Harby monopoliya:Yasalan proyektler

-Ta!Ta!Ta!Ta!...Oldun!-yadynyza dushyarmi?Megerem hemmamimizin chagalykda oynan oyunlarymyzyn arasynda in halayany "atyshyk,atyshyk" yada "atyshmashak" bolsa gerek.Name uchin shu sheyle?Ganymyzda bar bolaymasa.Segada "Mortal Combat",sonyde "Tekken3" PC-de urush strategiyalary in kop oynalyan oyunlaryn arasynda.Urush.100-lerche yillap dunyade dynmany urush.Gechen asyryn dowamynda 2 jahan urshy bolup gechdi we bu yagday hali shindi uytgejege menzanok.Her name bolsada adamlar uchin esasanam erkekler uchin harby tazelikler gyzykly edil atyshyk,atyshyk oynamak yaly.Menem shu gun siz bilen dunyadaki harby guychlerin yagdayi barada oz pikirlerimi we bilyanjelerimi paylashmaga bashlajak.
Urush diyeninizde akyla ilkinji bilen name gelyar?Dogry,Amerikanyn Birleshen Shtatlary.Sonky 20-30 yilyn ichinde in kop gan doken dowlet ABSh.Onun dashynda hem edil shu wagt ABSh dunyade in guychli harby goshuna eye diysek dogry bolar.Menin shahsy pikirim boyuncha shu wagt dunyade monopoliya hokum suryar.Amerikanyn 2006-njy yilda harby chykdayjysy jemi 528 milliard US$ we bu tutush dunyan harby chykdayjysynyn 46%-i.Antarktikadan bashga ahli kontinentlerde amerikanyn 770 sany bazasy bar we bu dine amerikanyn dashynda(cheshme Wikipedia).Amerikanyn genetiki,atomnyi,himicheski bombalar barada alyp baryan ylmy ishleri barada hemmaniz eshidensiniz. Shu wagtlar Amerika Raketa Garshy Gorag sistemalaryny Gundogar yewropa ulkelerinde gurjak bolyar,yadynyza dushyan bolsa Putin shuna garshy Myunhen Konferensiyasynda chykysh edipdi...Yone men Amerikanyn alyp baryan has kichi yone mohum we in esasysam gyzykly:) proyektleri barada gurrun bermegi isleyan.
Her bir amerikan esgeri urushun dowamynda egninde 45kg yuk goteryar.Gaty kop dalmi?Diymek yuk goterer yaly bir zat gerek.Yuk dashayan eshekmi?Hawa.Ozem yadamayan bolsa,diyenini edyan bolsa,akylly bolsa,demirden we avtomoticheskiy,edil it yaly diyenini edyan bolsa.Robot-it?Boston Dynamics esgerlerin bu arzuwyny emele getiripdir.Yuk dashayan robot-it Big Dog:

Videony gormegi maslahat beryan,sebabi ozum detalnyi dushundurjek dal.Gysgacha aytsak itin uzynlygy 1.3 metr,beyikligi 70 sm,agramy 75 kilogram we bu it 55 kg yuk dashamaga ukyply.Robot bashda duzulen programma boyuncha nira gitmeli bolsa ozi gidip bilyar we islesen uzakdan pult bilenem ugurlandyryp bolyar.Bu it hapada,chagede,dashda,garda yorap bilyar we hatda maximum 35% egimli depelerede chykyp bilyar.Iti 1.5 million dollara DARPA zakaz edipdir.

Bu item,oz garyndashlary yaly tayaga owrenshmeli boljak oydyan:)

---

Size yetirmek isleyan ikinji proyektin ady MTHEL(Mobile Tactical High Energy Laser).Bu lazernyi yarag,raketalara garshy gorag hokmunde ulanylyar.

Bu proyekti amerikanlaryn Northrop Grumman kompaniyasy yasady.Proyektin sponsorlaryn arasynda dine amerikanlar dal eysem yevreylerem bar we bu yarag Izrailinem goshununda ulanylyp biliner.Raketany bashda radar tutyar,raketan yeri we traektoriyasy belli edilyar we shol traektoriyan ugruna lazer tutulyar.MTHEL 10km radiusda raketalary urup bilyar.Ay samaletlaram halamazlar bu lazeri.Gyzyklanan bolsanyz has kop bilmek uchin shuny okap bilersiniz.

---

Indiki proyektin ady Deep Digger,turkmenchelesek Chun Gazyan.Bu yarag chun yerin ashagynda yasalan voennyi bunkerler garshy yasalan we betonda yada daglyk yerde nyshanyn yanyna baryancha ozune yol gazmagy basharyar.

3 metrlik,90 kilogramlyk raketanyn ujunda 7 sany guychli snaryad bar.Raketa shol snaryady dashy yaryp dowmek we deshikden yokaryk chykarmak uchin ulanyar.Yokarky suratda mehanizmin nahili ishleyishi has gowy gorunyar.Raketanyn ujunda oklar,arkasynda magazin,onun arkasyndada chynnaky yarylmaly bomba bolyar.Shu raketa betonda 50 metr chunluga chenli gazyp bilyar.

---

Menin gaty halan proyektim,Battlefield Extraction and Retrieval Robot — gysgacha BEAR.

Adam halas ediji robot.Sowesh meydanlarynda gaty gerekli zat.Robot Vecna Robotics tarapyndan yasaldy.Robotun iki sany goz-kamerasy,gowy hereket edip bilyan we guychli elleri,tekerleri we gusenicalary bar.Shol gusenicalryn komegi bilen robot durli garshylyklaryn ustunden gechip bilyar,hatda lestnicadanam chykyp bilyar(elinde yuk bilen).Robot yokary hilli polatdan yasalan,sebabi aluminden yasalan gornushi mashyny galdyrjak wagty ika bolunipdir.Asyl gysga wagtyn ichinde roboty tutushluguna titana gechirjek bolyarlar.testlerde robot bir eli bilen 108kg goteripdir we bu entak maksimumy dal.Robot radio arkaly ishlendirilyar we upravlyat edyan adam robotun "gozleri" bilen gorup bilyar...Time jurnaly BEAR'y 2006-njy yilyn voennyi ugurda in gowy achysh diyip yglan etdi.