Ko­rol Os­kar­da-da gür­le­di

Ki­no äle­mi­niň iň ab­raý­ly baý­ra­gy bo­lan Os­kar da­ba­ra­sy Los An­je­les­dä­ki Ko­dak te­at­ryn­da bo­lup geç­di. Da­ba­ra­da 12 ugur­da da­laş­gär bo­lan, bu ýyl­ky sy­lag­la­ryň äh­li­si­ni di­ýen ýa­ly top­lan “Ko­rol gür­le­ýär” iň go­wy film diý­lip saý­lan­dy. Bu film “Baş­lan­gyç” ki­no­sy bi­len bir ha­tar­da dört Os­kar heý­ke­li­ne my­na­syp bol­dy. 10 ugur­da da­laş­gär bo­lan “Yz ça­lyş” fil­mi bol­sa, ýe­ke heý­kel hem alyp bil­me­di.

Ýy­lyň iň uly ki­no baý­ra­gy bo­lan Os­ka­ryň 83-nji baý­rak gow­şu­ry­lyş da­ba­ra­sy hep­dä­niň du­şen­be gü­ni öz my­na­syp­la­ry­na gow­şu­ryl­dy. Ko­dak te­at­ryn­da bo­lup ge­çen da­ba­ra 3 sa­gat 16 mi­nut­lap do­wam et­di. Da­ba­ra­ny ýaş ar­tist­ler Ann He­te­weý bi­len Jeýms Fran­ko alyp bar­dy. Da­ba­ra gy­zyl ha­ly­dan ge­çiş­lik bi­len baş­la­dy. Gy­zyl ha­ly­dan ge­çen ýyl­dyz­la­ryň bi­ri-bi­rin­den owa­dan geý­nen ge­ýim­le­ri, egin-eşik­le­ri köp­le­riň ün­sü­ni çek­di. Olar en­çe­me wagt­lap su­ra­ta düş­dü­ler, te­le­ýaý­lym­la­ra be­ýa­nat­lar ber­di­ler.Os­ka­ry alyp ba­ran iň ýaş akt­ri­sa di­ýen ady eýe­län He­te­weý hem-de Fran­ko­nyň açyk di­ýip yg­lan eden da­ba­ra­syn­da il­kin­ji baý­rak­la­ry Tom Henks mä­lim et­di. Onuň bi­rin­ji buk­ja­syn­dan iň go­wy su­rat­keş ug­ry bo­ýun­ça “Ali­sa tä­sin­lik­ler dün­ýä­sin­de” (Alice in Won­der­land), ikin­ji buk­ja­syn­dan bol­sa iň go­wy ope­ra­tor ug­ry bo­ýun­ça “Baş­lan­gyç” (Incep­ti­on) film­le­ri­niň ady çyk­dy. Soň­ra sah­na us­sat re­žiss­ýor Kirk Dug­las çy­kyp, ol ikin­ji plan­da­ky iň go­wy akt­ri­sa­nyň “Sö­we­şi­ji” (The Figh­ter) fil­mi­niň ýyl­dy­zy Me­lis­sa Leo­dy­gy­ny äş­gär et­di. Leo bi­len şol film­de çy­kyş eden Kris­ti­an Beýl bol­sa, ikin­ji plan­da­ky iň go­wy akt­ýor diý­lip yg­lan edil­di. Oňa heý­ke­li Riz Wi­zers­pun gow­şur­dy.Eje­si­niň mas­la­ha­ty Os­kar ga­zan­dyr­dyIň­lis­le­riň ko­ro­ly VI Jor­juň sa­kaw­ly­gy­ny ýe­ňip geç­me­gi bi­len bag­la­ny­şyk­ly gür­rüň ber­ýän “Ko­rol gür­le­ýär” (The King’s Speech) fil­mi da­ba­ra­nyň ýe­ňi­ji­si bol­dy. 12 ugur­da da­laş­gär gör­ke­zi­len film 4 esa­sy ugur­da (iň go­wy film, iň go­wy re­žiss­ýor, iň go­wy akt­ýor, iň go­wy adap­tir­le­nen sse­na­riý) Os­kar heý­ke­li­ne my­na­syp bol­dy. Fil­miň sse­na­ri­si­ni ýa­zan De­wid Sid­ler iň go­wy adap­tir­le­nen sse­na­riý ug­ry bo­ýun­ça Os­kar heý­ke­li­ne la­ýyk gö­rül­di. Film iň go­wy re­žis­sýor ug­ry bo­ýun­ça-da beý­le­ki güý­çli da­laş­gär­ler­den ta­pa­wut­lan­ma­gyň höt­de­sin­den gel­di. Fil­miň re­žiss­ýory Tom Hu­per baý­ra­gy ge­çen ýy­l bu ugur­da ýe­ňi­ji bo­lan il­kin­ji ze­nan re­žiss­ýor di­ýen ady alan Ket­rin Bi­ge­lo­wyň elin­den al­dy. Ol fil­mi eje­si­niň mas­la­ha­ty bo­ýun­ça su­ra­ta dü­şü­ren­di­gi­ni aý­dyp, oňa min­net­dar­ly­gy­ny bil­dir­di. Film­de baş keş­bi, ko­ro­lyň keş­bi­ni jan­lan­dy­ran Ko­lin Fer­tiň iň go­wy akt­ýor  ug­ry bo­ýun­ça Os­ka­ry al­jak­dy­gy öň­de­nem bel­li di­ýen ýa­ly­dy. Bu hut şu da­ba­ra­da-da şeý­le hem bol­dy. Oňa sy­la­gy ge­çen ýyl iň go­wy akt­ri­sa saý­la­nan Sand­ro Bul­lok gow­şur­dy. Ge­çen ýy­lam da­laş­gär gör­ke­zi­lip, il­kin­ji sa­par bu heý­ke­li as­ma­na gö­te­ren Feret Aka­de­mi­ýa we fil­miň äh­li iş­gä­ri­ne, öz ýa­kyn hos­sar­la­ry­na ul­la­kan sag bol­sun aýt­dy. Däp bo­lup gel­şi ýa­ly, ýy­lyň iň go­wy fil­mi da­ba­ra­nyň ahy­ryn­da yg­lan edil­di. Bu ar­zy­ly buk­ja­ny aç­mak üçin ro­wa­ýa­ty re­žiss­ýor Sti­wen Spil­berg sah­na çyk­dy. Ol buk­ja­ny aç­maz­dan öň: “Şu on fil­miň bi­ri “Ke­nar­da”, “Ýa­ry­gi­jä­niň kow­bo­ýy”, “Ço­kun­dyr­ýan ata”, “Ke­ýik aw­çy­sy” film­le­ri bi­len bir ha­tar­da, ga­lan do­ku­zy bol­sa, “Yurt­daş Keýn”, “Uçu­rym”, “Dä­li öküz”, “Ga­zap üzüm­le­ri” ýa­ly film­ler bi­len bi­le­lik­de ag­za­lar” diý­me­gi da­ba­ra ýyg­nananla­ryň uzak wagt­lap el çar­pyş­ma­la­ry­na se­bäp bol­dy. Şeý­le­lik­de, Spil­ber­giň açan buk­ja­syn­dan “Ko­rol gür­le­ýär” fil­mi çyk­dy. Fil­miň prod­ýus­ser­le­ri heý­ke­li Spil­ber­giň elin­den alyp, Aka­de­mi­ýa sag­bol­sun aýt­dy­lar.  Iň go­wy akt­ri­sa ug­ry bo­ýun­ça “Ga­ra guw” (Black Swan) fil­mi­niň ýyl­dy­zy Na­ta­li Port­man Os­ka­ra my­na­syp bol­dy. Il­kin­ji sa­par Aka­de­mi­ýa­nyň bu hor­ma­ty­na la­ýyk gör­len 30 ýa­şyn­da­ky akt­ri­sa hem­me­le­re, aý­ra­ty­nam, re­žiss­ýor Dar­ren Ara­nofs­kä sag bol­sun aý­dyp, tol­gu­nyş­ly ýag­daý­da öz be­gen­ji­ni paý­laş­dy.  Şeý­le-de, pro­kat­dan bir mil­liard ­dollardan köp gir­de­ji ga­za­nan “Oý­na­waç­la­ryň he­ka­ýa­sy-3” (Toy Sto­ry 3) mult­fil­mi iň go­wy ani­ma­si­ýa, da­ni­ýa­ly re­žiss­ýor Su­zan­na Bie­riň “Be­hiş­di dün­ýä­de” (Haevnen) fil­mi da­şa­ry ýurt di­lin­dä­ki iň go­wy film, “Içer­ki iş” (In­si­de Job) bol­sa iň go­wy do­ku­men­tal film diý­lip yg­lan edil­di. Iň go­wy film ug­run­da da­laş­gär gör­ke­zi­len “Oý­na­waç­la­ryň he­ka­ýa­sy-3” mult­fil­mi iň go­wy aý­dym ug­run­da-da beý­le­ki 3 gar­şy­da­şyn­dan öňe saý­lan­dy. Ýag­ny mut­film­dä­ki “We Be­long To­get­her” at­ly aý­dy­my ýe­ri­ne ýe­ti­ren Ren­di Nýu­men 2-nji sa­par Os­kar heý­ke­li­ne my­na­syp bol­dy.“Baş­lan­gyç” fil­mi­ne-de dört Os­karKris­to­fer No­la­nyň “Baş­lan­gyç” fil­mi 4 ugur­da – iň go­wy ope­ra­tor (Wall­si Pfis­ter), iň go­wy wi­zu­al ef­fekt­ler (Pa­ul Frank­lin, Kris Kor­bould, Andr­ýu Lok­li, Pi­ter Bebb), iň go­wy ses (Lo­ra Hirş­berg, Ga­ri A. Riz­zo, Ed No­wik) we iň go­wy ses mon­ta­žy (Ri­çard King) ýa­ly ten­hi­ki ugur­lar bo­ýun­ça Os­kar heý­ke­li­ni eýe­le­me­gi ba­şar­dy. De­wid Fin­çe­riň “Facebook” we onuň dö­re­di­ji­si ba­ra­da gür­rüň ber­ýän “So­si­al net­work” (The Social Net­work) fil­mi üç Os­kar – iň go­wy mon­taž (An­gus Wall, Kirk Baks­ter), esa­sy sy­lag­la­ryň bi­ri iň go­wy adap­tir­le­nen sse­na­riý (Aa­ron Sor­kin) hem-de iň go­wy saz (Trent Rez­nor, At­ti­kus Ross) ugur­la­ryn­da heý­ke­le la­ýyk gö­rül­di. Bir mil­liard dollardan köp gir­de­ji ga­za­nan “Ali­sa tä­sin­lik­ler dün­ýä­sin­de” fil­mi-de iki sa­ny heý­kel bi­len do­lan­dy – iň go­wy grim (Kol­lin At­wud) we iň go­wy su­rat­keş (Ro­bert Strom­berg, Ka­ren O’Ha­ra). Şo­lar­dan Kol­lin At­wud “Çi­ka­go” we “Gei­şa­nyň ýat­la­ma­la­ry” film­le­rin­den soň 3-nji sa­par Aka­de­mi­ýa­nyň bu ar­zy­ly heý­ke­li­ni as­ma­na gö­ter­di. Şeý­le-de gys­ga met­raž­ly film, ani­ma­si­ýa we do­ku­men­tal film di­ýen ugur­lar­da de­giş­li­lik­de “Söý­gi­niň pi­ri”, “Ýi­ten zat” hem-de “Mun­dan be­ter howp ýok” film­le­ri Os­kar bi­len sy­lag­lan­dy.Do­gan­lar Etan we Jo­el Ko­hen­le­riň 10 ugur­da da­laş­gär bo­lan “Yz ça­lyş” (True Grit) fil­mi ýe­ke heý­kel hem alyp bil­me­di. Şeý­le­lik­de bu kino “The Tur­ning Point” (1977), “The Color Purp­le” (1985) ýa­ly 10 we 10-dan köp ugur­da da­laş­gär bo­lup, ýe­ke baý­rak hem alyp bil­me­dik film­le­riň ha­ta­ry­na go­şul­dy. Ýo­kar­da ady ag­za­lan iki film 11 ugur­da da­laş­gär bo­la­nam bol­sa­lar, da­ba­ra­ny eli boş terk edip­di­ler.Ga­ly­ber­se-de, 83-nji Os­kar da­ba­ra­sy­na te­le­ýaý­lym ar­ka­ly 37,6 mil­li­on to­ma­şa­çy syn et­di. Bu bol­sa ge­çen ýyl­ky gör­ke­zi­ji­den 10 gö­te­rim az bo­lup, 82-nji Os­kar çä­re­si­ne 41,7 mil­li­on adam to­ma­şa edip­di.