Garynja hem-de süýt kislotasy

Tanymal şwed himigi Karl Wilgelm Şeýeläniň himiýa ylmyndan eden görnükli işleriniň kömegi bilen XVIII asyryň ahyrlarynda 10 töweregi dürli organiki kislotalar bize belli edildi.

Garynja kislotasy

Birnäçe peýdaly mör-möjekler ýaly Formika maşgalasyna degişli garynjalar dürli kislotalary biri-birine gatnaşyklarynyň serişdeleri hökmünde ulanýarlar. Howp abanýan ýagdaýynda garynjalar tarapyndan bölünip çykarylýan garynja kislotasy bu görnüşiň ähli esaslandyryjylary üçin hyzmat edýär we olardan iýmitlenýän süýthorlaryň howpundan goraýjy ýaraglary bolup durýar. Bu kislotanyň kömegi bilen garynjalaryň duşmanlary onçakly kän däldir.
Aýylaryň gyşky ukudan soň garynja hininiň ýanynda ýörüp dürli parazitlerden dynyşlary ýaly , garynja kislotasy iri süýtemdirijiler üçin peýdalydyr. Garynjalar olary dişlänlerinde garynja kislotasyny pürkýärler.
HCOOH tebigatda giňden duş gelýär. Ol ýitýitiniň (krapiwa), ittirsegiň (hwoýa), gök-önümleriň şirelerinde , şeýle-de peşewde we der çygjyklarynyň düzüminde hem az mukdarda saklanýandyr.

Süýt kislotasy

Süýt turşusy (C3H6O3) ýyly ganly jandarlaryň madda çalşygynda aralyk önüm bolup hyzmat edýär. Bu kislotanyň ysy esli aralykda gansorujy mör-möjekler, esasan-da, çybynlar tarapyndan syzylýandyr. Şeýle ukyplarynyň bolmagy, olara awuny tapmaga ýardam edýändir.
Bu kislota işlenilen önümlerde, duza ýatyrylan kelemiň we duzly hyýaryň düzüminde saklanýandyr.

Bu kislotalaryň dürli görnüşleriniň arasyndaky artykmaçlyklar diňe bir haýwanlarda däl, eýsem, ösümliklerde hem ýüze çykýandyr. Birnäçe haşal otlar beýleki medeni ösümlikleriň boýuny ösdürtmeýän maddalary bölüp çykarýarlar. Käbir ýabany ösümlikler bolsa töweregindäki ösümlikleriň boý almazlygyna we heläk bolmagyna getirýän uksus we ýag kislotalaryny bölüp çykarýarlar.