WATANYMDA HAN IDIM

 Bu mowzuk Teswirlerdaki agzalaryn kabir maslahaty esasynda uzaldyldy we duzedishler girizildi)

WATANYMDA  HAN IDIM...
( Owganystan ýol ýazgysy )

Demirtikenli simlerin öteki ýüzünde...


Sanlyja metrlerde, bary- ýogy iki sany demirtikenli simleriň öteki ýüzünde, düýbünden başga bir dünýä bilen garşylaşdyk. Şol bir göm-gök asmanyňaşagynda, şol bir mele topragyň üstünde,şol bir howadan dem alyp dursakda,iki ‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎ý‎‎urduň arasyndaky demirtikenli araçäkler iki ýurdy biri-birinden asman bilen zemin arasy ýaly tapawutlandyrýardy.
Mele topragyň üstündegoýlan araçäkden sanaymalyja ädimleri ýöräpgeçip, Owganystanyňserhedine, Dogarun –Yslamgalagümrügine ýetdik. Meniň göwnüme bolmasa, töwerekdäki gözler meni yazarlap,Bu zenan maşgala gowganyň</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> uruşyň <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>içine näme üçin barýar-ka? diýip geňirgenip seredýän ýalydy. Pasportlarymyzy barlamak üçin, biraz garaşmaly boljakdygymyzy aýdansoňlar, gumruk salonyndan daşary çykdyk.Nowruzdan 20 gün geçipdi. Howanyn gyzgyny, tomsun güni ýaly jyzyrdadyp depäňi deşip barýardy.. Men öz ýanymdan, agyr gyş eşiklerimi getirip ýük etmändigime begendim. Meniň ýanymda duran 7 ýaşlyja oglum Didar bilesigelijilik bilen töweregi synlaýardy. Onuň çaga nazaryndan, serhetdäki tüpeňli esgerler we harby maşynlar sypmaýardy. Ol tizräk hyýalyndaky, uruş filmlerinde görýän tüpeňlerini,tanklaryny,uçarlaryny,ýakyndan synlasy gelýärdi.Gümrük binasyndan çykan owgan esgeri biziň adymyzy tutup ,pasportyň taýýardygyny aýdyp gygyrdy. Ýanýoldaşym Rejepmuhammetpasportlary almak üçin gümrük binasyna gitdi. Töweregini haltadyr ,torbadan dolduryp oturan ownuk söwdägärleriň işi biraz kyn bolara çemeli. Olar binanyň kölegesine çekilip arkaýyn otyrdylar. Biziň agyr- artyk goş- kötelimiz bolmansoň, hiçhili kynçylyksyz serhetden geçdik-de , kireý edýän maşynlara tarap ugradyk. Demirtikenli simiň aňyrsynda duran kireýkeşleriň gözleri, açgözlük bilen bize garaşýardy.Olar serhetden geçen badymyza ,daşymyzy gurşap aldylar . Gep-söz alyşar ýaly bolmady, Rejep ýetişdiginden Herata gitjekdigini düşündirmäge synanyşdy. Daýaw pyýada elimizdäki çemodana ýapyşdy,haýdan-haý goşlarymyzy alyp maşyna saldy. Ýol kireýini soramagy ýüregimizie düwen hem bolsak,dile getirip ýetişmedik. . Şol wagt 25-30 sany dürli ýaşlardaky çagalaryň, bir ýerlerden peýda bolanyny duýman galdyk. Olar bize tarap ellerini serip, kömek sorap ugradylar. Oglanjyklaryň arasyndan biri kirlije ellerinde, howanyň gyzgynyna eräp barýan dondurmasyny Didaryň alkymyna çenli getirip, satyn almagymyzy haýyş edip özeleneýärdi. Başga wagt bolan bolsa, Didar, dondurmany almagymyz üçin bizden talap ederdi welin, kireýkeşleriň galmagalayndan soňra, bu gezek ol daşyna üýşen üsti başy ýyrtyk, aýaklary ýalaňaç, belki-de, ýüzleri bu eýýämde suw degmedik oglanjyklardan basylyp, doňdurmadan ýüz öwürdi. Daşymyza üýşen çagalara ýüregim awady, ,, çagalygy ogurlanan,, oglanjyklara nämedir bir ýagşylyk edesim geldi. Pul salynyan gapjygymdan pul almak üçin elimitorbama sokanym hem şoldy, biziň ýanymyzda duran sürüji </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Duraweriň!</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>E</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>ger pul beräýseňiz </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> dilegçileriň <SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>yzy üzülmez</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=TK> </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>soňra</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> bu taýdan çykmagymyz </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>hyllalla </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>bolar.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Eliňizdäki pullary şu taýda paýlap,yzyňyza gidibermekden başga alajyňyz bolmaz.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Gowusy</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>siz zat bermäň</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>! </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> diýensoň, elimi yzyna çekip aldym-da, maşyna münmeli boldum.
Başga bir ýolagçylaryň daşyny gurşap, doňdurma hödürleýän çagajyklary we kireý dawasyny edipgoh- galmagaly asmana göterýän kireýkeşleri yzymyzda goýup, ýola düşdük.
Täzelikde gurluşygy tamamlanany bildirýän giň, göni, aýna ýaly ýol, Eyranýollaryndan hiç tapawut edip duranok. Sürüji, bu ýollaryň täze, Eýran döwletiniň kömegi bilen salynandygyny,özüniň Eýranda birnäçe ýyllap işländigini, ýol ugra ýetişibildiginden gürrüň berýärdi. Gürrüňi diňlesekde, iki gözümiz töwerekde...
Bir tarapymyzbaşynda ot bitmeýän gara daglyk, beýleki tarapymyz bolsa tozap ýatan düzlük. Howa gyzan hem bolsa, daglar häzirlikçe ýaşyl begresinigeýmändir. Nowruzyň bahar alamatlarybildirmeýärdi. Men Herata barýan ýoldaky obalary synlaýaryn...
Yslamgala, Hamyrlak, Çagataý .... Palçykdan salnan üsti gümmezlije, egnini gysyp oturan öýler, meniň üçin geň däldi.Men Eýranyň Horasan welaýatynda sowuga, yssa çydamly, her ýerde ýel çeker ýaly yş goýlan, pagsasynyň ini bir metre ýetýän inli,köneje öýlerde birnäçe gezek myhman bolup görüpdim. Ýerden gazylyp bejerilen ýerdöle diýlen öýleri welin, hiç görmändim,bu hakda diňe kitaplarda okapdym.Ýer döleleriň daşyna, ýerden sähelçe saýlanar ýaly, ýeriň aşagynda kimdir biriniň ýaşaýandygy bildirmek üçin daşlar bilen aýlanypdyr. Eger şol daşlar bolmasa dagy , ýerdölelerden çykýän ynsanlar ýerden çykdymyka diýdirjekdi. Ýerdöleleriň agzyny bolsa tapan-tupan zatlary bilen baglap, sowuk howa geçmez ýaly gaýymlapdyrlar. Gapylaryna ýapylan galyň,gara polietilenleri serpilip, ýerdölänin çyg çeken ýerine gyzgyn güneş deger ýaly edilipdir. Uzak wagtlap gün görmedik ýaşaýjylar, öýleriniň daşyna çykyp,güneşläp oturdylar.Gujaklaryçagaly aýallar, ýa-da güneşiň gyzgynyna çoýunup oturan, elleriniň damarlary çykaýjak bolup duran, hor- homsy ýaşulylar başlaryna kadifelerini (Owganlaryň erkekleriniň başyna atýan galyň boýunatarlary) büreşip,ýoldan geçýän maşynlary bir-bir bimany nazarlary bilen synlaýardylar. Olaryň gözlerinde durmuşa bolan söýgüden nam-nyşan görünmeýärdi.
Men çep tarapymyzda keserip ýatan daglary synlaýaryn. Içimi gepledýärin</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>Türkmenistanyň iň gözel tebigatly künjegi , şoo</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>ol gül-gülälekli<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>Tagtabazar ýa-da Guşgy</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,Pendi sährasy</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ýalňyşmaýan bolsam şu daglaryň arkasyndadyr.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> Pendiniň ,,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>gyzmy-oglan</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>y,, ,,, </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>çigildem</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>i,, ,, çopantelpegi,, </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>gülländir.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> Kebelekler bolsa, haýsy güle gonjagyny bilmän pelesaň urýandyrlar. Çopanlaryň dilli tüýdüginiň owazyna,guzujyklaryň mälemesi goşulyp ,,sähra mukamy,, döreýändir. Ýaz otunyň ysy bihuş edýändir. Içimi gepledip oturşyma, ýowşan ysly sähramyň ysy burnuma uran ýaly boldy... </SPAN><BR><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;&nbsp;&nbsp; </SPAN></SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Geň galaýmaly</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> bu topraga</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK> bolsa </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>Hudaýyň </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>gazaby inen ýalydy. Gözümize dürterip çykan ýekeje gök ot hem ilmedi.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Nowruzdan tas 1 aýa golaý wagt geçse-de</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> bu taý</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>ynyň daglary<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>baharyň<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>geleninden bihabar ukuda yatan ýalydy.</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>. Daglar hem hiç gürlemeýän düňle</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> o bir tarapyna agdarylyp ýatan garasöýmez </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>goja</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> ýaly – arkasyna öwrülip ýatan </SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>mysalydy</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>. Daglary hem ýowuz bu topragyň. Ho</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>....</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS>ol gara dagyň bir ýerinden başy oralan selleli</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,ýüzi gözi baglanan </SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS><SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp;</SPAN>biri çykyp bizi saklajak ýaly gorky ýüregime aralaşdy.</SPAN><SPAN style="mso-bidi-language: FA" lang=TK>,,</SPAN><SPAN style="mso-ansi-language: CS; mso-bidi-language: FA" lang=CS> Biz indi talybanlaryň her<SPAN style="mso-spacerun: yes">&nbsp; </SPAN>ýerden çykyp biläýjek ýurdundadyk ahyryn.
Asfaltlanan gara ýoldan, kä mahal bir amerikan patrul maşynlary geçäýmese ýa-da kireý edýän maşynlaryň sürüjileri biri-birine el galdyryp gygyryşyp salamlaşaýmasalar, ýolda gatnaw o diýen köp däldi. Biz 2 sagat ýol ýöräp barşymyza, ýoluň kenaryndaky maşyn üýşmegine gelip ýetdik.,, Bu ýeri Arapülkelerinden gelýän maşynlaryň alyp satylýan bazary,,-- diýip sürüji bizi tanyşdyrdy. Maşynlar dürli ýurtlaryň önümi bolansoň, ömrümizde görmedik maşyn görnüşlerimizi synlaýarys. Ýoldaşym, erkek bilesigelijiligi bilen maşynlaryň bahasyny sürüjiden soraýar. Didar bolsa maşynlardan iň beýigragini,JIPI satyn almagy ,,planlaşdyryp,, başlady. Eýrana garanda, gaty arzan bahadan satylýan maşynlary biz höwesjeňlik bilen synlap barşymyza, dört tarapy dag bilen gurşalangadymy Herat şäherine ýetenimizi hem duýman galypdyrys.
 
( Dowamy bar) Yone dine yzyny okamak isleyanler uchin elbetde.

Size syyahatnama gyzyklymy?

Yazypdyryn-tan edipdirn.Dowamyny yazma(0%, 0 adam)

men-a barybir okamayan(0%, 0 adam)

yazmaga yaltanmasan okamak bizden(28%, 2 adam)

Meninnuchin gyzykly. yene yaz.(71%, 5 adam)