Hazardaky ýaryş: Türkmenistan şowly başlady, ýöne şowsuzlyga uçrady.

2007-nji ýylyň iýunynda Awaza hakdaky proýekti eşidenimde başym göge ýetipdi. Halkara metbugaty  tolgundyryjy meňzetmeleri ulanýardy – Las Wegas, Dubaý, Antalýa we ş.m. Üç aýdan soň demirgazykdaky goňşymyz gazaklardanam bir uly proýekt habary çykdy. Ýöne bu Awaza bilen deňeşdirende ägirt uly we has strategik proýektdi. Bahasy 40 milliard dollar bolup, dünýäniň iň esasy şereketleri gurnaýjylarynyň arasyna girýärdi. Şo barada ýazan blogumda Awazanyň “nakawt” bolandygyny aýdypdym. Çünki hakykatdanam biziň planymyzyň olaryňky bilen ýaryşmana ukyby ýokdy. Üstesine “seresaply” dolandyryş şertlerinde. 
Beýleki bir energiýa eýesi hazarýaka döwleti hem kem duranok. 
Azerbaýjan,  türkmen we gazaklardan 3 ýyl gijigenem bolsa  bir başlangyja bissimilla diýdiler. Bu blogumyzda şolaryň proýekti barada ýazmakçy. 

Hazar Adalary Proýekti – Azerbaýjan
Paýtagt Bakudan 25 km uzaklykda Hazar deňzinde Aktawu ýa-da Awaza däl, Dubaýdaky Palma we Ýer adalaryna bäsdeş boljak taslama durmuşa geçirilýär. Üstesine gurluşygy Azerbaýjanyň şereketleri amala aşyrýar. Awesta azeri şereketi gurluşyk işlerine geçen ýyl başlapdyr we şugüne çenli 1 milliard dollardan gowrak pul harçlapdyr.

Aktawu bilen meňzeşligi
Awestanyň eýesiniň aýtmagyna görä dünýäniň iň gymmat proýekti eken. 60 milliard dollar gymmatynyň bardygy aýdylýar. Proýektiň plany, strategiýasy Aktawu proýektiniň ekizi. 
Hazar adalarynda biznes we maliýe şereketleri üçin aýratyn şäherçe, ýaşaýyş jaýlary, turizm we saglyk merkezleri, bilim we tehnologiýa merkezleri üçin aýratyn şäherçeler gurlar.

Dünýäniň iň uzyn binasy – Azerbaýjan Towers 
Dubaýdaky Burj Halifadan habaryňyz bardyr. Saud Arabystan hem şugünler Jidde şäherinde 1 kilometrlik bina gurjak bolup ýören bolmaly. Azerbaýjan bolsa bularyň ikisindenem uzyn boljak binany gurmaga taýýarlanýar – Azerbaýjan Towers. Burj Halifadan 222, saudylaryňkydan bolsa 50 metr uzyn bolar. Gurluşygy haýsydyr bir daşary ýurt firmasy tarapyndan däl, azeri Awesta şereketi tarapyndan amala aşyrylar. 2015-de başlamak we 2019-da tamamlamak niýeterinde bar.

Maliýe meseleleri
40 adadan düzüljek Hazar Adalaryň umumy gymmatynyň 60 milliard dollar boljakdygyny çaklaýarlar. Şonuň ýarysy, ýagny 30 milliardy halkara inwestisiýalardan, galan bölegi bolsa satyljak jaýlardan geler. Ýagny hökümetden 1 teňňe hem çykarmajak bolýarlar. Jaýlar entek gurulmadygam bolsa käbirleri satyldy. Indiki ýylda birinji tapgyry tamamlanar we ilkinji müşderiler täze jaýlaryna göçüp bilerler. Gurluşyk iki ýyl mundan ozal başlanypdyr we 2025-de doly tamamlajak bolýalar. Dünýäniň iň uzyn binasyny bolsa 2 milliard dollar çykdajy etmegi talap edýän eken.

Türkmenistan hem ada gurarmy?
Elbetde bizde şeýle plan bar. Ýöne ol guruljak adada azerileriňkiden tapawutlylykda 1 sany otel ýerleşer; azerileriň gurýan adalary bolsa 1 million ýaşaýja niýetlenen! Bizde guruljak adanyň ady ýok, Türkmenistanyň kartasy şeklinde gurlar we onda dünýäniň iň gowy 7 ýyldyzly oteli ýerleşer. Otel seretan ýyldyzynyň şeklinde planlanan. Seretan, Arkadagyň ýyldyzy eken.

Gowumy ýagdaýlar?

Öňümde goýan maksatlarym bar. Şolara ýetmek üçin planly hereket edýärin.(56%, 13 adam)

Çörek bilen suw bolsa bolýa, galanyny başgalar etsin.(13%, 3 adam)

Diplom aldygym başga ýurda uçýan.(17%, 4 adam)

Saçym agarýar.(13%, 3 adam)