý­
ýandygymyzy göz öňüne getir­
melisiňiz.
Nädip baş alyp çykmaly?
Gahardan saplanmak gazaba
münmekden, onuň manysyny dü­
şündirmekden, ýuwutmakdan
we basmakdan ybarat däldir. Bu
ýagdaýa köp taraply we haky­
katçyl seretmäge ça lyşmak iň
dogry gaýtargydyr.
Gahary bilen bir hatarda beýleki
duýgy-dü şünjelerimizi “tanama­
gy” öwrenmelidiris. Şunda gaha­
rymyzy jylawlap bileris. “Nämä,
näme üçin gaharlanýarys?” sora­
gyny özümizden soramagymyz
hem-de jogabyny göwnü ňe jaý
bolaýjak derejede tapmagymyz
ýeterlikli bolar. Gaha ryň aňyrsyn­
da nämäniň ýatandygy barada
pikir etmek, meseläniň çözgüdi­
nem tapyp biler. Şeýle edilse, ga­
har bilen ýitirjek wagtyňyzy baş­
ga meseleleriňizi çözmek üçin ula­
narsyňyz.
Töwerek bilen gatnaşyk saklama­
gy oňat öwrenmeli. Gaharyňyzy
ýuwdup, oňat sözler bilen düşü­
nişmek oňaýly netijelere getirer.
Gaharly wagtyňyz näme etmeli?
Bir ädim yza süýşüp, uludan dem
alyň. Geplejek wagtyňyz ýuwaş­
jadan we uludan dem alyň. Sesiňi­
ziň badyna üns beriň. Sesiňiz
ýumşak bolsun!
Ýuwaş gepleşiň we diýýän zatla­
ryňyzyň düşnüklidigine ynamy­
ňyz bolsun.
Beden hereketleriňize üns beriň.
Haýbat atmanyň ýerine rahat
gepleşiň we her dürli soraga ta­
ýyndygyňyzy görkeziň.
Jogap bermänkäňiz, garşyňyzda­
kynyň näme aýtmak isleýändigi
barada pikirleniň. Şeýtmek bilen
onuň diýjek bolýan zatlaryna
anyk düşünip, gerekli we peýda­
ly jogaby berip bilersiňiz.
Gahar bilen alynjak gala bolmaz,
di ňe ýykyljak “gala” bolar. Şonuň
üçin ganatly sözlere eýerip, gaha­
ryň gelen mahaly dik duran bol­
saňyz oturmaly, bulam peýda et­
mese ýatmaly. Ýa-da iň gowusy
geplemezlikdir. Ata-babamyzyň
“Gahary ýuwutsaň, gant bolar”
diýen sözleri juda jaýdardyr.