Ruh (jyn) çagyrma barada...

Gije gezyan shafyor taksistin biri Gara ahun mazarchylgyn yanynda mashyn bejerip durka ak eginbashly shannyrdayan gelin 'gelyaler. gelyalerrr, gachch, gach' diyip kowalapdyr. Pahyrjyk gorkudan yana 2 gunlap onat geplabem bilmedi

ataestler ruhlar jynlar hakda pikir edip bashlapdyrmy.........

Bashlyk:
Gije gezyan shafyor taksistin biri Gara ahun mazarchylgyn yanynda mashyn bejerip durka ak eginbashly shannyrdayan gelin 'gelyaler. gelyalerrr, gachch, gach' diyip kowalapdyr. Pahyrjyk gorkudan yana 2 gunlap onat geplabem bilmedi

name u4in beyle diyipdirka?? kim gelya-ka....

Jyn «jenne» kökünden gaýdýan
kelemedir. «Jennet»
we «Jinnet»
hem şol bir kökden gaýdýar. «Mejnun» sözi bolsa ismi mefuldyr we jynlanan ýaly
manyny berýär. Biz oňa dällirän diýýäris. Jyn sözüniň aňladýan maynsy bolsa
«mestur» diýmekdir. Jyn diýmek ýapyk, görünmeýän diýmekdir. Ýagny, aslyýetinde
bar bolup, biziň üçin ýapyk, bize görünmeýän, ýa-da akyl almaýan diýmekdir.
Şeýle hem, birine köňlüni beren, tutulan, özüni alyp barşyny we hereketlerini
biziň ölçeglerimiziň çäginde düşünmäge ýagdaýy bolmadyk kimselere-de «mejnun»
diýýäris.

«Jennet» hem bir seretseň häzir
biziň üçin ýapyk, mestur bolany üçin ol hem jynlar äleminde, ol hem gaýyp bir
zat...“Jinnetsözi däli bolmak haly manysyndadyr. Jyn hem – Allahu älem – bütin
bu işlere esbap görnüşinde aç-açan täsir edýän faktordyr.

Jynlaryň barlygy gadym döwürlerden
bäri jedel edilip ýörlen bir hususdyr. Elbetde,ruhlar,
melekler hem şeýledir. Aslynda, beýik pygamberler olary görüp synlanlaryndan,
asfiýa bilen olaryň gürleşmelri bolanyndan we millionlarça ähl-i keşf  olaryň
bardygyny kabul edeninden soňra maddadan başga hiç zady görmeýän bäş-üç
materialistiň dawa-jenjeliniň näme ähmiýeti bolsun... Şeýle hem görmeýän
zatlarymyzyň bir gidenini kabul eden bu döwrümizde olaryň bardygyny inkär etmek
ynsapsyzlyk hem-de artykmaç özdiýenlilikden başga zat bolmasa gerek...

Aýratyn-da, jynyň dünýäniň çar
ýanynda millionlaryň gyzygan meselesi görnüşine gelen döwründe we bu ugurda uly
tejribe toplan alymlaryň olar bilen meşgullanýan döwründe.

Jynlaryň bardygyna garşy
gidýänleriň nämä esaslanyp garşy gidýärleri hem düşnüksiz. Näme ynsanlar bar
bolan zatlaryň hemmesini görýärlermi, jyny görmeýändikleri üçin oňa ynanmazçylyk
eder ýaly? Biz bilýäris, görme babatda nazarymyzyň öňündäki zatlaryň diňe
milliondan dört-bäşisini görüp bilýäris. Ýagny, million dürli barlyk, million
dürli mahluk  bar bolsa biz diňe onuň dördüsini ýa bäşisini görýäris,
galanlaryny görmeýäris. Soňra görmediklerimizi dürli gurallar bilen görmäge
çalyşýarys. Meselem, makro älemdäki zatlary teleskop bilen, mikro äleme degişli
zatlary hem mikroskop bilen, olardan galanlaryny rentgen şöhleleri bilen
görýäris. Belkide geljekde örän köp zatlary täze gurallar we enjamlar bilen
görmegimize mümkinçilik dörär...

Bu meselede bir ylym adamynyň
aýdyşy ýaly, her açylan zat, heniz açylmadyk ägirt älemiň üstünden eltýär.
Şeýlelikde, şu älem-i şahadat, görünmeýän gaýyp älemiň öňüne tutulan nagyşly
perdedir. Jynlar, melekler, ruhlar bolsa şol perdäniň aňyrsyndadyr.
Gurally-guralsyz, şol äleme aralaşyp bilşimiziň çäginde, perdäniň aňyrsyndaky
barlyklar bilen tanyşmak mümkinçiligimiz boljakdyr.

Meseläniň başga bir tarapy-da
şudur. Jyn hem ruh ýalydyr... Aň-düşünjeli bir barlykdyr. Jisimler bilen ägirt
planetalaryň arasyndaky dartyş kanuny ýaly barlykdyr. Bu kanun bilen Günüň
daşyndan Ýer togalagy aýlanýar. Dünýä hem çalt bir hereket bilen elektronlaryň
aýlanyşy ýaly aýlanýar. Dünýä Günüň daşyndan bu çalt hereketi bilen aýlanýarka,
Gün ony özüne dartýar. Bu merkeze çekilmegiň garşysyna merkezden daşyna itilmek
hem bar. Bular bir kanundyr, otnositel gymmaty bolan kanunlardyr…

Bu ýerde üýtgeşik bir zat ýok
diýersiňiz, olam jisim, bu-da jisim, kiçisi ulusynyň daşyndan aýlanýar… Hawa,
eger bu ýerde hiç zat ýok bolsa, bu ýagdaý nädip düşündiriljek? Bu isle Nýutona
görä dartyşma kanuny bolsun, Isle Eýnşteýne görä otnositellik teorýasy bolsun
netije üýtgemez…

Meselem, bir tohum, onda ýaşaýyşyň
düwnçegi bar. Bir görseňiz bir ýerde ülüşjik çykyp gelýär, nahal bolýar, gök ot
bolýar, agaç bolýar, emma gürrüňsiz öz jynsyndan bir zat bolýar. Munda bir
ulalmak, ösmek kanuny bar. Bu otnositel bir kanundyr. Emma, bu kanun bolmasa
ösüp ulalmak diýen zat bolmazdy. Meselem, bir daşy ýere sançsak, bu kanuna
girmeýändigi üçin ol ösmezem, ulalmazam…

Ine bular Allahyň bir kanunydyr,
jyn we ruh diýýänimiz hem muňa meňzeş kanunydyr. Arada şu tapawut bar.

Dartyş kanununyň akly,
erk-eradasy, aň-düşünjesi ýokdur. Emma bu jyn kanunynyň, ruh kanunynyň, melek
kanunynyň akly, aň-düşünjesi boluşy ýaly, olaryň barlygy otnositel bolman
hakykydyr. Şonuň üçin asyryň beýik akyldary Bediüzzaman Said bin Mirza, şu wagta
çenli gören taryplamalaryň iň çuň manylysyny, iň giň mazmunlysyny iň çeper
şekilde şeýle beýan edýär: «Ruh emr älemine degişli aňy bar bolan bir kanundyr»
ýagny, «Ruh Rabbiniň emrindendir» (Isra, 85) hakykatyny başgaça edip şeýle gysga
aýtmak mümkinem däldir. «Ruh diri, aňly, nurdan, mysaly bedeni bolup jemleýji,
bütewi hakykat döretmäge ukyply emr älemine degişli bir kanundyr. Eger
tebigatdaky kanunlara Halyky Kadyr mysaly beden geýdirse, her biri bir ruh
bolar. Eger ruh beden lybasyny çykarsa, başyndan hem aňy aýrylsa olam üýtgewsiz
ýöne bir kanun bolar.» Aslynda, bu ýerde hemme zat düşündirilipdir. Ruh siziň iň
kiçi älemden iň ulu äleme çenli ählisinde ykrar eden kanunlaryňyz ýaly özbaşyna
bir kanundyr, emma onuň aňy bardyr. Galyberse-de, käbir ylym adamlarynyň
tassyklamagyna görä gök otlar ösende olarda bir aň-düşünje duýulýar. Meselem,
bir kysym habarlara, duýduryşlara jogaplar, töweregi bilen tanyşmak, bile joşmak
ýa-da öwrenmek ýaly zatlar syzylyp, gözegçilik edilipdir. Agaçlarda-da şeýle...
Size bir žurnalda bu meselä degişli ýazylan ýazgydan mysal getireýin. Ol ýerde
şeýle ýazylýar: «Meniň gelen netijäme görä, arpa, bugdaý ýaly ösümlükleriň
başlary aň-düşünjelidir. Çünki, olaryň edýän hereketleri şeýle bir düşünjelidir,
arpa, bugdaý we şulara meňzeşlerde aň, akyl, paýhas bolmazdan bu hereketleri
etmekleri mümkin däl.»

Meselem, bugdaý ýaňy bir ülüşkä
başyny toprakdan daşyna çykarýar, töweregine garanýar, eger töweregindäki
şertler iki sany gol çykarmaga mümkinçilik berýän bolsa iki gol çykarar. Howa
gowy, çyglylyk ýeterlik, gün şöhleleri hem ösmäge ýakymly bolsa üç golam çykaryp
biler. Üç gol çykarsa, diýmek şertleriň oňatdygy belli bolýar. Eger şertleri
ýaramaz bolsa bir gol çykarar. Misli, «Men bir gol çykarmalydym» dýýän ýaly
ösüşini dowam etdiriberer… Bir agaç kesellese, özüni halas etmek üçin miwelerini
döker. Oba hojalygy bilen iş salyşan daýhan nähili düşünse düşünibersin,
kesellän miwe däl, agaçdyr. Ýagny, agaç: «Men miwelerimi ulaldyp biljek däl,
menden aýp etmäň. Şu ýagdaýym sebäpli men öz aladamy etmäge mejbur. Häzir maňa
özüm gerek» diýer. Biz bu gün muny doly manyda bilmeýäris. Geljekde şeýle
işleriň ählisini eden bir mehanizmiň ösümliklerde bu ýagdaýlary buýrup
durandygyny öwreneris. Bütün bular Allahyň kanunlarydyr.

Nädip öýjükleriň içinde DNK
molekulasyna şol bir zatlar berilýär ol ony derňeýär, şifr bilen RNK-a geçirýär.
RNK-a  bolsa ussat hünärmen, himik ýaly alan şifrine görä işläp bejerýär.


Biziň düşünişimize görä aňly
mahluk diňe jyn we ynsandyr. Haýwanlar duýgy bilen, sewki ylahy (instinkt) bilen
hereket edýär. Emma olaryň bu aňly hereketleriniň aňyrsynda ýene Allah (j.j.)
bardyr. Hawa, her bir zady belli bir nokada ugrukdyran, her bir zady belli bir
istikamatda kemala getiren Allahdyr. Emma, ortada inkär etmejegimiz, Allahyň
goýan kanunlary bar. Bu kanunlar şeýlebir üýtgeşik we hökmürowandyr, ynsan olara
daşyndan seredip aň-düşünjedir diýesi geler...

Käbir kimseler töwerekde şeýle
zatlar bolup durka, jynlary nädip inkär edýärler, ynsan muňa jogap tapmaýar we
jynyň bardygyny inkär edenlere «jynlan bolaýmasalar» diýesi gelýär. Çünki müň
sany kanun bar, hemmesi-de edil jynlar ýaly akyp dur. Diýmek, meseläniň
mümkinligi babatda şübhe ýok. Meselem, olar elektron akymynyň bir görnüşi bolup
bilmezlermi? Dykgat ediň, elektron akymynyň özi diýmeýäris... Kurany Kerimde
Allah «Jyny marij we ataşdan ýaratdyk» (Rahman, 15) diýýär... Fotonlar we 
partiküller bilen düşündirilip bilinjek bir zat. Emma, ne foton, ne partikül
marij-u ataşdan ýaradylan däldir. Ynsan ýaly jogapkär, nimlatif, inçe ýardylan
barlyklar... Bular ýaly barlyklaryň bolmazlygy üçin hiç bir sebäp ýok. Bolup
bilmejekdigini öňe sürmek bir jähtden jedelkeşlik we mantyksyz nazarýetdir.


Esasy zat bu meselede asyl söz
Kurana degişlidir we Kurany Kerimde näme diýilýändigini bilmekde peýda bar.
Kurany Kerim ynsan barada söz açan ýerinde yzyndan bir ummat, bir millet
hökmünde jyn taýpasynyň hem ýaradylşyny-da beýan edýär. Meselem, ynsanyň
«fahhar» ýaly «salsaldan» ýaradylandygyny anyk aýdandan soňra jyn taýpasynyň
üstünde durýar we «Jyny marij we ataşdan ýaratdyk» (Rahman, 15) perman edýär.
Ataşyň bir görnüşinden ýardylypdyr emma, bu ataş ne bir şöhle, ne-de lawyrdap
ýanýan ot, ne-de diňe kömür ýaly gara tüsse. Diýmek jynlar maddanyň esaslaryndan
bolup töweregine uçgun syçradýan bir ataşdan ýaradylypdyr. Kurany Kerim jynlaryň
durky barada şeýle maglumat berýär. Nebiler bilen birlikde ähl-i keşf we
sahabalaryň arasynda jynlar bilen görüşenler bolsa, olaryň, umuman, temessülleri
bilen görüşip-gürleşipdirler, gatnaşyk açypdyrlar. Hawa, jynlar latyf bir madda
bilen aňlybir ruha eýe bolup, bu iki hususyň
jemlenmeginden emele gelen, aýratyn bir ýaradylyşa eýedir. Ýaradylyşynyň
aýratynlygyna görä dürli şekillerde görnüp bilerler. Bu babatda aýnalaryň
aýratynlygyna görä şekilleriň üýtgeýändigini ýönekeý şert hökmünde unutmaly
däldiris.

Latyf zatlar bolan jynlar maddy
äleme degişli «ot we marijden» dörän barlyk bolamak bilen birlikde, edil biziň
ýaly madda hökmi ýöreýän bir ruha sahypdyrlar we aňlary bardyr. Aňlary bolan soň
jansyzlardan we beýleki jandarlardan tapawutlanyp, edil biziň ýaly aň-düşünjeli,
paýhasly, jogapkär barlyklaryň hataryna girýärler. Şonuň üçin olar hem biziň
ýaly Allaha ynanmak, namaz okamak, oraza tutmak, zekat bermek bilen
jogapkärdirler. Diňe marij we ataşdan ýaradylan jynlar birnäçe hususlarda biziň
ýaly bolmak bilen bir hatarda şekillerini hem üýtgederler. Ýagny, jynlar
düýşlerde bir kysym ynsanlaryň ruhy älemlerine girişleri ýaly, düýşden
daşynda-da şekillerini üýtgederler we ynsanlaryň ýaşaýan älemini olar bilen
paýlaşyp bilerler. Sen kakaňy, kakaň doganyny, daýyňy, eneňi düýşüňde gördügiň,
olaryň şekillerine şaýat boldugyň... Edil şonuň ýaly bu dünýä bilen ahyret
arasyndaky älemdäki bir kysym belgileri göz öňüne getirşiň ýaly, jyn älemi-de
islän wagty şekilini üýtgedip ýer ýüzünde ynsanlara görnüp bilerler. Emma, bu
olaryň asyl durklary däldir. Görünen ynsanlarynyň ruh aýnalaryna düşen
şekilleridir. Ýagny, şekili kabul edip alyjynyň başarnygyna we ukybyna görä
şekiliň şöhlelenmesidir. Şonuň üçin jynlary Hezreti Omar (r.a.) bir başga, Ebu
Hüreýre (r.a.) bir başga, Ebu Zerr (r.a.) hem başga bir şekilde görüpdir.
Meselem, Ibni Mesut Resulyllahyň (s.a.w.) ýanynda jyny bir kölege şekilinde
görýär. Hezreti Omar syrdam, görmegeý ynsan şekilinde, Ebu Zerr bolsa düýbünden
başga şekilde görýär. Bu göze görünmeler jynlaryň şekillerini üýtgetmek
ýagdaýlarynyň başga-başgadygyny görkezýär.

Indi bolsa biragyz jynlaryň
çagyrylmasy barada hem gürrüň edeliň. Bu gün hususanda özüni medeniýetli hasap
edýänleriň arasynda dürli jemgyýetler, dürli at we ugurlarda bu iş bilen
meşgullanýan bir giden ynsan bar. Uly ölçegde bu metempsihik jemgyýetler has köp
jyn çagyrmak, ruh çagyrmak işleri bilen meşgul bolýarlar. Hawa, has öňräkler
«ruh we madda», has soňra «Ruh dünýäsi» žurnalyny çykaranlar, olaryň okyjylary
we olaryň pikirdeşleri bu mesele bilen has köp meşgul bolýarlar. Hatda meseläni
has ilerledip ruhlary we jynlary surata düşürendiklerini aýdýarlar. Jynlar we
ruhlar biziň hökümimiziň astyna girip bilerlermi? Bar bolan mümkinçiliklerimiz
bilen olary görüp bilerismi, bilmerismi? Bularyň islendik wagt jedeli eilip
bilner...

Jynlary çagyryp görner ýaly etmek
meselesine gelsek, ahyrzamanda jynlaryň arasyna aralaşmak has-da öňe ilerlän
derejede boljak. Belki köp meselelerde, ýagny älemi şahadata degişli meselelerde
– çünki olar hem gaýyby bilmezler – olaryň kömegi bilen habarlar almak,
jynlardan ybarat howpsuzlyk ulgamyny döretmek, jynlaryň ruhuna has uýgun işlerde
olary ulanmak meselesi bu günki ylmy gözlegler munuň mümkindigini görkezýär.


Jynlaryň çagyrylmagyna degişli
şeýle köp zatlary eşidip, okaýarys welin, indi bu mesele her kesiň kabul eden
meselesine öwrüldi. Bu meselä degişli özüm bilen baglanyşykly bir wakany gürrüň
bereýin. Bir syrkawa bir kitap alyp barýardym. Entek basgançaklardan ýokary
çykyp başlamankam hassa: «Ol kitaby alma diýýärler» diýip gygyrýar. Edil şonuň
ýaly kitabyň näme baradadygyny bilmeýän hassa ony goltugyna gysyp: «Hezreti
Hamza geldi diýip gaçýaňyzmy?» diýip gygyrmaga başlady. Çünki ol kitapda Hezreti
Hamzaň ady geçýärdi. (Kitapda Bedir sahabalarynyň isimleri sanalýardy...)

Edil şonuň ýaly, haýyr-sahawat
edaralarynyň birinde işleýän bir arkadaşymyzyň galmaly bolan jaýynda
wagtal-wagtal zatlaryň hereket etmesi, gapylaryň zor salynyp açmakçy bolunmasy,
sagda-solda gezmeleýänleriň göze görnendigi ýaly wakalary görenler bolupdyr. Men
hem şol ýerde iki-üç sagat galamda birnäçe wakalaryň şaýady boldum...

Psihiýatr bolan bir arkadaşym bu
ýerde ofiser bolup gulluk edip ýörkä bir zamanlar şaýat bolan bir wakasyny maňa
şeýle gürrüň berdi. «Bir ýerde käse ulanyp ruhlary çagyrýardylar. Käse aýlanyp
bellenilen harplaryň deňine ýetip soraglarymyza jogap berýärdi. Men elimi
käsäniň üstüne goýdum. Onuň hereket edýänini gördüm. Käsäniň stoluň üstündäki
harplaryň, at ýazgylarynyň deňine aýlanşyna üns berdim. Birdenem ruhlary çagyryp
otyrkak şeýtan geldi. «Kimsiň?» diýdik. «Şeýtan» diýlip ýazyldy. Biziň
endamlarymyz tikenekläp gitdi. Hezreti Adamdan bäri ynsanyň ezeli duşmany,
üstesine-de çagyrylman durka gelipdi. – Saňa Miwäniň altynjy bölümini okasam
diňlärmisiň – diýmek aklyma geldi. – Dňlärin – diýdi. Menem okamaga başladym.   


- «Bir ajaýyp şäherde millionlap
elektrik çyralary hereket edip her ýeri gezýärler, ýanmak maddalary gutarmaýan
ýasalyşdaky elektrik çyralary we fabrikasy aç-açan elektrigi dolandyran,
çyralary ýasan, fabrikany guran we ýanyjy maddalary getiren bir mugjyzakär
ussany we deňi-taýsyz gudratly bir elektrikçini haýranlar galmak bilen we
gutlaglar bilen tanatdyrar. Alkyşlar bilen söýdüler.» Nähili gördüň?

-        
Hawa, gaty gowy.

- Edil şonuň ýaly hem bu älem
şäherinde dünýä saraýynyň üçegindäki ýyldyz çyralary, bir kysmy –
kosmografiýanyň aýdýanlaryna seredilse – ýer togalagyndan müň essesindenem uly
we top okundanam ýetmiş esseden çalt hereket etselerem düzgünlerini bozmaýarlar,
biri-birine çakyşmaýarlar, sönmeýärler, ýangyçlary tükenmeýär. Okaýan
kosmografiýamyzyň aýtmagyna görä ýer togalagyndan bir million essedenem uly, bir
million senedenem köp ýaşaýan we bu Rahmanyň myhmanhanasynda bir çyra we bir peç
bolan Güneşimiziň ýanmasynyň dowamy üçin her gün ýer togalagynyň deňiz
suwlarynyň mukdaryça nebit ýangyjy we daglary ýaly ýygylan odun gerek. Gün we
onuň ýaly belentdäki ýyldyzlary nebit ýangyçsyz, odunsyz, kömürsiz ýandyran we
söndürmeýän, bilelikde, ýokary tizlikde hereket etdirip biri-birine
çakyşdyrmaýan bir soňsuz gudraty, soltanlygy yşyk barmaklary bilen görkezen bu
ajaýyp älem şäherindäki dünýä köşgüniň elektrik çyralary we edaralary nähili
derejede ol mysaldan has beýik has kämildir... O derejede siziň okan we okajak
elektrik ylmyňyzyň masştaby bilen bu gözümiziň alnyndaky ajaýyp Älemiň
Soltanyny, Münewwerini, Müdebbirini, Saniyny ol nurana ýyldyzlary şaýat görkezip
tanatdyrýar. Tesbihlar we takdyslar bilen söýdürýär. Belende göterýär».


Muňa garşy örän gaharly «Ýok, ýok»
diýip ýazdy.

-        
Indi oňatja diňle: «Nähili
üýtgeşik dermanhana bu, her çüýşejiginde täsin we anyk usullar bilen alynan şypa
beriji dermanlar bar. Bu elbetde örän ussat himik we lukman bir dermanhanaçyny
görkezýär.» Dogrumy?

-        
Dogry.

-        
«Şýele hem ýer togalagy
dermanhanasynda bar bolan dört ýüz müň dürli ösümlikler we haýwanatlar
çüýşesindäki janly, mäjum dermanlar jähtinden bu bazardaky dermanhanalardan näçe
dereje kämil we uludygyny lukmançylyk ylmynyň masştabynda ýer togalanyň iň beýik
dermanhanasynyň dermanhanaçysy bolan Hakim-i Züljelaly hatda kör gözlere-de
görkezer we tanadar». Bir zat soramagyma maý bermän ylalaşmaýanyny bildirdi.

-        
Ýok ýok...

Men okaýarkam mysallara «hawa»,
mysallardan gelip çykýan netijelere-de «ýok» diýdi durdy. Soňra oňa
«Jewşeni»
okaýynmy diýip teklip etdim. «Oka» diýdi. Men
«Jewşenul
Kebiri»
okaýarkam käsäniň üstüne elimi goýdum. Ol şeýle bir çalt aýlanýardy barmagym
bilen saklap bilmeýärdim. Şol arada käse ýere gaçdy. Soň bolsa «Goý, şu
degişmäňi» diýip ýazyberdi...

Bu mesele babatda uly
ýagşyzadalaryň biri şeýle diýýär: «Şu asyrda käbir kişiler maddy bedenlerini
taşlasalar şeýtan bolarlar. Şeýtanlara-da maddy beden geýdirseň döwrümizdäki
käbir ynsanlar ýaly bolarlar.» Ynsan we jyn şeýtanlaryna üns berlen mahaly
olaryň sözleri, garaýyşlary, pikirleri meňzeşdir. «Goý, şu degişmäňi»...
Şeýtanyň bolşy käbir ynsan sypatyndakylarymyza nähili meňzeýär!

Käbirleri «Ruhanylary,
ýagşyzadalary çagyrýarys» diýýärler, emma aslynda gelýänleriň jynlar bolmagy has
ähtimaldyr. Şeýdip olar jyna we şeýtana özlerini oýnadyp, masgara bolýarlar. Bu
iş has çynlakaý, has çuňňur öwrenilen wagty belki peýdaly zatlara ýol açylyp
bilner diýip pikir edýärin. Häzirkileriňki bolsa masgaraçylykdan başga bir zat
däl...
 

 Jynlar

«Jyn» sözi – örtülgi, ýapyk, gizlin
manylary berýär. Bu sözden döreýän ençeme söz bar. Olaryň
käbirleri:
 
Jenan – gije diýmekdir. Gije
garaňkylygy bilen ähli zady örtýändigi üçin bu at
berlipdir.
 
«Garaňky
düşende (Ibrahim) bir ýyldyz gördi», (En‘am,
76). Bu aýatdaky «jenne» işligi bu manyda ulanylypdyr.
 
Bu sözüň kalp diýen manysy hem bardyr.
Ençeme manylar onda, ol bolsa bedende gizlenendigi üçin
kalba hem jenan diýlipdir.
 
Jenan – ynsany örten eşik, gizlin
edilen iş manylaryny hem berýär.
 
Jenen – gabyr, kepen manysyny berýär.
Ölini örtýändikleri üçin bu at berlipdir.
 
Galkan, örtgi, jennet, mejnun sözleri
hem «jyn» sözünden dörän sözlerdir.


 Jynlaryň
ýaradylyş maksady we aýratynlyklary

Bir maksat bilen ýaradylan jyn we
ynsan barada Kurany Kerimiň ençeme aýatynda giňişleýin
düşündirilýär.Meselem:
«Allah
ynsany kerpiç ýaly bişen palçykdan ýaratdy. Jyny-da tüýs,
ýagny, tüssesiz we gorsuz otdan ýaratdy», (Rahman,
14-15). Bu aýatdaky tüýs ot manysyny berýän «märiç» we «naryň»
nämedigi barada anyk maglumat ýokdur. Ýöne onuň radiasiýa
ýa-da, ion, ýa-da antimaddadan emele gelen bir garyndy
bolmagy mümkin. Emma jynlar ne fotondyr, ne-de atomlary
emele getirýän elektron, proton we neýtron bölejiklerdir.
Başga bir aýatda:
«Kasam
bolsun, biz ynsany palçykdan, jyny bolsa, (ynsandan) has
öň zäherli, gowrujy otdan ýaratdyk», (Hijr,
27).
 
Ynsan protein garyndysyndan, jyn
bolsa nary semumdan ýaradylandyr. Naru semum – bedene
täsir edýän ot, ýa-da zäherleýän ot diýen manyny berýär.
Ýöne munuň nähilidigi biziň üçin näbelli. Belki, jynlar
efirden ýaradylan barlyklardyr.
 
Jynam edil ynsan ýaly dogulýar, iýýär,
içýär, öýlenýär, köpelýär, ýaşaýar, garraýar, ölýär.
Aýal-erkeklik hem olara mahsusdyr. Ymam Şibli olaryň müň
ýyl töweregi ýaşaýandygyny belläpdir.
 
Jynlar ýaradylyş taýyndan ynsanyň
elinden gelmejek agyr işleri etmäge ukyplydyr. Kuranda
Süleýmanyň (a.s.) guşlardan we jynlardan goşunynyň
bolandygy, jynlaryň galalar, howuzlar gurandygy,
aralarynda jaý ussalarynyň bolandygy we deňziň düýbünden
merjen çykarandyklary, şeýle hem, müňlerçe kilometr
uzaklykdan Belkysyň tagtyny sähel salymda getirip
biljekdikleri habar berilýär, (Enbiýa, 82; Neml, 39; Sebe,
12; Sa’d, 37).
 
Jyn hem edil ynsan ýaly gulluk üçin
ýaradylandyr. Bu babatda Kurany Kerimde Allah Tagala:      

«Men jyny we
ynsany «Maňa gulluk etsin» diýip ýaratdym», (Zariat,
56) diýýär. Jyn hem ynsan ýaly, erk iradeli barlykdyr.
Ynsan ýaly namaz okamak, oraza tutmak, zekat bermek, haja
gitmek bilen mükellefdir. Olar hem mü’min ýa-da käfir
bolup biler. Ýer ýüzünde musulmanlar üstünlik gazanan
wagty, jynlar älemine hem göni täsir edýär. Ýagny,
musulman jynlar hem üstünlik gazanýar.
 
Ynsana pygamber iberilişi ýaly,
jynlara hem pygamber iberilendir.
 
«Eý, jyn we
ynsan topary! Içiňizden size aýatlarymy düşündirýän we bu
gün (kyýamat, ahyret) bilen duşuşjakdygyňyzy aýdyp, sizi
oýarýan ilçiler gelmedimi?!», (Engam, 130).
Ynsan ýaradylmazyndan öň ýer ýüzüniň halifesi jynlardy.
Olara öz biri-birinden pygamber iberilendir. Hezreti Adam
ýaradylandan soň, jynlar ynsana tabyn edildi. Ynsana
iberilen resullar, ýagny, özlerine sahypa we kitap berlen
pygamberler, şol bir wagtda jynlaryň hem pygamberidir.
Pygamberimiz muňa anyk mysaldyr. Jynlaryň bir topary Nahle
diýlen ýerde Pygamberimizden Kuran diňläp musulman
bolupdyrlar. Bu waka barada Jyn suresiniň ilkinji
aýatlarynda habar berilýär. Pygamberimiz hem: «Maňa
jynlardan bir çakylykçy geldi. Onuň bilen gidip, olara
Kuran okadym», diýip, gürrüň berýär, (Kurtubi). Şonuň üçin
Pygamberimize: «Rasulüs-Sakaleýin», ýagny ynsyň-jynyň
Pygamberi diýilýär.   Jynlaryň
temessüli

Jynlar madda älemine degişli nar we
märiçden ýaradylan barlyk bolmak bilen birlikde, edil
ynsanyňky ýaly ruha eýedir we olaryň aňy bardyr. Olar
melekler ýaly temessül edip bilýär. Ynsanyň düýşüne girip,
hatda bile ýaşap hem bilýärler. Jynlar hemişe temessül
edip ynsana görnüp bilseler-de, bu olaryň asyl görnüşleri
däldir. Olar her bir adama dürli keşpde görnüp bilýärler.
Pygamberimiz, sahabeýi kiramdan hezreti Omar, Ebu Hureýre,
Ibni Mesud, Ebu Zerr, Muaz b. Jebel we käbir weliler
jynlaryň temesülleri bilen görşüpdir.
 
Jynlar ynsan keşbinde temessül
edişleri ýaly, dürli janly-jandarlaryň (ýylan, içýan,
sygyr, eşek, guş...) şekilinde hem temessül etmek ukybyna
eýedir. Hatda hapysa jynlar ynsanyň we haýwanyň içine
girip, ganynda aýlanyp, olary azaşdyryp, öz islegine tabyn
edip bilýärler. Pygamberimiz
käbir hadyslarynda öýde görlen ýylan we şuňa meňzeşlere
ilki üç gezek: «Jyn bolsaň, Allahyň razylygy üçin çyk»
diýmegi maslahat berip, eger çykman zyýan berjek bolsa,
onuň öldürilmegini emr edipdir, (Müslim, Ymam
Mälik «Muwatta»). Käbir
hadyslarda jynlar Pygamberimize ýüzlenip: «Ymmatyň her
gezek besmele aýdyp, her zadyň üstüni örtüp saklasa, biz
olaryň iýjek-içjeklerinden iýip-içmeris» diýip söz
beripdirler. Ýöne olaryň biziň iýmitimizden
nähili şekilde peýdalanýandygyny bilmeýäris. Belki,
howasyndan, ysyndan peýdalanýandyrlar. Başga bir
hadysda-da: «Tezek we süňkleri
ulanyp istinja kylmaň. Çünki, olar jyn doganlaryňyzyň
iýmitleridir» diýilýär.


Jynyň kowumyndan bolan şeýtan hem ynsan keşbine girip
biler. Meselem: Bedir söweşinden
öň, şeýtan Nejitli garry görnüşinde kureýşleriň ýanyna
gelip, olara maslahat beripdir. Şeýle hem, bir gezek Ebu
Hureýre olja goraýarka, oljadan aljak bolan şeýtany tutup,
soňra ýalbarany üçin dözmän goýberendigi barada aýdylýar.
Bu hadysa üç gezek gaýtalananda, şeýtan özüni Resulullahyň
ýanyna äkitjek bolan sahaba «Meni goýber, saňa şeýtandan
goranmagyň ýoluny öwredeýin» diýýär. Ebu Hureýre: «Nähili
ýol, aýt» diýende, ol: «Aýatel Kürsi» diýip jogap berýär.
Bu waka Pygamberimize gürrüň berlende ol: «Habis
ýalançydyr, emma bu gezek dogrusyny aýdypdyr» diýýär,
(Buhary, Müslim).

 Hapysa
ruhuň we jynyň şerinden goranmagyň ýoly

Rentgen şöhlesi ynsanyň bedeninden
arkaýyn geçýär, käbir şöhle bolsa, maddany eredip, onuň
durkuny üýtgedip bilýär. Bu şöhleden has latif bolan
şeýtan we jyn ynsanyň gan damarynda arkaýyn aýlanyp, onuň
fiziologik gurluşyna göni täsir edýäp. Şeýlelikde, olar
ynsan bedeninde dürli keseliň döremegine hem sebäpkär
bolup bilýär. Meselem: garaguş, şizofreniýa ýaly kesellere
bu hapysa ruhlar täsir edýär. Häzirki döwrüň medisinasy
şunuň ýaly kesele uçranlara çäre tapyp bilmeýär. Ýöne
olaryň doga bilen bejerilenleri sanardan köpdür. Hapysa
ruhuň we jynyň şerinden goranmak üçin şu zatlara üns
berilmeli.
         
1. Yslamyň kada-kanunlaryny doly berjaý etmek.
         
2. Hemişe agzy dogaly gezip, şeýle kesellere
uçradyp biljek ýagdaýdan daş durmak.
         
3. Arassa, salyh kişileriň doga-dilegini almak.
         
4. Dine ynanýan psihiatr wraçyň gözegçiliginde
bolmak.
         
5. Allaha sygynylmalydyr. Kurany Kerimde:
«Saňa şeýtandan bir was-was geljek bolsa, derrew
Allaha sygyn», (Fussilet, 36) diýilýär. Ýagny,
«E’uzübillähimineşşeýtanirrajim» diýmelidir. Şeýle hem, şu
dogalary okamak maslahat berilýär:
 
a) Mü’minun suresiniň 97-98-nji
aýatlaryny, Aýatel Kürsüni, Muawwizeteýn (Felak we Nas)
surelerini okamak. Hezreti Äşäniň gürrüň bermegine görä, 
Pygamberimiz ertir-agşam üç gezek Felak we Nas surelerini
okap, owujynyň içine üfläp, her gezeginde bedenine sürter
eken.
 
b)
Pygamberimiz ertir-agşam üç gezek:

«Bismillähillezi
läýazurru me’a-ismihi şeý’ün fil-arzy welä fissemä-i
wehuwes-Semi’ul-Aliým» (Ebu Dawud, Tirmizi)
diýer eken.
 
w)

«E’uzü
bi-kelimätillähit-ta:mmeti min kulli şeýtanin we ha:mmetin
we min kulli aýnin we la:mmetin» (Buhary)
diýmek maslahat berilýän we tejribeden geçen dogalardyr.


Ymamy Gazaly bu meselede:  Bir
gezek
«Bismillähirrahmanirrahim», on gezek
«Allahu Ekber»,
on dokuz gezek
«Läýuflihus-sahiru haýsu eta» we
«Min şerrin-neffäsäti fil ukad»  (Taha, 69; Felak, 4) okamagy maslahat berýär.

Sirat, 6u materialyn rusca yazyla barmy??

Çyn mende bar çü$esi,edil $u wagyt opusga göýberdim jyny
Kime gerek bolsa el telefon nomerini aýdaýyn..xaxaxa

hic kim:
ataestler ruhlar jynlar hakda pikir edip bashlapdyrmy.........

  😆

Quotient:

hic kim:
ataestler ruhlar jynlar hakda pikir edip bashlapdyrmy.........

  😆

🙂

😆

Ruh barada tema... 🙂 nireden geldi bu pikir...

yo, yo, men barlap goreyin shu gije. Jyn chagyrayn. 3 dilegini yerine yetirjek diymezmyka. Hahaha

Ruh chagyrmagyna kan bir ynanamok, yone kabir adamlar olenden son ruhynyn bu dunyade gezyandigine ynanyan. 

Meniň ýazjaklarymy Sirat agza ýazypdyr. Men jynlaryň bardygyna edil gözüm bilen gören ýaly ynanýan we bu meselede oýun, prikol ýadyma düşenok.

kab:
Meniň ýazjaklarymy Sirat agza ýazypdyr. Men jynlaryň bardygyna edil gözüm bilen gören ýaly ynanýan we bu meselede oýun, prikol ýadyma düşenok.

menem ynanyan agam. Ataestlere gulmek bolsa bolya. Galanlaram shona dushunman goteryaler yzyny.

Corrado Cattani:
Ruh barada tema... 🙂 nireden geldi bu pikir...

yatsaa tursa ozini aldamak. Bu kella gelen pikir dal, yurekdaki gorkyny gowulashdyrjak bolman hilesi

Banuçiçek:
Meýrem mi Merýem mi bolmaly hakyky aýdylyşy?

Meryem bolmaly

jyn arwahlar bardygyna bardyram weli ony goren adam yok.shu dowurde kabirlerimiz hem jyn arwaha menzep baryas. 🙂

prikolno =)