10 borchlar - 4. Perzentlerin we 5. Garyndashlar onundaki borchlar.

Perzentler öňündäki borçlar

Çagalary yslam ahlagyny ruhynda terbiýelemek we olary dowzah odundan gorap saklamak – Allah tagalanyň emrleriniň biri bolup durýar. Beýik Allah tagala aýdan:

6. Eý, muminler, siz özüňizi we maşgalaňyzy – oduny adamlar we daşlar bolan dowzahdan saklaň.
Tahrim süresi.

Pygamberimiz s.a.w. aýtdylar:

“Siziň her biriňiz çopansyňyz we her biriňiz öz sürüsinden jogapkärlidir”
Buhari

Perzentler öňündäki borçlar şu aşakdakylardan ybarat:
Birinji bilen, çagalar mähribanlyk etmeli. Abu Hureýre r.a. şeýle gürrüň berdi: “Haçan pygamberimiz s.a.w. Hasan ibn Alini ogşanda ýanynda Akra ibn Habis at-Tamimi hem oturdy. Ol pygamberiň s.a.w. öz agtygyny ogşanyny görüp şeýle diýdi: “Elbetde, meniň on çagaň bar. Ýöne şu wagta çenli olary hiç birini ogşap görmandim!” Onda Pygamber s.a.w. oňa seredip şeýle diýdi:

“Kim mähribanlyk etmese, oňa hem mähribanlyk edilmez””
Buhari

Ikinji bilen, perzent üçin ýagşy dogalar etmeli. Pygamberimiz s.a.w. aýtdy:

“Şek-şübhesiz üç kişiniň dogasy kabuldyr: mazlumyň (zulum göreniň), mysafyryň (saparda bolanyň) we ata-enäň perzendine eden dogasy”
Ibn Maja

Üçünji bilen, perzent barada hökman alada etmeli. Pygamberimiz s.a.w. aýtdy:

“Kimiň üç sany gyzy ýada uýasy bolsa, we olary ýetişdirip alada etse, onda ol hökman jennete girer”
Tirmizi

Dördünji bilen, kişi öz perzendini terbiýelemelidir. Yslam terbiýesiniň iki sany çeşmesi bar:
1.Kuran Kerim
2.Pygamberiň Sünneti.

Allah tagala aýtdy:
21. (Eý, muminler) siz üçin – Allaha we ahyret gününden umydygär bolan we Allahy köp ýat edenler üçin – Allahyň pygamberiniň (iman-ygtykadynda we ahlagyn)da gözel görelde bardyr.
Ahzab süresi.

Yslam perzenti terbiýelemek şu aşakdakylardan jemlenýär:

-Aýat-hadys we ýagşy sözleri ulanmak bilen olara maslahat bermek.
-Kuranda we hadyslarda bolan öwüt-nesihat beriji söhbetleri we hadyslary chagalara aýdyp bermek.
-Özüň çagalara görelde bolmak.
-Perzenti ýaman işlerden saklap salyh-ýagşy işlere etmäge höweslendirmek.
-Terbiýesiz we ahlaksyzlaryň soňunyň ýamandygyny olara aýdyp bermek.

Bäşinji bilen, perzentleriň arasynda birini has gowy görüp adalatsyzlyk etmeli däl.
Başir ibn Sad r.a. öz ogly Numan ibn Başira bir guly sowgat edipdir we bu barada pygamberimize s.a.w. aýdypdyr. Onda pygamber s.a.w. ondan sorady:

“Sen hemme perzentleriňe şeýle sowgat etdinmi?”
Ol aýtdy:
“Ýok”
Onda pygamber s.a.w. aýtdy:
“Onda ol sowgaty yzyna al”
Buhari we Muslim

Bu hadysyň başga görnüşinde pygamber s.a.w. şeýle diýdi:
“Allahdan gorkuň we perzentleriň arasynda adyl bol”
Buhari