USSA HAÝTY
Ussa Haýty diýip eşitdiňizmi? Ol öz döwrüniň güýçli tebibi bolupdyr. Ussa Haýtynyň tebipçiligi barada men bir wakany eşitdim.
Bir rus generaly atdan ýykylyp, elini-aýagyny bijaý agyrdypdyr. Has dogrusy, süňkleri ýerinden çykypdyr. Ol agyrysyna çydap bilmän urnup ýatyrka orsýetden hirurg lukman getirmeklerini buýrupdyr. Ýöne bäri-bärde orsýet barmy? Onsoň oňa ýerli tebipleriň birine ýüz tutmagy maslahat beripdirler. Ol ýaýdanyp, ahyry razylyk beripdir. Generalyň çykan süňklerini ýerine saldyrmak üçin Ussa Haýtyny alyp gelipdirler. Ussa Haýty örän ýönekeý, sada adam bolupdyr. General tebibiň daş keşbine seredip, oňa janyny ynanasy gelmändir. Bilimini sorapdyr. Ussa Haýtynyň ýörite okuwy gutaran lukman däldigini bilensoň-a hasam gorkusy artypdyr. Generala tebibiň Hakdan içenligini düşündirmäge synanyşypdyrlar. General kes-kelläm boýun gaçyrypdyr. Muňa Ussa Haýtynyň çaga göwni ynjapdyr. Emma generaly beýle ýagdaýda taşlap gitmäge ynsaby çatmandyr. Ol ýanyndaky adamlardan uly bir küýzäni tapyp getirmeklerini sorapdyr. Derrew küýze getiripdirler. Ussa Haýty küýzäni uly bir haltanyň içine salypdyr-da, agzyny bogupdyr. Soňam ony ýekedaban bilen urup kül-peýekun edipdir. Onsoň haltanyň agzyny açman, duran ýerinde ýaňky owum-döwüm bolan küýzäniň böleklerini, gyýçaklaryny barmaklary bilen tanap, ýerli-ýerinde goýupdyr. Ýuwaşlyk bilen haltanyň agzyny açypdyr. Görseler, çym-pytrak bolan küýze diýer ýaly däl diýýä, daşyndan seredeniňde hemme ýeri bolmalysy ýaly bolupdyr. Şundan soň general Ussa Haýta janyny ynanypdyr. Ussa Haýty bir agta öküz getirmeklerini sorapdyr. Öküzi tapyp getiripdirler. Tebip ony üç gün aç-suwsuz saklamaklaryny haýyş edipdir. Generala bolsa wagtlaýyn agyryny aýyrýan emleri edipdir. Üç günden soň tebip haýyna-maýyna bakman generaly halys ysgyndan gaçan agta öküze mündürip, aýaklaryny mäkäm daňypdyr. Onsoň öküze suw beripdirler, üç gün suwsuz duran öküz suw baryny içipdir, içdigiçe garny çişipdir, onuň garny çişdigiçe generalyň hem aýagynyň çykan süňkleri ýerine barypdyr. Ine, Ussa Haýtynyň şular ýaly tebipçilik usullary hem bolupdyr.
Ussa Haýty barada bilýän zadyňyz barmy? Bar bolsa, içiňizde saklamaň, paýlaşyň!
Состояние архива
● Полный текст
● Сохранено комментариев: 12/12
Опубликовано на сайте: teswirler.com · Источник: копия Web Archive — ertir.com, 17 мая 2012 · Открыть оригинал ↗
Комментарии 12
mena zat bilemmok
Bayba... Ol nireli bolupdyr?
Öñ eshtmändim, gowy tema.
Sag bol kab aga!
Atajan Taganyñ Saragyt galasy romanyndan okadym. Bir teke tebibi Dashhowuza myhmançylyga barýar, sotaýdada bir aýal ýaba suw almana baranda ýykylyp aýagyny çykarýar. Töwerekdäki tebipler erkek adam bolan soñ, ýykylan aýal özüni bejertmäni razy bolmandyr.
Soñra ýañky Saragytly tebibi çagyrýalar, tejiribeli tebip dashyndan synlaýarda, myña iki sany daýaw adamyñ güýji gerek diýýärde, maña bir ýuwash sygyr gerek diýýär, göñshylaram bizde bar çagalar münübem ýörler diýiärler. Tebip sygyry üç gün suwsyz goýmagy buýrýar, üç günden soñ, aýaly sygyra mündürip ashagyndan iki aýagny mäkäm dañýalar, yzyndanam sygyry ýaba göýberip suwa ýakýalar, sygyr suw içip garny çishýär we çykan aýak ýerine salynýar.
Anyk bolmasada yashan yyllaryny bilyan yokmy. Umur Esening towereginden adam yokmay
Anyk bolmasada yashan yyllaryny bilyan yokmy. Umur Esening towereginden adam yokmay
Öz-ä geçen asyrda ýaşap geçen tebip. Ak patyşa döwri öýdýän.
Tebipçilik dowabitdi tebibi zehin ýagny hudaý tarapyndan adama berlen peshgesh.
Häzirki döwürdede güçli tebipler bar!
bah
Ussa Haýty hakda ozal men Edebiýat we sungat gazetinde okapdym.Ýöne gynansakda ep-eslije ýyl geçipdir. Ýöne ady ýatda galypdyr. Bu hakda bilýän bolsa ýazsalar hezil edip okardyk.
Bir adam boýnyny ynjydypdyr. Boýny bir gapdala gyşaryp duranmyşyn. Soňra ony Ussa Haýtynyň ýanyna alyp barýalar. Ussa Haýta şeýle-şeýle boldy diýip ýagdaýy aýtyalar. Ussa Haýty men bu işi başarmaryn diýýar. Şunça ýalbar-ýakar edýäler welin, bolanokmyşyn. Soňra Ussa Haýty ýerinden turup ýöräp gitjek ýaly edýärde birden ýaňky boýny ynjynan adamyň gulagynyň düýbine gowja edip urýar. Adam gaharlanyp bula oňarmakdan geçen, gaýtam urup başlady diýip gykylyklap başlaýar. Ussa Haýty jigim gykylygyňy goýda boýnyňa seret diýýar. Adam seretse boýny ýerine gelen ekeni. Şonda şol adam Bähh, Ussa Haýtynyň ýumrugam derman eken-ow diýenmişin.
Ýalňyşmaýan bolsa Ümür Eseniň Hazyna atly kitabynda ýazýar şu hakda. Azajyk uzynrak welin, ýadymda galanyny ýazdym.
yazyjy Ak welsapar afanyn hem romany bardy oytyan shu ussa Hayty hakynda... kitabyn ady yadyma dushenok...
Menem ol hakda birwagtlar yaşlyk jurnalynda çykan powestmi, hekaýamy bir zatda-ha okapdym. Ýöne taryhy şahsdygyny bilemokdym.