Din gerekmi,gerek dal?
Yangy pikirlerde shu mowzuk agzalyp gechildi.Din aslynda adama gerek mi yada gereksizmi?Yada kop adam dini oz maksatlary uchin ulanyar diyildi.Yeri oz yararyna dini ulananlaryng gunasi barmy?Yada her kim ulanybermelimi?Geling shu barada gurrung edeli.Sizingem soraglaryngyz bar bolsa sorabering!
(Kabir agzalar yaltanany uchin men mowzuk edip achdym🙂Hich kime kakdyran daldirin🙂)
Arşivin durumu
● Tam metin
● 102/102 yorum korunmuş
Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 3 Aralık 2011 · Orijinal sayfayı gör ↗
Yorumlar 102
.|. , şu şekili özüne nik sayyan adam, mana dom2ni az gör diymage haky yok. men dom2 seredemok. hiç yerde ahlaksyzlygy ündemedim.
Sen indi detallara giryan, men muna giresim gelenok, dinden kop bashy chykyan agzalar gelip jedel edibersin. Men bardaki aytjak bolyan zadym, sen halayan ya halanok, sen kabul edyan ya kabul edenok, dowlet kabul edyar ya edenok, shu wagtky kanunlaryn aglabasy dinlere dayanyar.
Musa Pygamberin 10 sany kanunynamy, ya Hristiyanlygamy, ya Yslamamy bu detallar, esasy zat, Allanyn usti bilen gowyny we erbedi tanap bolyar. Bashga yol bilen tanap bolanok.
Sen shu wagt chykalga tapman o dinden bu dinden problema tapjak bolyan. Men bu jedele gyzygamok, men yone faktlary aydyan, dinin durmushdaky roly agirt uly. Sheyle bir uly welin, ondan gachyp bolmayar.
dini öz bähbidiňe laýyklap, ony öz bähbidiň üçin ulanmak bar. öz bähbitleriňi dine sazlap, dinde näme buýrulan bolsa, şony özüňe bähbit bilmek bar.
din bolmadyk jemgyýetler ortada, şeriň her tüýslisi bar. adamzat şu güne çenli biri-biriniň etini iýip, dünýeden ýok bolup gitmedik bolsa, bu diňe diniň saýasyndadyr. toslama we ýabany dinleri diýemok. pygamberleriň getiren hak dinini göz öňünde tutýaryn.
Skandinav döwletlerinde, dinsizlik yokary, anyrda adamlar bir-birini iyip yatyrmykalar??
Name din oz chagini gechdimi??? Ozung gechen bolayma yene-de chagingden????? Hay samsyjak
biri-birini hökman göni manyda etini iýmelimi? biri-birniň hakyny iýmek, namysyny depelemek... bu zatlar biri-biriňi iýmekden gowumy? onsoňam dinsizlik diňe skandinawlarda barmy? hristian hasaplanýan ýewropanyň hem, hiçisi diýen ýaly, bugün ahyrete ynananok. ahyrete ynanmaýan adamlardan pylan ýamanlyk çykmaz diýseler ýalandyr.
ahyrýete ynanýanlardan ýamanlyk çykmaz diýmek hem ýalandyr abdulaziz.
diniň adamyň durmuşyna girmekde çägi ýokdyr. Alla adamyň hemme zadyny ýaradan bolsa, onda Allanyň buýruklarynyň adamyň durmuşynyň her ugruna goşulmagy hem normaldyr. kim Allany bu hakdan mahrum etjekmiş?
ýzylan teswirleri okamadym, ýöne mowzuky barada öz pikirimi ýazmakçy...
Din gerekmi ýa-da gerek däl? - bu soragy jogaplamak üçin ilki bn dini öwrenmek gerek. Dinden habarsyz adam, dindarlaryň edýän hereketlerinden, gündelik durmuşyndan many çykaryp bu soraga dogry jogap tapyp bolmaz. Elbetde, bu dünýede dindar bolsaňda, ateist bolsaňda ýaşap bolar, onuň üçin dindar din gerek diýer, ateistde tersini.
gepi uzaltmaýyn, din näme buýurýar (mys. yslam dini): Allaha, kitaplara, pygamberler, ahyrýediň bardygyna, her bir basan ädimiň ün bir gün jogap berjekdigiňe ynan diýýär. erbetlik etme, ene ataňy syla, watanyňy söý we ş.m ýagşy ündewler... bu zatlary bilýän adam din erbet diýmez, bilesi gelmeýänler eýýäm başga mesele.
men ony diýmedim. her adam ýalňyşýar. şol sanda ahyrete ynanýanlaram. ýöne olar ahyreti alada edýändikleri üçin bu ýalňyşlaryndan tiz puşman bolýarlar. eger diňe sözde däl-de, ýürekden ynanýan bolsalar.
din ynanjy adamzat döräli bäri bardyr. adamzat taryhynyň hiç bir döwründe din duýgusyndan mahrum millete gabat gelinmändir. ynsanyň bar ýerinde, nähili hem bolsa din ynanjy bar we adamzat ýaşadygyça bolar.
diýmek din adamzat ün örän möhüm we gerek zat (imho)
Sen hazirki jemgiyedi goz onune alma. Hazirki jemgiyetlerin hemmesi, ichi dinsizler bilen dolam bolsa, durnuklylygy goramak uchin dinin getiren kanunlary bilen yoreyar. Yewropa Hristiyanlyga garshy ayaga galdy, emma alyp Hristiyanlygyn bar elementlerini depaymedi. Sebabi depmek, yerine bir zat doldurmasa, din tarapdan, anarhiya getiryar goni.
Yewropa Hristiyanlygyn yerine birnache filosofiya getirdi. Good is what is useful for more people yaly bir topar taze gowy we erbet diyen zatlara kesgitleme tapdy. Men sana Harward Law School'yn History of Philosophy diyen sapagyny dinlemegi maslahat beryan, ony youtube'de tapyp bilersin. Allasyz bir durnukly sistema doretjek bolup hool grek filosoflaryndan bashla, birnache filosof kelle dowdi.
Yokardaky kopchuluge peydaly zada gowy diymek kesgitlemani ele alsak, sheyle gyzykly mysal bar. Diyeli bir grupba adam bar, ichinde 11 sany adam bar. Biri sagdyn, 10 sanysy nasag. Hersinin bir organy nasaz. Onson yanky shol sagdyny oldurip, ichindaky 10 organy nasaglara paylasan gowy bolarmy? Sebabi kesgitlemamize gora, kopchuluge name peydaly bolsa, sholam gowy. Ine shun yaly emeli bir topar filosofiya chykdy. Din nache yamanlansa-da, bu taze chykan filosofiyalaram shol dinin emir edyan emirlerini dogrulajak bolup, yagny adam oldurme we sh. m. dogrulajak bolup filosofiyany eydyaler, beydyaler. Yone etjek bolyan zatlary mese-malim. Alla sozuni ayirip, gowy we erbedi kesgitlejek bolyalar, yone sheyle bir kesgitleme tapmaly, dinin emirleri (ogurlama, oldurme we sh. m.) yerinde dursun.
Bu zatlara men samsyklyk diyyan. Sebabi bu filosofiyalaryn bashlangyjy bir adama dayaly, onam etjek bolyan oyny hemma malim. Her adam ozi uchin filosofdyr, sebabi oz dunyagarayshy bar. Onson hazir her adam oz gowy we erbet kesgitlemelerini getiriberse, bu dunya yashar yaly bolmaz. Skandinav dowletleri ozlerini dinsiz gorselerem, dinin kanunlaryny ulanyalar.
Men gözümde dinin gözbaşam bir filosofa bagly, we onun oylap tapan zady.
Ay yoga, o filosoflar ozlerini onaryp bilmedikler. Dunya belli bir topar filosof bar, eger olaryn durmushyna ser salsan biri depressiyadan ozuni oldurjek bolupdyr, beylekisi narkoman, yene biri alkash. Yene bir owadan gepleyar, yone halk onun edenini etse durmush duryar. Ho bara grek filosof bochkan ichinde yalanach oturyamysh, Sokratmy shol? Ya plyajda gunde yatyrmysh hich zat etman, garyp halyna. Yanyna Imperator, Makdenoskimi shol yatda dal, gelip sorayar sana name gerek ey akyldar? diyip, olam ay shu gunin yuzunden ayrylsan bolyar, gune yatyp yatyrna men diyyar.
Bu zatlar prikol zatlar, yone durmush we jemgiyet bu filosoflaryn aydanyny etse, has erbedem, edenini etse, beyle jemgiyet goni dargar.
Muhammet Pygamber yaly beyik shahsiyetler (Pygamberler) dine bir kichijik topar adamyn dal, butin uly dowledin normalno ishlap we durnukly dowam edip biljek dininin gozbashlary. Bular eyyam bashga kategoriya, bular eyyam Absolyut Hakykat barada aydyan adamlar, yagny Allan dininin ilchileri.
Sheylerak. Bu tapawut mese-malim gornup dura tapawut, mikroskop gerek dal, gormek uchin.
Pygamberimizin onden
gorujilik waspy hem oran
rowac bolupdyr. Onun
gorkezen mugjyzalary, ony
goren birnace ynsanlaryn
imana gelmegine sebap
bolupdyr.
Men onun(SAW) yene bir
onden gorujiligini subut
edyan bir hadysyny bu
yere yazmakcy, ensalla,
bashda ozume, son okan
hemme ynsanlara peydasy
bolar diyen umyt we dileg
bn:
Ynsan ebediyet
yolagcysydyr. Bu dunya
bolsa onun duralgalaryndan
biri. Bu babatda ynsan,
ynha:Ruhlar aleminden ata
sulby bilen birlikde ene
rahmyna(gowresine), ol
yerden bu dunya, bu
dunyaden ilkinji olume,
yagny, gabra, son gabyrda
Munker-Nekir Melekleri
tarapyndan hasaba
cekilmek ucin Alla
tarapyndan birinji
direldilishe, son Kiyamatyn
gopmagyna cenli oli
yatmagyn ucin 2-nji olume,
son Kiyamat gopanson,
esasy we 2-nji direldilishine,
son Magshar Meydanyna,
son Tereza, son layiklygyna
gora Araf(orta yer), Jennet
we Jahenneme gidersin.
(Ensalla, hemmamiz Jennet,
Jemalullah we Pygamber
gonshulygyna layik
bolarys!) shu duralgalary
gecip, ondan sonra baky
aleme, asyl barmaly yerine
barar!Biribar biz ynsanlary
bu dunya Ozuni
tanatdyrmak we Oz
shohlesini yeryuzune
yayratmak ucin ahli
jandarlaryn icinde bu
babatda in onat ayna
hokmunde yaradyp iberdi,
bu Zariyat suresinde aydyn
gorunyar.
Yaradylyshymyzdaky
maksat shu yagday
bolmaly. Bu ylahy maksada
gora hereket etmek,
elbetde, bizi hem bu
dunyade, hem-de ahyretde
sonsuz bagtly etmage
sebap bolar. Yogsa, dunya
we ahyret bagtyna sebap
bolup biljek bu maksadyn
yumrugyny iyer we millet
hem-de jemgiyetler halynda
pitne toruna colashyp
bileris. Bu ahmiyetli
wezipani yerine
yetirlmedigi wagt nahili
bela-betere dush gelinjegi
barada söýgili Pygamberimiz
birnace hadyslarynda
beyan eden etyar! Ýone sizin o hakda bilesiniz gelmeýar!
Gerek dal.
Xxavi,din bolmasady,adamlar namanin gowy-erbetligini bilmezdi diyyan,ylalashamok.
adam oldurmek,ogurlyk etmek,we sh.m. dinin dal-de ahlagyn kadalaryna den gelenok.
Islendik jemgyyetde ahlak(moral) bilen din hemishe sheyle bir baglanyshykly gorkezilipdir welin,ahlak
oz bashlangyjyny dinden alyan yaly gorunyar.
Ahlak name? Bu jemgyyetde adamyn ozuni alyp barmak kada-kanunlary,olary adamyn ozi,
yashayysh tejribesinden ugur alyp saylayar.
diyeli,ol kanunlar hazirki jemgyyete dinden geldi. hemme zadyn anyrsyny yzarlabersek,dinlerin ozleri
nireden aldylarka bu kadalary? dinlerin in gadymysy doremezden on bu kadalar bolmandyrmy?
Bu kanunlar jemgyyetde hemishe bolan kanunlar,olar adamyn akylyna salgylanyar.
Yone dinlerin oynan uly roly-bu kada/kanunlary ulanybermeli,tayyarja edip,bir kitaba toplap bermek.
aslynda,dinleri oylap tapanam jemgyyetin,adamlaryn ozi.
Jemgyyet Hudayin maskasynyn arkasynda gizlenip,sozuni yoredyar,ozune peydaly,gowy hasaplayan kanunlaryny adamlara hodurleyar.
gowulyk,erbetlik her adamyn ozunde,akylynda bar zat.
kabirlerine gowy bolmak uchin din tasirini yetiryandir,yone adamlary dogry yola salmakda din in esasy zat dal.
eger adamyn aklynda bolmasa,mun durli dine ynansa-da,edesi gelyan erbetlikleri uchin
dinden yada dinsizlikden sebap gozlar.
gysgacha jemlanimde,Arlaneo agza goshulyan,gowy-erbetlik dushunjeleri oz kesgitlemesini
dinden dal-de,jemgyyetden,jemgyyetem olary oz akylyndan alyar.
Ay yoklay, Athena, natdinay. Ahlak we yene bir indiwidum uchin zompa chykayyan zat dal.
Sana shol soragy goni beryan. Goz onune getir bir sany dinsiz, imansyz adam onunde dur. Shona namanin gowy we namanin erbetdigini dushundir. Ozem dini terminleri ulanman.
-Ogurlyk etmek erbet, sebabi...
Yzyny ozun dowam et.
Gowulyk we erbetlik her adama chagalykdan dashyndaky jemgiyet tarapyndan owredilyan zat, yone jemgiyet din sebapli owredyar, gozbashy. Sen muny beyle yonekey chozjek bolma, gowy we erbedin kesgitlemesini berjek bolup asyrlar boyi filosoflar gayrat edyar. Dinsiz bir ynanyp yzyna eyerip bolyan kesgitleme tapaymadylar. Sonunde 100 kesgitleme chykaryalar, a netijesi bolsa shol dinin emirleri bilen den bolup dur 90% yagdayda, bar edilen ish dine Huday diyen dushunjani ayirmak uchin.
Iki gatly bir gami denizde siyahat edyar, ashakda kabir adamlar, yokarky gatda-da kabir adamlar bar, ashakdakylaryn suwy gutaryp, yokardakylara:
-Bizin suwymyz gutardy, gaminin duybini deship, denizden suw almakcy bolyarys! - diyseler, yokarky gatdaky adamlar bu yagdaya rugsat berseler, onda ashakdakylar, gamini deship, birinjiden-a, icip bolmajak ajy=duzly suw alarlar, ikinjidenem, gaminin suwa batmagyna sebap bolarlar. Anha, shonda dine ashakdakylar dal, eysem-de bolsa, hakykaty aytman, olaryn sawliklerine garshy cykmadyk yokarkylaram olar bn bile suwa batar=cumer we gark bolar!
Yene bir hadysynda bolsa, Ol bir sahabalaryna dunya we ahyret barada dini maglumatlary we in mohum maksat barada gurrun beryarka, geljekde shol maksady yerine yetirilmedigi wagtda, bashlaryna gelip biljek bela-beterler we gorkunc azaplaryn boljagyndan habar beryardi, sahabalar bolsa Ony demlerini alman, hayran galyp dinleyardiler! Ebu Ya'la we Ibn-i Ebi'd-Dunya(r.anhuma)nyn rowayat etmeklerine gora Allanyn Ilcisi(SAW):
Wagt gelende zenanlaryn pitne cykaranlarynda; egin-eshiklerini dolulygyna acyp koca cykanlarynda; erbetlikler hemme tarapa sacylanda we hakykatyn aydylmagy tashlananda - ol gun sizin halynyz nahili bolar!?
Sahabalar bu sozleri eshidip ank-tank bolupdylar we bu yagday olara oran elhenc bolup gorunipdi, cunki olaryn akyllary beyle yagdayin boljagyny hic-hili kabul edip bilmandi. Olar dunyade yekeje momin galsa-da, bu jemgiyetde beyle elhenc yagdayin yuze cykyp bilmejegine ynanyardylar. Bu sebapli, aydylan sozlerin tasiri olary ynanyp bolmajak yagdayda oran gen galdyrypdy. Shol sebapli olar netijesini owrenmek ucin derrew sheyle soradylar:
-Bu zatlar bolarmy, ey, Allanyn Resuly!? - shonda Pygamberimiz:
-Nebsim gudrat elinde bolan Allah adyna and icyarin, mundan beteri hem bolar! - diyende, toweregindakilerin hushy bu yagdayi goterip bilman, ank-tank bolup galypdylar we ynanyp bilman kynlyk bn:
-Mundan beteri name bolyar, ey, Allanyn Resuly!? - diyip sorayarlar.
-Hemme erbetlikleri onat, hemme onatlyklary erbet goren(/kabul edilen) gununiz sizin halynyz nahili bolar!? - diydi.
Hadysyn shu yerini okap, gunumizdaki kabir yagday barada pikir etsek, onda dunyanin ahli kunjeklerinde/yerlerinde shu yagdaya gabat gelse bolyar. Ynsan tebigatyna ters bolmaly parahorlykdan mugthorlyga, pitneden ganhorlyga, ogrulykdan zyna, gedemlikden zulma, erbet yollara dushup, oz yoldashyny ya-da cagalaryna erbet yollara ibermage cenli we sh.m. yagdaylary gorse bolyar. Bu yagdaylaryn kabirleri yewropa dowletlerinde has rowac bolup, gylaw berilyan bolsa, kabirleri bolsa azda-kande bizin dowletmizde rowac bolup, sheydilmegi ucin gylaw berilyar. Hawa, in onat hasiyetler sebapli ynsanlar hasaba cekilip, olaryn gorelde alynmagy gadagan edilyar we unutdyrylmak islenyar, Pygamerimizi unutdyrmak islenishi yaly, in erbet hasiyetler bolsa, in onat hasiyetler hokmunde sahna cykarylyar we gylaw berilyar. Bu yagday hemmamize ashgar bolsa gerek!? Garaz, ynsan tebigaty ucin oran adaty zatlar bolan namys, jomartlyk, sahylyk, sahawatlylyk, gozel ahlak, ynanc, adalatly jogapkarcilik, merhemetlilik, gecirimlilik, kicigowunlilik, yerlikli maslahatlashmak, peydaly owut-undewler, gerekli dayanyshma we sh.m. onat yagdaylaryn gorulmegi bolsa, ya azalyar ya-da azaldylmaga synashylyar!
Sahabalar Pygamberimizin beren sonky jogabyna hasam hayran galyp:
-Bulam boljakmy, ey, Allanyn Resuly!? Yagny, gozel ahlak gadagan edilip, erbet ahlak rowaclandyryljak we gylaw beriljekmi!? - diyip sorayarlar.
-Mundan beteri hem boljak!
-Ondan beteri hem barmy, ol nahili bolyar, ey, Allanyn Resuly!?
-Erbetligi gorubem dymyp we ony goz-gortele mahabatlandyran hem-de ynsanlary ona gonukdiren gununiz, halynyz niciksi bolar!?
Yagny, caga-cugalarynyzy dash we yabany dunya iteren wagtynyz, olary bashy bosh goyan wagtynyz, hatda, olara halynyz, yuz keshbiniz, ozunizi alyp baryshynyz we sozleriniz bn olara erbet yagdayi etmage buyruk beren wagtynyz, has erbedi hem, nesillerinize Allany unutdyrjak we Pygamberi konullerden sokup atjagynyz gun yagdayimyz oran kec/betbagtlyk diymekdir. Pygamberimizin beren sonky jogaby netijesinde, sahabalaryn dyzlarynda derman, ozlerinde rowgat galmandy, ysgyn-mejalsyz we hayran galyp titreyan sesleri bn:
-Bulam boljakmy, ey, Allanyn Resuly!?
-Hawa, hatda, ondanam beteri bolar!
Birdenem, edil shol wagt Allanyn ilcisi Allaha kasam edip, yene-de Allanyn shu sozlerini aytdy:Jelalyma ant bolsun, bu yagdaya gelen jemgiyetin icine (hemme zady onune alyp, syryp-supurip baryan) sil kimin pitneleri salybererin!