Mekdep sistemasy !

Olam-a dogry welin , ömür gidip baryar. Dogrymy aytsam men-a yadadim shu okuwdan. 5 yil okap , ahyrynda mugallym bolmaly. Yok mugallym bolmak erbet zat dal , yöne 5 yili göz önüme getiryan welin , birhili howsala dushuberyan. ( 2 yili gecip baryar yogsam)

Wiy, snin ol 9 yillik mekdebi gutarmak diyyanin geldim eshek gitdim eshek bolmasa yone! Bize amerikan mekdeplerinin derejesi gerek dal! Okanda kop zat owredilenok, azyndan 10 yil bolmasa kop adama yetenok shol!
Uniwersitedi bolsa 2 yilda gutarmak gulkunch, 3 yilda gutarmagam gulkunch kop ugurlar boyuncha. Menin kellam chatanok shona.
Diyeli himiya. Birinji yilin tutshlayin inorganic chemistry lab bar, ikinji yilin analytical chemistry lab bar, uchunji yilin organic chemistry lab bar, ondan bashga dordunji yilin colloidal chemistry, physical chemistry lableri bar, bashga-da radiochemistry lab bar. Sen shulary nadip 3 yila sokjak shona hayran?!
Sen aydyp bilersin "ay men shu lablardan dine 2-3 suni sechayjek, galanam gerek dal". Yone bu yalnysh taktika! Sen organiki laby edip gormakan nadip sechip biljek? Ya radiochemistry laby edip gormakan nadip sechjek?!
Men obyektiw daldirin mumkin, yone orslaryn sistemasyny has halayan. Sholaryn mekdep sistemasy belki in gowy sistema, uniwersitet sistemasam in gowylaryn arasynda!

McMurry yaltanma! Ozumuz aydyp otyrsa, mugallym ILKI BILEN WAJYP! Sen 5 yilda kop zady owrenersin. Gyssanman yuwash yuwashdan kop zady bilsen has gowy bolar. Birem shol 5 yilin ichinde aklyn goyilashar! :)
PS Menem 5 yil okadym, gatamadym
PSPS Yone menem kop aydyadym yadadym okuwdan diyip :D Ana gechip gitdi, gynanchlam azajyk

Menin uchin bir kishinin dine öz ugrunda has yokari derejeli bolmagy zerur diyip pikir edyarin.
Meselem :
Men Organic chemistry lab'i alyp , Radiochemistry sapagyny alman özümi esasan oragnic chemistryda türklerin aydishi yali " uzman " bolmagy has gowy hasaplayan.
Elbetde mugallym boljak bolsan hemmesini görmeli bolar. Yöne injener ya-da basga hünarment boljak bolsan onda shol menin pikirimche gowy bolayjak yali.
onsonam 2 yilda gutarylmaz. Onyn dogry. Yöne 3 yilda gutarip bolar.

Ay menin oz pikirima 3 yilam az! Sen diyeli radiochemistryni alanok. Yone sen organic chem bolsanam analytical we organic lableri almaly hokmany suratda! Onson generalchem lab, yagny inorganic hem almaly bolaymasa. Olaryn HER BIRI BIR YIL! Mundan bashga ELBETDE physical chem lab almaly...
Menin oz pikirim...
PS Elbetde, shu lablerin ikisini bir yilda alyp bolar, men yone effective bolarmy biljek dal. Sen organic chem we physical chemden egzameni bir bada bir yilda tabshyrasyn gelermi? Hersi 1500-2000 sahypa kitapdan...

Men barinin, Amerikanyn uniwersitet sistemasyna kan dushunip bilemok entagem. Ay dushunmek kyn.

Menden sorasan-a 5 yilda-da gutarjagym belli dal. Yöne ugrum himiya bolmanson , bu hakda belli bir zat aydip biljek dal. Yöne 4 yillik biologiyani 3 yilda gutarsa bolar , eger-de sapaklar chaknyshmasa.

Yene bir zady yazmagy yatdan chykarypdyryn. Shol öwrenyan zatlarymyzyn köpüsini durmushda ya-da işimizde ulanmayanlygymyz sabapli son unudylyar.

Menema shony kop aydyadym...
Dogrymyka shol?! Ya shol belki umumy dunyagarayshymyzy ginelder?
Meselem men taryham gechdim uniwersitetde, sociology'nem, philosophy'nem, yene bir topar garbage zatlary :D
Ay yone olary gechenson azyndan ady yadynda galya :D

mentalitet in birinji zat. hemme zatdan onurti. nadip shol mentalitedi uytgetjek, chalt uytgetmeli ozem, mena bilemok. indi demokratiya diyen bolyalar garaz ansat dal. terbiye ucin dine okuw yeterlik dal. esasy zatlaryn biri hem media. tvde peydaly zatlary goymaly. herkim islanini eder'e kan uns berman kabir kinolary, gepleshikleri gadagan etmeli. gadagan etmekdenem cekinmeli dal, kim erkinligimiz daraldylya diyse diysin, biz neslimizin aladasyny etmeli. gaty erkinliginem sony gadaganlara gidyar. amerika demokratiyanyn oyi hasap edilyan bolup biler. yone men sonky wagtlar amerikada yashlara gadagan edilyan zatlar hakda az dush gelmedim. gaty erkinligin sony zorluk, gadagancylyk.
shu diyenlerim bashda diyenlerime ters yaly gelip biler. mekdepde gadagancylyk taze sistemada yok diydim. olaryn birinji bilen anyna guymaly. onun ucin hem dine okuw yeterlik dal. TV, gazetler gaty mohum. mashgalada owredilmeli emma ene-ata bilmese sho zatlary olam bolanok. icice giren shu zatlar. garaz jemgyyet bozulsa terbiyesi gaty kyn zat..

Taze tema achyp oturman shu yerde sorayayin diydim.
Men Tirkish Jumageldiyewin kitaplaryny okadym welin , şol yerde önki döwürlerde yagni XVIII-XIX asyrlarda Türkmenlerde gyz mashgalany okatmak ayip hasaplanypdyr diyip yazilyar.
Şol dogrymy ? Belki başga kitaplarda-da görensiniz şolar yali zatlary.

men taryhy gowy bilemok. deng gelsem gyzygyp okayan welin shuwagt kan wagt yok. shonun ucin sheyle zatlar hakda hazirlikce dine pikir yoredyan. yalnyshsak duzedin, gulman, aglatman.
birinjidena Tirkish Jumageldiyew sowet dowrunde yashan. menem ong gecen yyl bir kitap okadym. Rahym Esenowyn kitaby. onda acyk acyk kommunist propogandasy edyardi. shuwagt gurrun berip oturmayyn. yone turkmenleri yaman "dikiy" edip gorkezipdir, musulmancylygyn dine goze ilegen, tankytlanayjak zatlaryny one cykarypdyr. kabir erbet hasiyetler bilen musulmancylygy bir yerde agzap yalnysh dushunmelere yol acypdyr. bilemok belkem bolandyr sho zatlar hakykatdanam, belkem Magtymgulyn goshgularynyn ykbaly bilen dengdir bulankam. bilemok, mysal ucin Juneyt han hakykatdanam shol kitaplardaky yaly erbet bolanmy?
ikinjisi. sheyle zatlary biz shuwagtky pikirlerimiz, shuwagtky dunyamiz bilen yorumlasak yalnyshyp bilers. herhili sebap bolup biler. Magtymguly 17-18? asyrda yashapdyr. goshgularyna seretsen kopusinde gynanc, "shikayet",agy, dert manylary bar. halkyn shol dowurde edepden, ahlakdan cykyp bashlandygyny duyyan. mysal ucin:
nice sada deng-dushlar
seytan biligin bashlar
yuz donderip gardashlar
gacdy diyip aglaryn. (Magtymguly)
okanda bizin dowrumiz ucin yazylan yaly edil goshgularyny. emma 2-3 asyr on yazylan. diymek shol wagtlar jemgyyet bozulyp bashlan. onda belkem kabir mashgalalar chagasyny okatmak islan daldir. aslynda shol dowurler okuwlar nahilika?
diyshim yaly men az zat bilyan shol dowrun taryhy hakda. hemme diyen zatlarym hem yalan bolup biler. onda-da yazayyn diydim.

shahsy pikrim mekdep 10 edilenden son uniwersitet hem azyndan 4 yyl bolmaly.
Sebabi EU(yewropa bileleshigi) dowletlerinde uniwersitetin 3 yyl bolmagynyn sebabi mekdepler 12 yyl. Okuwcylar uniwersitet 1 sapaklaryny (calculus+mechanical physics+general chemistry we shm) 11-12 klaslarda goryaler.
Onun ucin tapawudy yok, shol bir zada gelyar.

Turk uniwersitet sistemasy yok diyip biljek dal.
Turkiye de hem herkim OSS den, uniwersitet sistemasyndan shikayat edyar.
Eger uniwersitet sistemasy beyle erbet bolan bolsady
MIT de 50+ sany Turk Graduate Student bolmazdy...

Bogazici, ODTU, Bilkent, ITU, KOC, Sabanci, Fatih yaly dunya standartlarynda uniwersitetler bar. Name 70 million ilat ucin shunca univer yetmanom duranok.
Bolmanda Amerikada hem yuzlerce hatda munlerce uniwersitet bar, dine az bir bolegi dunya derejesinde gowy...

dogry aydyang. shuwagt dash toweredimdaki kabir turk okuwcylcaryn, aslynda kopusinin "inek" yaly chalyshyandygyny group gynanyan. wah shular sistemanyn gurbany-da diyip. ya-da ykballarynda garyp yurtda dogulmak bar eken-da diyip. shu durshy bilen Amerikadaky bir universitede tashlasan anyrda "bulap pylcap tashlarcagyna" shubham yok. shu sozi Agajan ulanypdy bir temada. gulup hezil edipdim.

Amerikanyn graduate school'y onatmyka diyyan. Sebabi ylmy ish uchin pul gerek, a ylyma in kop pul chykaryan Amerika.
Yone shondan bashga, uniwersitet okuwchylaram, top quality sapak alanokmyka diyyan. Ozleri dyrjashyp owrenaymese azajyk gayrat etsen goni A.
Harezminin aydyshy yali undergraduate schhol'da world class uniwersitet Amerikada hem az. Yone graduate schoollary beyleki yurtlara gora has gowy(finans :D)
Yone bir zat bar, dowlede kop world class uniwersitet geregem dal. Meselem Turkmenistan uchin birje sany world class uniwersitet hem yetik, kop bolsa has gowy elbetde!
Esasy zat orta derejanin beyik bolmagy. Yagny uniwersitetler we mekdepler bir belli yokary plankadan, derejeden ashakda bolmaly dal! Her gutaran azyndan bilmeli zatlary bolmaly, menin pikirimche