Allah Tagalanyň 99 ady !
Salawmaleykum uly kici doganlar! «Allah Tagalanyň 99 ady bardyr. Kim bulary ýat tutsa, ýagny, iman getirip, dogalarynda okasa jennete girer» diýilýär. Tirmizi, Ibni Hibban we Hakimiň munuň bilen baglanyşykly rowaýaty şeýledir: «Kim Esmaýy Husnany manylaryna doly düşünip ýat tutsa, olar bilen Allahy zikr etse, jennete girer». men ashakda Alla tagalanyn 99 adyny hem manysyny yazmakcy. http://www.ylmyhal.narod.ru/htm/0206.htm.
1.ALLAH
Lafzaýy Jelal diýilýän bu ismi şerif – Allah Tagalanyň has adydyr. Șonuň üçin, bu beýleki atlaryň ählisini öz içine alýar. Beýleki atlar bolsa, diňe öz manysyny göterýär. Bu nukdaýnazardan Allah adynyň ornuny hiç bir at tutup bilmez. Dilçileriň aýtmagyna görä, bu söz arap sözüdir. Köplük sany ýokdur. Haýsy-da bolsa bir dilde jyns atlarynyň köplük sany bardyr. Șeýle hem, dürli dilde Allah Tagalanyň dürli-dürli ady bardyr. Türki dillerde «Taňry», pars dilinde «Huda», iňlis dilinde «God», rus dilinde «Bog» ýaly. Bu atlar «Allah» ýaly has at bolman, «Ilah», «Rab», «Mabud» ýaly jyns atlardyr. Arap dilindäki «Ilahyň» köplügi «Älihe», «Rabbyň» köplügi «Erbab» parsçada «Hudanyň» köplügi «Hudaýan» diýlişi ýaly, türki dillerde hem «Ilahlar», «Rabler», «Mabudlar», «Taňrylar» görnüşinde köplük sanda aýdylýar. Șonuň üçin «Taňry» sözi doly manyda «Allah» sözüniň ornuny tutmaýar. Mysal üçin, yslamyň esasy bolan «Lä ilähe illallah» (Allahdan başga ilah ýokdur) towhyd sözi terjime edilende «Taňrydan başga taňry ýokdur» görnüşinde bolmaýar. Șonuň üçin bu terjime dürs däldir. Sebäbi «Allah» sözi «Taňry» sözi bilen çalşyrylyp terjime edilse, ýalňyş bolýar. Çünki, «Taňry» jyns atdyr. «Allah» has atdyr. Ýöne bu ýagdaý Beýik Ýaradyjy göz öňünde tutulyp, başga atlary ulanyp bolmaz diýen manyny bermeýär. Kurany Kerimde bellenişi ýaly, iň gözel atlar Allahyňkydyr. Bu atlaryň haýsysy islense, şol at bilen doga etmek bolýar. Șol ady başga dile terjime hem edip bolar. Ýöne «Allah» adyny Allahdan başga zada bermek bolmaz. Beýleki atlaryň käbirini Allahdan başga zada-da berip bolýar. Ynsanlara Aly, Rahym, Aziz atlaryny bermek ýaly. Ýöne bu atlaryň başyna «gul» manysyny berýän «Abd» sözüni goşmak has laýykdyr. Abdulkadyr, Abdurrahym ýaly.
dowamy ashakda.....
Arşivin durumu
● Tam metin
● 32/32 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 31 Temmuz 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 32
4. el-Melik, 5. el-Kuddus, 6. es-Selam,
7. el-Mü’min, 8. el-Müheýmin, 9. el-Aziz,
10. el-Jebbar, 11. el-Mütekebbir, 12. el-Halyk,
13. el-Bari, 14. el-Musawwir, 15. el-Gaffar,
16. el-Kahhar, 17. el-Wehhab, 18. er-Rezzak,
19. el-Fettah, 20. el-Alim, 21. el-Kabyz,
22. el-Basyt, 23. el-Hafyd, 24. er-Rafi,
25. el-Mu’yz, 26. el-Müzil, 27. es-Semig, 28. el-Basyr, 29. el-Hakem, 30. el-Adl,31. el-Latyf, 32. el-Habir, 33. el-Halim, 34. el-Azym, 35. el-Gafur, 36. eş-Șekur, 37. el-Aliý, 38. el-Kebir, 39. el-Hafiz,
40. el-Mukyt, 41. el-Hasib, 42. el-Jelil,
43. el-Kerim, 44. er-Rakyb, 45. el-Mujib,
46. el-Wasi’u, 47. el-Hakim, 48. el-Wedud,
49. el-Mejid, 50. el-Bais, 51. eş-Șehid,
52. el-Hakk, 53. el-Wekil, 54. el-Kawiý,
55. el-Metin, 56. el-Weliý, 57. el-Hamid,
58. el-Muhsi, 59. el-Mübdi, 60. el-Mu’id,
61. el-Muhýi, 62. el-Mümit, 63. el-Haýý,
64. el-Kaýýum, 65. el-Wajid, 66. el-Majid,
67. el-Wahyd, 68. es-Samed, 69. el-Kadyr,
70. el-Muktedir, 71. el-Mukaddim, 72. el-Muahhyr,
73. el-Ewwel, 74. el-Ähyr, 75. ez-Zahir,
76. el-Batyn, 77. el-Wali, 78. el-Mute’ali,
79. el-Berr, 80. et-Tewwab, 81. el-Müntakym,
82. el-Afuw, 83. er-Rauf, 84. Malikül-Mülk,
85. Zül-Jelali wel-Ikram, 86. el-Muksit, 87. el-Jami,
88. el-Ganiý, 89. el-Mugni, 90. el-Mani’u,
91. ed-Darr, 92. en-Nafi’u, 93. en-Nur,
94. el-Hädi, 95. el-Bedi’u, 96. el-Baky,
97. el-Waris, 98. er-Raşid, 99. es-Sabur.
Allah Tagalanyň beýleki atlary
Aýat we hadyslarda Allahyň 99 adyndan başga-da ýene ençeme atlar agzalýar. Olardan käbiri şular:
el-Wahydyň ýerine el-Ahad, el-Kahharyň ýerine el-Kahyr, eş-Șekuryň ýerine eş-Șäkir, el-Käfi, ed-Daym, el-Münewwer, es-Syddyk, el-Muhyt, el-Karyb, el-Witr, el-Fatyr, el-Allam, el-Ekrem, el-Müdebbir, er-Refi’u, Zittawl, Zülme’aryç, Zülfazl, el-Hallak, el-Mewla, en-Nasyr, el-Galyb, el-Hannan, el-Mennan...
Kurany Kerimde Allah ismi şerifi 2800 gezek zikr edilýär. Allah adyndan soň, Kuranda iň köp gaýtalanýan at Rab ismidir. Bu at 960 gezek zikr edilýär.
Rab adyndan soňra, Kuranda iň köp agzalýan atlar Rahman, Rahym we Mälikdir. Fatiha süresinde Allah adyndan soň, yzly-yzyna zikr edilýän bu dört ismi şerife Allah Tagalanyň rububiýet sypatlary diýip at berilýär.
Terbiýe bermek, ulaltmak, ýetişdirmek manylaryny öz içine alýan Rab sözüniň asyl manysy bir zady dereje-dereje beýgeldip, maksady bolan – iň kämil nokada ýetýänçä, ony goldaýan diýmekdir.
Ismi Agzam
Ismi Agzam – Allah Tagalanyň Kuran we hadysy şeriflerde zikr edilen atlarynyň iň beýigidir. Allah Tagala Ismi Agzamy atlarynyň içinde gizländir. Munuň hikmeti bolsa, gullarynyň Esmaýy-Husna bolan isleg-arzuwyny artdyrmak, özüniň ähli atlary bilen doga edilmegini gazanmak üçindir. Eger-de Ismi Agzam anyk belli bolan bolsa, ynsan diňe şol at bilen doga edip, beýleki atlary unudardy. Çünki, Ismi Agzamyň Allah dergähinde şeýle uly ähmiýeti bardyr. Bu at bilen edilen dogalar hökman kabul ediler diýlip hadyslarda aýdylýar.
Ismi Agzamyň Esmaýy Husnanyň haýsy atdygy hakynda yslam alymlary dürli pikirleri öňe sürýärler. Aglabasynyň pikirine görä, Ismi Agzamyň Lafzaýy Jelal, ýagny, Allah adydygydyr. Hezreti Alynyň aýdyşyna görä, Ismi Agzam ýeke at däldir. Oňa görä: Ferd, Haýý, Kaýýum, Hakem, Adl, Kuddus diýen alty at Ismi Agzamdyr.
Ymamy Agzama görä, Ismi Agzam Hakem we Adl atlarydyr. Gawsy Agzam – Abdulkadyr Geýlanynyň Isim Agzamy Haýý adydyr. Ymam Rabbana görä-de: Ismi Agzam Kaýýum adydyr.
Görnüşi ýaly, Yslamyň beýik alymlary Ismi Agzamy tapawutly atlarda görüpdirler. Belki-de, her biriniň öz hususy älemine tejelli eden Ismi Agzam üýtgeşik bolandyr.
Esmaýy Husna içinde bir Ismi Agzam bolşy ýaly, her bir at üçin hem agzamy (iň aňrybaşy) mertebe bardyr. Kä halatda bir adyň agzamy mertebesi Ismi Agzam bilen garyşdyrylýar. Ol at agzamy mertebedäki tejellisi sebäpli, Ismi Agzam hasaplanýar. Ismi Agzamyň her alymyň pikirine görä, tapawutly bolmagynyň sebäbi hem şoldur.
Ma$aallah $ukur aga! Allah sizden sonsuzlar razy bolsun. Oran gowy hem gerekli tema achdynyz 🙂Biz Allahymyzy na derejede soysek ve na derejede Allahymyzyn adyny kop gaytalasak onda Allahymyzda bizi soyer ve atlarymyzy Meleklere ogretmekchidir. Meleklerde yerdaki ynsanlara aydarlar ve dineje Allahyn adyny aydyanlary hemmeler soyjekdirler. Allahym biz dine senin adynyzy ogrenmekchidiris ve ogrendikche has kop soyyaris Allahym.
http://www.ylmyhal.narod.ru/htm/0206.htm
shukur aga bize yetiren maglumatlarynyz u.n Tanry yalkasyn. ALLA razy bolsun.
Gowy tema.
arada bir çaga sorapdy, Hudaýyň näme üçin 1 dälde, 99 ady bar diýip.
Jogaby hem Gurhanda şeýle diýip gutarypdy.
Tanryyalkasyn!!!
minnetdar!!!
sayti salgy berenin gowy boldy.başga naili saytler baray peydalanylyp bilinayjek turkmençe,orsça bolup biler kim bilyan bolsa yazsanyza.
sag bol dos jezaka Allahu hayran