12-nji aprel - täze türkmen elipbiýiniň döredilen günüdir! Siziň ähliňizi bu baýramçylyk bilen gutlaýan!!!
Şu gün, 12-nji aprel, türkmen diliniň elipbiýiniň döredilen günüdir. Türkmen diliniň täze elipbiýi garaşsyzlygymyzy gazananymyzdan kän wagt geçmänkä, 1993-nji ýylyň 12-nji aprelinde kabul edildi. Täze türkmen elipbiýi latyn elipbiýiniň esasynda düzülendir. Mundan ozal biz 1940-njy ýyldan bäri orslaryň elipbiýi bolan kirillisa elipbiýini ulanýardyk. Ondan öň bolsa, ýagny 1929-1940-njy ýyllar aralygynda, ýagny 11 ýyllap biz latyn elipbiýini ulanypdyk. (Muňa mysal edip, Aşgabat şäheriniň merkezinde ýerleşýän Lenin bagynda Lenin babanyň bir elini salgap duran heýkelini görkezse bolar. Siz häzirem şol heýkeliň ýanyna baryp, onuň nagyşly binýadynda şol döwürde ulanylan latyn elipbiýinde ýazylan ýazgylary görüp bilersiňiz. Leniniň heýkeli 1927-nji ýylda açylypdy). 1929-njy ýyldan öň bolsa türkmenler arap elipbiýini ulanýardylar. (Belki-de, pars elipbiýi hem bolup biler, emma men arap elipbiýi diýip eşidipdim).
Käbir adamlar 1993-nji ýylda täze türkmen elipbiýine geçenimizde latyn elipbiýini kabul edenimiz üçin närazy boldular. Sebäbi, olaryň pikiriçe biz kiril elipbiýinden daşlaşmaly däldik. Olar ähli ylym ojaklarynyň kitaplary kiril elipbiýinde ýazylan diýip tassyklaýardylar. Emma, men welin, beýle pikir edemok. Sebäbi täze türkmen elipbiýine geçip, latyn elipbiýini kabul etmegimiz bize iňlis, nemes, fransuz, ispan, italýan, portugal we ýene-de birnäçe Ýewropa we Amerika materiklerinde geplenýän dilleri aňsatlyk bilen öwrenmegimize uly ýardam etdi. Hatda doganlyk türk halkynyň elipbiýi hem latyn elipbiýindedi. Bu bolsa, biziň ozalky SSSR-den ymykly ara açandygymyzy aňladýardy. Bu bolsa, düşünen adam üçin, bahasyna ýetip bolmajak baýlykdyr.
Siziň üçin türkmen kirillisasy gowumy ýa täze türkmen latyn elipbiýi?
Täze türkmen latyn elipbiýi!!!(95%, 40 adam)
Orsdan galan kirillisa elipbiýi!!!(4%, 2 adam)
Состояние архива
● Полный текст
● Сохранено комментариев: 62/62
Опубликовано на сайте: ertir.com · Источник: копия Web Archive — ertir.com, 7 мая 2012 · Открыть оригинал ↗
Комментарии 62
Edil özi, dost!!
Sagbol Sawyer.Shu kompyuterde-de goysalarda turkmen elipbiyinem goysalardyda.
Hawa, Älem dost! 1996-njy ýylda dolulygyna kabul edilip, metbugatda ýarpy-ýalta ulanylyp başlandy. (Ynanmasaňyz şol döwürleriň gazet-žurnallaryny okap göräýiň). Ýöne, onda-da käbir harplar ýalňyşdy. Onsoň, täze türkmen elipbiýi has dolulygyna 2000-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap ähli edara-kärhanalarda giňden, uçdantutma ulanylyp başlandy. Biziň häzirki ulanýan elipbiýimizem şol iň soňky wariantdyr.
Gutlayan.
$ ¥ £ Ÿ - harplary aýryldy we täzeleri bilen çalşyldy.
Kompýuterde bar-a Merikk dost! Windows 7-de bar türkmen dili.
B.Hudaynazar kasamyn awtory bolany ucin hatda garynda$laram yazgarypdyr ony. Hazirem gownume kasamy yazan adammy diyip da$lanjak yali bolup dur.
саг бол савйер !!! или sag bol sawyer !!!! ikinjisi gowuja 👍
Meni bir sorag gyzyklandysya. Pyragy turkmence go$gy yazypdyr pars elipbiyinde. Ozi sowatly adam bolupdyr. Name ucin turkmen elipbiyini yazmadyka? Yogsa turkmenin ykbaly bilen in kop gyzyklanyp alada eden adam ol.
Ha sheylemi,sagbol Sawyer dost.
ol wagt elipbiy yokdy , arapcha yada parschadan terjime edilen onung goshgulary
käşki o zaman türkiýäň terjebelerinde de gullanardilar.
näme üçin rus alifbasyny diýän leň pikrini sorap bilerim mi?
men rusça bilmiýäm menem parsca bilemok
men name diyyan sen name diyyañ! Pyragyn go$gusy terjime dal. Turkmence yazya yone ba$ga elipbiyde.
Men aytmak isleyan zadym $u. Lomonosow orslaryn elipbiyini yazypdyra $eylemi? Hawa. Bizde hem Lomonosowca alymlar kop bolupdyr. Hokman Pyragy dal, name ucin beyleki alymlar tm elipbiyini yazmadyka diyyan? Oguz elipbiyinden son tm elipbiyip bolmandyra? Yalny$yanmy ya? Gen galyan zadym alymlara bay bolan halk bolsagam 93 yila cenli oz elipbiyimizin yazylmanlygy.
Garagöz dost, Magtymguly Pyragy Idris baba, Şirgazy medreselerinde okapdyr. Ol medreselerde sapaklar arap-pars dillerinde geçilýän eken. Onsoň, Magtymguly atamyz şol dillerde ýazmaly bolandyr-da öz goşgularyny. Onsoňam, elipbiýde ýazmak üçin, ili bilen elipbiý döretmek zerur. Elipbiý döretmek üçin bolsa, garaşsyz döwletiň bolmagy zerur. Ol döwürler, türkmenleriň dagynyk ýaşaýan döwürleri. Kim elipbiýiň aladasyny eder öýdýäň? Her kim urulman-çapylman, diri galsa razy. Alamançylyk diýdi, çapawulçylyk diýdi, bela-beter kän bolupdyr ol döwürler.
Arap elipbiýini , harplaryny Parslar hem ullanýar, bütin Türki halklar hem komunistler gelmäňkä ullanýan ekenler. Ýöne parslar we Türki halklar Ž, Ç, Ň, Ö, P, Ü harplaryny hem goşupdyrlar we bütin musulman alymlarynyň dini we dünýewi eserleri Kurany Kerimiň Ene dili bolan arap elipbiýinde ýazylypdyr.
Türkmenistan okuwda, gazýet-žurnallarda 1927-nji ýyla çenli birkemsiz Arap elipbiýini ullanypdyr.
Ýaşasyn ENE DILIM we ELIPBIMIZ!
Tüweleme, gutlaýan.
Mundan beýläk-de türkmen dilimiz gülläp össün, abraýy artsyn we Türkmenistanda has-da giňden ulanylsyn!
Temaň üçin minnetdar, Sawyer.