Pähimiň hem paýhasyň poeziýasy

Pähimiň hem paýhasyň poeziýasy.

Bu tema “Goşgulary söýýänleriň burçy” -8nji bölüm hem bolup biler. ""

Her soňky açanymyz uzap gidensoň (100 towerek ya ondan kop postdan dolup açylmasy uzaga çekse) adaty ýaly täzesi açylýar.

Aýlanyp dolanyp ýene gelip goşgy goymaga gunuşayyan menem :) ozem Magtymgulydan başlap :) Soňky wagtlar okalan materiallardan halan setirlerimi bölek bölek yazyp alyp iň soň üýşirip başladym. Okap bölüşesim gelýär-de jany sag bolsun tmolympiad’y iň gowy ýer hasap edip şu yere gelýän.

Ilki sözi Magtymgulydan açyp yzyny hem her kim islan şahyrdyr goşgusyny wasp etmek bilen dowam edibereliň
Kerim Gurbannepesowyň hem şahyrlar, döredijilik sungat ussatlary hakynda yazgylary bolan oz edebi makalalar ýygyndysyny tapdym. Şolaryň içinde Gurbannazar Ezizowyň ölümi syrasynda ýazan gussa gatyşyklyda bolsa, ýaş şahyra bagyşlanan ýatlamasy bar. Meňä okap gözüm ýaşardy. Ony hem yz ýanyndan şu ýerde goýjak.

Magtymguly hakynda kop ýazyldy, goşgularam şu saytda köp goýuldy. Şonda-da onun döredijiliginde haýsy-da bolsa bir temany saýlap yşkyň şoňa düşen wagty ýene-de okap özüň üçin täze täze açyşlar edýäň. Şu gezekde meni haýran galdyran ýeri, şahyr halkynyň, döwürdeşleriniň ahlagynyň paklige tarap kämilleşmegine şeýle höwes edenligi, pany dünýä söýginiň nirelere eltip bilýänligini setirlerinde gönümel beýan etmek başarnygy. Häzirem biraz şondan söz açjak. olaryň içinde köp zatlary bilýän bolsakda olary gaýtalap ýatlamagymyzdan zyýany bolman diňe peýdasy deger diýen pikirde.

Bize ýadygärlik hökmünde nesihatlaryny goýup gitmek arzuwyny nygtap geçýän bu setirlerinden başlap:

Magtymguly sözle herne bileniň,
Özüňe kemlik bil, aýtman öleniň,
Taraşlap şaglatgyl köňle geleniň
Senden soňkulara ýadygär bolar. –
- şahyryň maňza batýan öwüt nesihatly dürdäne sözlerini ýene bir gezek okalyň öwreneliň we hakykata beslaliň!

Magtymguly özüniň “Myradym nesihat etmekdir halka” diýen prinsipine görä ahlak-moral gatnaşyklarynyň manyly ömre gulluk etmekleri üçin aladalanan şahyr. Döwürdeşleriniň päliniň-niýetiniň hakyky adamkärçilik normalaryna laýyk gelmegi ugrunda göreşen şahyr. Onun çeper sözi-de şol uly durmuş tejribesinden we hakykata esaslanyp syzylyp çykan sözleridir..

Käşkä adam bu dünýäge gelmese,
Gelenden soň, ömür sürse, ölmese,
Goldan gelen ýagşy işiň bolmasa,
Köňül içre ýagşy niýet ýagşydyr.

Onuň döwründe sözüne gulak gabardýan ýek tük bolupdyr. Onsoň jany ýanmaz ýalymy...

Sözüm nesihatdyr bir gulak salyň,
Bendesi men. söze hyrydar guluň.

Şonuň üçin jemgyýetçilik durmuşynda gören kemçilikleriň garşysyna goreşmek islegi şahyryň poeziyasynda ahlaklyga çagyrmagy söweşjeň ahende bolup “ Her sözüm bir dürdür gadryn bilene” diýmek derejesindäki gönümel beýan etmek bilen utgaşypdyr.

Nep almaýan kişi sözden öwütden,
Enaýlygy bolmaz gury söwütden.
Deň-duş bilmez, many aňmaz ýigitden
Agylynda yssy beren it yagşy.

Sözümiň ahyrynda bolsa-da agzalmaly esasy temasy, Magtymguly adamlary bu ömrüň manysyna düşunip we ahyryýetiň aladasyny etmelidigine çagyrypdyr. Şolar yaly nesihatly ussat bir goşgysy, ynha

Ýüregiň gan içinde

Köňül ne iş bitirdiň, geldiň, jahan içinde,
Galdyň dünýä gamynda ýüregiň gan içinde,
Abat diýip el sunduň düýbi weýran içinde,
Ten toprakdyr, eglenmez jowheri-jan içinde,
Rustem guma garylyp, galdy ýegsan içinde.

Dünýälik diýp ýügir sen, tä içiňde dem bardyr.
Dem içiňden çykynça, başyňda müň gam bardyr,
Gam astynda ýatar sen, ne aňa melhem bardyr,
Doýmaz gözüň dolmaga bir goşawuç gum bardyr,
Bu jahanda, adamzat, senden gapyl kim bardyr,
Gurda, guşa nazar kyl, külli perman içinde.

Eý, ýaranlar, ol dünýä baran bar-da, gelen ýok,
Öli-diri halyndan habar, hatyr bilen ýok,
Çarhy-pelek elinden aglan bar-da, gülen ýok.
Akyl ediň, gardaşlar, könelerden galan ýok,
Ýalançynyň wepasy ýokdur diýsem, ýalan ýok,
Dünýäge bil baglagan galdy zyýan içinde.

Ýa, ylaha, sen sakla garakçydan ýollarda,
Sagda-solda çaparlar byrakmaýyn çöllerde.
Köňül dünýä yşkynda, haram sözler tillerde,
Men bir ajyz bende men, kemine men gullarda,
Köp günaler gazandym, az pursatly ýyllarda,
Hyjalata goýmagyl ýagşy-ýaman içinde!

Magtymguly, aldaýyr gahba dünýä bezenip,
Köňlüňni maýyl kylma aňa garşy düzenip,
Ne parahat ýatyr sen el-aýagyň uzanyp,
Ajal ýatyr keýniňde okun-ýaýyn gezenip,
Magşar güni barawer imanyňny gazanyp,
Gury geldiň, boş gitme ahyrzaman içinde!