$2 000 000 000 000 ya-da iki trillionlyk zyýan!

Soňky ýyllar günüň işjeňliginde hasaba alnan giň'möçberli elektromagnit tolkuny dünýä iki trillion dollara düşjekdigini ylmy ösdürmek boýunça amerikan Assosiýasiýasynyň hünärmenleri habar berýärler.
ABŞ'daky, Şwesiýadaky we Beýik Britaniýadaky kosmiki howanyň ýagdaýyna gözegçilik edýän Ylmy institutlar dünýäni bu hadysa öňünden çynlakaý taýýarlyk görmeklige çagyrdy.
Gündäki tupanlar ýokary derejeli gyzgynlykdaky ionlaşan gazlaryň bölünip çykmagy netijesinde ýüze çykyp, olaryň gyjyndyrylan bölekleriniň hereketiniň çaltlygy Ýeriň atmosferasyna aralaşanda radio ýygylykly diapazona täsir edýän elektromagnit yrgyldylary döredýär.
Bu bolsa öýjükli aragatnaşygyň işiniň bozulmagyna, gysga näsazlyklara, raýat awiasiýasynda ulanylýan elektron enjamlarynyň bökdençligine getirýär. Has güýçli tolkunlar ýeriň orbitasyndaky emeli hemralary hem wagtlaýynça öçürip biler.
Geçen hepde'de astronomlar Günde anomal işjeňligiň uzak minimumyndan soň ýylpyldylaryň birnäçesini hasaba aldylar, amerikaly hünärmenleriň pikiriçe bu 2007 ýylda soňky iň güýçli tolkun bolup, ozal şeýle güýçli elektromagnit tolkuny 1859 ýylda hasaba alnypdyr.
Magnit tolkunlary elektrogeçirijileriň simlerindäki dartgynlygyň ýokarlanmagyna ýardam edip, elektrik üpjünçiliginiň öçmegine getirip biler, bu waka 1989 ýylda Kanadanyň Quebec şäherinde bolup geçipdir. Has güýçli elektromagnit tolkuny Ýeriň emeli hemrasyndaky elektron düwünçelere iň bir düzedip bolmajak zyýan getirip biler.
Her bir magnit tolkunynyň netijesinde Ýerde atmosfera basyşy we howadaky kislorodyň düzümi üýtgeýär. Lukmanlar hatda adam sag hem bolsa özi hakda alada etmekligi, güýçli agramly işlerden gaça durmaklygy we irräk ýatmaklygy maslahat berýärler.
Öňde bolmaly magnit tolkunlary hakdaky maglumatlary Russiýa Federasiýasynyň Kosmiki Agentligi öz saýtynda neşir etmäge başlady.

Çeşme NEWSRU.com