Ähli günäleriň gözbaşy - gybat bilen ýalandyr.

Sirat· 13 Aralık 2010 13:23 · 766 kez okundu· beğeni: 12teswirler.com

Eziz musulman
doganlar!Biz ilki bilen özümizdäki
bar bolan kemçilikleri, säwlik bilen göýberen günä işlerimizi tapyp ony
düzeltmelidiris. Çünki käbir günäler ynsana ýerleşip endik bolup galýar. Gybat
bilen ýalan söz hem bu günälere degişli bolup durýar. Käbir adamlar gybat eder
ýa-da ýalan sözlär we özleriniň günä işläp durandygyny duýmazlar.Şonuň üçin biz
ilki bilen bularyň anygyna ýetmegimiz we şol sanda bular hakynda doly maglumat
edinmegimiz gerek bolup durýar.

Gybat arap sözi . Bu
işlik gözden ýitmek, ýok bolmak, gaýyp bolmak ýaly manylary aňladýar. BuGybat sözüniň
manysy hem ýok adamynyň arkasyndan halamajak sözlerini aýytmaklyga aýdylýar.
Gybat ähli belalaryň gözbaşy bolany sebäpli ähli dinlerde ylaýtada Yslam
dininde berk ýazgarylýar. Alla Tagala Kurany Kerimde Şeýle diýýär:



“Eý müminler ! Gumanyň
birnäçesinden gaça duruň. Çünki käbir gumanlar günädir. Biri biriňiziň aýbyny,
kemçiliklerini gözleşdirip ýörmäň we gyýbatyny etmäň. Heý-de sizden biri öz
ölen doganyňyzyň etini iýmäni gowy görermi ? Elbetde muny ýigrenýärsiňiz.”

Bu
aýeti kerimde belli bolşy ýaly güman etmeklik, aýyp we kemçilik gözlemeklik we
gybat etmeklikden saklanmaklyk ündeýär. Şol sanda gybat etrmeklik öz ölen
doganyň etini iýmeklige meňzedilýär. Ölen adamyň eti nähili erbet ýigrenç
görülýän bolsa, gybat hem şolar ýaly erbet gylyklaryň biridigini aýdyp
geçýär.Aslynda gybat adamlaryň biri-birleriniň üstünden gülmeleriniň, olary
kemsitmeleriň we erbet lakam dakmalaryň goýbolsun edilmegine degişli bolup
durýar.Peýgamberimiz (s.a.w.) gyýbata degişli birnäçe hadyslary bar. Şolardan
birini Ebu Hureýre(r.a) Şeýle rowaýat edýär.



“Resul aleýhissalam Şeýle
diýdy: Gybatyň nämedigini bilýärsiňizmi? Onda olar aýytdylar: “Alla we onuň
resuly has gowy bilýändir”. Resululla aleýhissalam bolsa “biriňiziň öz
doganyňyzyň hoşal bolmajak zady bilen ýatlamagydyr” diýip aýytdy. Ol ýerde
oturan bir adam: aýdan zatlarym onda bar bolsa näme? Diýip sorady. Resul
aleýhissalam: Eger
aýdan zatlaryň onda bar bolsa gyýbatyny etdigiň bolar, egerde aýdanlaryň onda
ýok bolsa onda töhmet atdygyň bolar.”

Bu
hadysda görüşimiz ýaly, Resul aleýhissalam gybaty, kişiniň hoşal bolmajagy
gepler görnüşinde kesgitlenýär. Aýdylýan zatlar onda bar bolsa bu gybata
öwrülýär, onda hiç ýok bolsa bu uly günä bolan töhmete öwrülýän eken.

Enes
(r.a.) ýene bir hadysynda Şeýle rowaýat edilýär:

“ Resul aleýhissalam Şeýle diýýär: Magraj gijesinde gurşundan
dyrnaklary bolan bir kowma gabat geldim. Bular bir-birleri bilen ýüzlerini
dirnaklaşýardylar. “Eý Jebraýyl! Bular kimler?” diýip soradym. “Bular
ynsanlaryň etlerini iýenler we namyslaryna degenlerdir”.

Bu hadysda geçen “ynsanlaryň
etlerini iýenler” sözi aýeti kerimede ulanylyşy ýaly gybat edenleri bildirýär.

Muaz
bin Esed el-Jüheni (r.a) hem şeýle rowaýat edýär:

“Resul aleýhissalam şeýle
diýýär: Kim bir mümini munafykdan gorasa, Kyýamat güni Alla Tagala-da ol
ynsanyňetini Jähennem odundan gorajak
perişde iberer, kimde onuň ýamanlanmagyny isläp oňa töhmet atsa, Alla Tagala ony
Kyýamat güni Jähennem köprüleriniň biriniň üstünde aýdanlaryndan (ýagny eden
işiniň günälerinden saplanýança) çykýança saklar.”

Bu
hadysy şerifde bolsa bir müminiň arkasyndan gyýbaty edilen wagty sesini
Çykarman durmazlygyny we ony gybatkeşden goramalydygyny aýydýar. Hadys-da geçen
“mynafykdan” maksat gybatçydyr. Müminiň ýüzüne dälde onuň arkasyndan ýamanlany
üçin oňa münafyk diýlendir. Bir mümini goralmagy hem onuň namysynyň
goralmagydyr. Bu ýagdaýda goralmagy hem ýa ony haýyr bilen ýatlamak ýa-da gybat
etmezligine ýol bermezlik bilen bolup biler.

Ýogsada gybat biziň türkmen
halkymyzda öňden ýazgarylyp gelýän bir häsiýetdir. Magtymguly atamyz öz
setirlerinde gybat hakynda şeýle diýýär.



Aýtmawer gybat söz, etme zynany,

Dowzahyň oduna duş eder seni.

We
ýene-de

Içiň serden sakla, tiliň gybatdan,

Saklamasaň köňül gözgyň zeň bolar.



Ýokarda
geçen aýet hadyslaryň we goşgularyň esasy meselesi Ynsan netijede hormatly
ynsandyr. Onuň mertebesi. Namysy hemişe goralmalydyr. Hat-da günäkär hem bol-sa
Alla Tagalanyn ýaradan ynsanydyr. Ol ynsan bolany üçin hormata laýykdyr, gybat
bolsa mertebäni peseltiji-kemsitiji bir gepdir. Ynsanyn beýikligini Alla Tagala
Kurany Kerimde şeýle diýýär:



Biz adam ogullaryny hormatly edip ýaratdyk. We
olary ýerde we deňizde gezer
ýaly etdik, olary arassa-halal ryzk bilen ryzyklandyrdyk we olary ýaradylan
mahluklaryň köpüsinden derejelerini beýgelitdik.

Gybat etdınmı:? chynyny yaz.

Gybat etdim, yone tohmet dal.(13%, 3 adam)

Her gun gybat edyandirin.(9%, 2 adam)

Asla etmedim, Allah shayat.(0%, 0 adam)

Duryp bilman gybat eden yerlerim bar, toba edyarin.(50%, 11 adam)

Gybatam edyan tohmetem atyan.(0%, 0 adam)

Adamyn yzyndan gurlan yerlerim bar.(18%, 4 adam)

Hichmahal adamyn yzyndan gurlamok dine yuzune diyyan.(9%, 2 adam)

Arşivin durumu

● Tam metin

● 21/21 yorum korunmuş

Yayımlandığı site: teswirler.com · Kaynak: Web Archive kopyası — ertir.com, 1 Ağustos 2012 · Orijinal sayfayı gör ↗

Yorumlar 21

Sirat 13 Aralık 2010 13:33 +1

men 4-nji yere sesimi berdim.

StateTM 13 Aralık 2010 13:33 +3

Maglumatlaryňyz üçin sizden Alla razy bolsun!
P.S. : Sirat, bu ýazgylary Word-dan göçürip alan bolsaňyz, indiki gezek Windows-yň bloknotyna (notepad, not defteri) göçürip ondan hem bu ýere goýsaňyz, ýokardaky ýaly ýazgynyň ululy-kiçili bolmagynyň öňüni alar.

Sirat 13 Aralık 2010 13:45 +1

StateTM:
Maglumatlaryňyz üçin sizden Alla razy bolsun!
P.S. : Sirat, bu ýazgylary Word-dan göçürip alan bolsaňyz, indiki gezek Windows-yň bloknotyna (notepad, not defteri) göçürip ondan hem bu ýere goýsaňyz, ýokardaky ýaly ýazgynyň ululy-kiçili bolmagynyň öňüni alar.

ayat ve hadyslar biraz tapavutly bolaysyn didim. bolmasa aydyshyn yalak hem edip bolyardy.

TEYMIR 13 Aralık 2010 13:48 +4

Allah razy bolsun Sirat dost! Arasynda sheytanyng sherine gidip gybat edyan wagtlarymyzam bolyar. Aslynda ozumiz gunakar welin bir zat bolsa derrew sheytandan gorayyyasda!

Ynsan 13 Aralık 2010 14:04 +5

sirat aga Alla razy bolsyn! Nace saklanjak bolyan gybat edenini ozunem bilman galyan! Shu newsi julawlap bolsada onda etmese bolar welin ka wagt ozuni julawlayada! Toba etyan shey bilman etyan zatlamdan!

A.A.CH_M.B.M 13 Aralık 2010 14:14 +4

towa etyan,natjek ka wagt edilya,alla gunalarezi gechsin.sag bol sirat aga.alla razi bsn

Akrap05 13 Aralık 2010 14:19 +3

Sag bolun alla razy bolsun hemmamizden sol gybat diyilyan zadyn gunadigni bilsegem ediyyasda yone Alla heremdir bendesi b.n bir den bolmasyn.

Rainman 13 Aralık 2010 14:46 +3

Yalan tohumdyr. Bire kyrk beren.
Her beren kyrky bir tohum bolup olar hem bire kyrk berer. Bir yalan bilen dowam eder we ömrün kül peykun bolar. Gaça durun yalandan, yaşrykdan dostlarym !

hojik 13 Aralık 2010 14:50 +1

Mrs.Mährigözel :
menem birzatjyklar goshasym gelya Peygamber efendimiz sheytandan yalan hakda soranda sheytan sheyle jogap beryar: bilmez misin ya Muhammet yalan mendendir we ilkinje yalan sozlanem mendirir. kimde kim yalan sozlese... ol menin dostumdyr. kimde kim yalan yere ant ichse... olam menin soygulimdir. gybat bln gep dashamaga gelenimizde bolsa... olaram menin miwelerimdir diya.

şokolad 13 Aralık 2010 15:04 +2

Paýla$anyñyz üçin sag boluñ,Allah razy bolsun.

Meryem 13 Aralık 2010 16:21 +4

Ma$aallah! Syrat! menem 4-nji yere berdim oz sesimi.. Allahymyz kabul etsin hemmamizin tobalarymyzy. In$allah. Gywy & gerekli teme acdynyz! Alla razy bolsun sizden!Gybat birnace ayratyn
yagdaylarda mumkindir.
Birinjisi. Gunakar adamdan hakyňy alyp, onuň gabahatyny duzetmek we ondan hakyňy almak ucin wezipeli bir adama şikayat edip bilersiň.
Ikinjisi. Bir adam başga biri bilen şarikli bir iş etmek isleyandigi ucin, senden maslahat sorar. Sen hem yaman niyet bilen dal-de, diňe maslahat sorandygy ucin: Onuň bilen şarikli işi etme, cunki zyyan gorersiň diyip bilersiň.
Ucunjisi. Asgermezlik, ayybyny acmak maksady bilen dal-de, taryp etmek, tanatmak ucin: Ol akmak, agsak adam pylan yere gitdi diyip bilersiň.
Dordunjisi. Ol gybaty edilyan adam fasyky mutejahyrdyr, yagny yaman iş etmekden utanmayar, hatda, edyan gunalerine buysanyar.. Edyan zulumyndan lezzet alyar we cekinman, ac-acan guna işleyar.
Ine, şuňa meňzeş ayratyn yagdaylarda, betni-yet bilen dal-de, diňe Hak we maslahat bermek ucin gybat etmek mumkindir. Yogsam, odun boleklerini oduň iyip bitirişi yaly, gybat hem hayyrly amallaryňy iyer, bitirer. Gybat eden bolsaň ya-da ony islap diňlan wagtyň diymeli. Soňra gybaty edilen adama duşanyňda: Gybatyňy etdim. Meni bagyşla! diymeli.

S. N.

Sirat 13 Aralık 2010 16:54 +3

Jereen:
Ma$aallah! Syrat! menem 4-nji yere berdim oz sesimi.. Allahymyz kabul etsin hemmamizin tobalarymyzy. In$allah. Gywy & gerekli teme acdynyz! Alla razy bolsun sizden!Gybat birnace ayratyn
yagdaylarda mumkindir.
Birinjisi. Gunakar adamdan hakyňy alyp, onuň gabahatyny duzetmek we ondan hakyňy almak ucin wezipeli bir adama şikayat edip bilersiň.
Ikinjisi. Bir adam başga biri bilen şarikli bir iş etmek isleyandigi ucin, senden maslahat sorar. Sen hem yaman niyet bilen dal-de, diňe maslahat sorandygy ucin: Onuň bilen şarikli işi etme, cunki zyyan gorersiň diyip bilersiň.
Ucunjisi. Asgermezlik, ayybyny acmak maksady bilen dal-de, taryp etmek, tanatmak ucin: Ol akmak, agsak adam pylan yere gitdi diyip bilersiň.
Dordunjisi. Ol gybaty edilyan adam fasyky mutejahyrdyr, yagny yaman iş etmekden utanmayar, hatda, edyan gunalerine buysanyar.. Edyan zulumyndan lezzet alyar we cekinman, ac-acan guna işleyar.
Ine, şuňa meňzeş ayratyn yagdaylarda, betni-yet bilen dal-de, diňe Hak we maslahat bermek ucin gybat etmek mumkindir. Yogsam, odun boleklerini oduň iyip bitirişi yaly, gybat hem hayyrly amallaryňy iyer, bitirer. Gybat eden bolsaň ya-da ony islap diňlan wagtyň diymeli. Soňra gybaty edilen adama duşanyňda: Gybatyňy etdim. Meni bagyşla! diymeli.

S. N.

Jereen dogan Allahyn hayyr sahabaty sanada bolsun , govy edip dushundurdin. Menem yene azajyk muna goshayyn.

Resullullah aýtdy :

— Gybat üç hilidir. Biri – haram, biri – kapyrlygy peýda eder, biri
mübahdyr (zyýansyz hem peýdasyz).
Mömin bendäniň gybat etmekligi haramdyr.
Bir
bende gybat etse we «men gybat etmeýärin» diýip ýene bir kişiniň ýanynda aýtsa
kapyr bolar. 
Ýene biri rugsat berlendir. Ol bozuklaryň we zalymlaryň gybatyny
etmeklikdir.

Sirat 13 Aralık 2010 16:56 +1

Resul alaýhyssalam bir ýola gazawata (söweşe) bardy. Gazawaty berjaý
getirdi. Ondan soň gazawatdan gaýtdy. Eýse ýolda bir baý sahaba myhman boldy.
Ýaranlaryny bir öýe saldylar. Olar şol ýerde oturdylar. Nan iýer wagty boldy.
Olar: «Bize nan-huruş bersinler» diýip, Selman Parsyny Resul alaýhyssalamyň
ýanyna iberdiler (Ýene bir rowaýatda «Bize et ibersin» diýip aýdylýar). Selman
Parsy gitdi. Eýse biri aýtdy:

— Selman Parsy derýa gitdi. Ol derýany gaýtarýar – diýdi.

Selman Parsy Resul Hudanyň öňüne barmazdan öň Jebraýyl hem geldi. Ol
sahabalaryň gybat edip oturanyny gördi we ony habar berdi. Ondan soň Selman
Parsy geldi. Sahabalaryň sözlerini Resul Hudaýa aýtdylar. Resul Huda:

— Eý Selman Parsy, olara aýtgyl. Olar şol sagat hem myrdar eti iýdiler.
Indi nan-huruş ne hajat? – diýdi.

Bu habary olara ýetirdiler.

Sahabalar aýtdylar:

— Biz myrdar eti iýmedik.

Resul Huda:

— Siz Selmanyň gybatyny etdiňiz. Şonuň üçin myrdar eti iýen dek bolduňyz.
Her kim bir musulmanyň gybatyny etse hemme doganlarymyz myrdar eti iýen dek
bolar – diýdi.

Halyt<span lang=RO style='font-size:13.0pt;font-family:
Times New Roman,serif;mso-fareast-font-family:Times New Roman;mso-bidi-font-family:
ASB Antiqua Turkmen;mso-ansi-language:RO;mso-fareast-language:RU;mso-bidi-language:
AR-SA;mso-no-proof:yes'>[1] (Alla
ondan razy bolsun!) aýtdy:

— Men bir gün metjidiň jaýynda otyrdym. Ýaranlar bir musulmanyň gybatyny
etdiler. Men olara ýar boldum. Ýagny, goşuldym. Ol gije ukladym. Eýse, bir gara
kişi geldi, golunda doňuzyň bir tabak haram eti.

Maňa aýtdy:

— Bu haram eti iýgil.

Men aýtdym:

— Musulman kişi doňuzyň etini iýmez.

Ol:

— Musulmanyň etini iýenden muny iýen ýagşydyr – diýip, agzyma dykdy.

Men gorkup oýandym. Tä kyrk güne çenli doňuzyň etiniň ysy agzymdan
gitmedi.

Resul alaýhyssalam:

— Gybatyň günäsi zyna we beçebazlykdan beterdir – diýdi.

Bir gün bir hatyn Resul alaýhyssalamyň gaşyna geldi.

Äşe (Alla ondan razy bolsun!) aýtdy:

— Ýa, Resulalla, ol hatynyň boýy gysga eken – diýdi we gybat etdi.

Gybatyň azy ol bolar. Kişiniň bar aýbyny aýtsa, ol gybat bolar. Gybatyň
azy kişiniň aýybyny aýtmak bolar. Kişiniň etmedik işini aýtmak töhmet bolar. Ol
gybatdan hem beterdir. Töhmet kapyrlyga ýakyndyr.

Resul aýtdy:

— Kyýamat güni her kime amal namasy geler. Her kim amal namasyny eline
alar. Hemme tagat ybadaty we ýagşy işleri amal namasynda ýazylgy bolar. Her
bende öz namasyny okar.

Onsoň ol bende aýdar:

— Eý, bar Hudaýa, bu nama meniň namam däl. Men munuň ýaly tagat we ybadat
etmedim – diýer.

Ol wagt Haktagaladan owaz geler: «Eý, bendäm, halklar maňa tagat we ybadat
etdiler. Ýöne seniň hem gybatyňy etdiler. Ol wagtda men olaryň ybadatyny seniň
amal namaňa ýazdym. Seniň mundan habaryň ýokdur. Seniň eden günäňi bolsa olaryň
namasyna ýazdym. Bu gün mähribanlyk keremim saňa boldy» diýer.

Ýene bir para jemagatlaryň namasy sol goluna geler. Görerler, hiç tagat we
ybadat ýok. Ol jemagatlar aýdar:

— Eý, bar Hudaýa, biziň namamyz bu nama däl. Biziň namamyz başgadyr.

Şol wagt Haktagala aýdar:

— Eý, jemagatlar, siz tagat we ybadat etdiňiz. Ýöne gybat hem etdiňiz.
Şonuň üçin men ol tagatlaryňyzy gybatyň eýesine berdim. Bu gün size mähribanlyk
kerem ýokdur – diýip gazap eder.

<a style=mso-footnote-id:
ftn1 href=#_ftnref1 name=_ftn1 title=><span style='font-size:10.0pt;font-family:Times New Roman,serif;
mso-fareast-font-family:Times New Roman;mso-bidi-font-family:ASB Antiqua Turkmen;
mso-ansi-language:RU;mso-fareast-language:RU;mso-bidi-language:AR-SA'>[1] Halyt bin
Welit – «Allanyň gylyjy» lakamyna eýe bolan sahaba. Hijretiň 21-nji Humsasynda
ýogalýar.

Meryem 13 Aralık 2010 17:26 +2

+11111111111111 Tuweleme!

nurx 13 Aralık 2010 17:33 +3

Masallah Hepinizden Allah razi olsun boyle arasira vicdanimizin sesini uyandira durun Yoksa iblisi-sheytan bizleri boyle sheylerden uzaklistirmak icin elinden geleni yapiyor

Ynsan 13 Aralık 2010 17:38 +3

Näme üçin gybatyň günäsi, gul
hakynyň günäsinden has agyr?
çünki adamyň abraýy, ar-
namysy onuň mal-mülkünden
has gymmatly. eger-de sen
kimdir biriniň hakyny iýen
bolsaň onda, baryp şol haky ol
adamyň mirasdüşerine berseň
bolýar. sen ol adam bilen
razylaşdygyň bolýar. emma
kimdir biriniň yzyndan
gybatyny edip, onuň ar-
namysyna dil ýetirseň, sen ol
adamyň abraýyny, ar-namysyny
pul bilen satyn alyp, yzyna
gaýdyp berip bilmersiň. onuň
bilen diňe şeýdip razylaşyp
bilersiň. hasap gününde ýüzbe-
ýüz duşuşmak bilen....
sogaplaryňy bermeli bolarsyň,
eger-de, sogaplaryň ýetmese,
gybatyny eden adamyň
günälerini özüň almaly bolarsyň,
diňe şu ýol bilen razylaşyp
bolýar. süfýan bin uýeýne
özüniň bu sözleri bilen bize şeýle
diýmekçi bolýar:
- siz gybata diliňizi
öwrenişdirmäň! degre-
daşyňyzdaky adamlar bilen
araňyzdaky dostluk-doganlyk
gatnaşygyna zyýan ýetirjek
gybatdan ýylandan-içýandan
çekinişiňiz ýaly çekiniň. eger
sizde şeýle ýaramaz endik bar
bolsa, ony aýyrjak boluň! bu
endigiňizi goýjak bolup jan ediň.
şonda sizi adamlar sylaram,
hormatlaram.

maxa 13 Aralık 2010 18:12 +3

гаты узак язгы, ёне гызыклы экени

alive 13 Aralık 2010 19:06 +3

teswirlerde her gunki yazylyan mowzuklary sypdyrman okap owensen gaty kop zady owrenip biljegay......tuweleme sag bol!

turkmentalyp 13 Aralık 2010 23:44 +2

Gaty gowy tema, berekellah syrat. Shu zatlar jemgyyeti bulap tashlayar-da.

ezizha 16 Aralık 2010 09:04 +1

maglumat uchin minnetdar.