Rus,turk (w.sm...) dillerinde gurleshsen modamy?
Saluwmaleykum gadyrly teswirciler!
Menin bu gezekki temamda bolsa diller hakinda diskusiya etmekci. Bizin turkmenistanymyz biler bolsanyz orsyetin gullugunda bolanlygy sebaplu orscany bilyaler tuveleme (hemmesi dal). Orscany owrenmek gaty govy zat, nace kop dil bildigince shonca adam derejen kopelya.
Yone sheyle bir zat bar bizin ucin in gymmat hemde in mohum dil "Turkmen dili" dir. Emma gynansakda bu dile hormat goyman , halaman bashka dillerde gurleshyan turkmenlerimizem bar. Meselem turkmen - turkmen bolup gurleship oturan bolsan turkmence gurlemeli bolarsyna?? (eger ikisem turkmence bilyan bolsa) . Men gynanyan zadym oz dilimizin abrayini ozumiz gacyryas. Inlis dili nadip osendir oytyaniz?? Angliya'nyn ekonomikasy guycli "okuvy"y guycli , sowda ugru, tehnologiya ugrunda-da export import edenson shu dil dunya yayraya, Elbetde kabir yerleri basyp alyp otayigam dilini ornashdyranlary hem bar. Emma esasy zat yurdun osenligi hemde oz dillerini soyup gurleshendikleri sebapli meshur boldy.
Meselem barde yagny men okayan yerimde kabirleri bar, turkmence bilselerem orsca gurleshyaler, we ony goryan bashka strainlaram (bashka dowletden gelenler) gen gorip mana diyyaler, bular samsyk bolmaly hokman diyp. we diyyaler : "oz dilin in govy dil we ene dilin name ucin bashka yurdun dilinde gurleshyalerka ? " Emma dogry kabir turkmenler dogulanda, masgalasy orsca gurleshyanlerem bar, bulardan kan talap edibem duramzok weli in barkisi 18 yashyna yetyancan turkmencani doly owrenmeli mika diyyan mena (eger tm -de yashan bolsan). Sebabi oz milletin dilida, bilmek borjuna bul sen. Turkmenistanda yashabam turkmencani owrenmejek bolsan gaty birhili yagday.
We turkmenistandaky orslaram turkmencani owrenjek bolup alada-da edenoklar pocti kopusi. Dine orsca gurleshyaler, ve bizin turkmenlerimizem olar bilen orsca gurleshyaler begenip begenip. Ohou rusiyada ishlap,yashap, okap yoren turkmenlerimiz turkmence gurleshenoklar otayda. Orsca hokman owrenyaler.. Emma bizin yurdumuzdaky orslar turkmencani agzanoklar. Bagyshlan majorita-ta gitmeli dal sebabi turkmence bilyan orslaram bar, yone gaty gaty azdyr..
Umuman gelin oz dilimizi ulanalyn , we oz dilimizi osdurelin. OZ dilimizi osdurip biljek kisi yenede dine ozumiz. We turkmenistanda yashayanlaryn (orslar, turkler, stainlar ....  😉 hemmesi bilenem turkmence gurleshelin eger orsca bilyan bolsanyzam.
Yokarda dine orsca gora yazdym. son yalnysh pikir etman turkce hakinda hic hili agzamandyram diyp. Turkce de yazjak weli uzun bolar, siz esasy teman manysyny alsanyz bolya. Elbetde kabir turkmenler turkcanem ulanyalar, Bulam bolanok, Vooshe hic dil bolanok dine turkmence gurleshmeli...
Yene bir zada yalnysh pikir etman. Eger stainlar turkmenistanda doly hukukda yashamayan bolsa we senem onun dilini bilyan bolsa alachsyz sho dilde gurleshmeli bolarsyn, muna garshymyz yokdur. Sebabi bu normalny zat.
Yaltanman okanynyz ucin gaty minnetdar! (aytjak zatlarym gaty kan weli uly bolar we okamarsynyz oytdum)
Name etmeli umuman?
Kop kitap okamaly(53%, 7 adam)
mail-ru agent ulanmaly.. (30%, 4 adam)
charelere gitmeli....(15%, 2 adam)
Состояние архива
● Полный текст
● Сохранено комментариев: 41/41
Опубликовано на сайте: ertir.com · Источник: копия Web Archive — ertir.com, 18 мая 2012 · Открыть оригинал ↗
Комментарии 41
@хорматлы жорап. Сен олан алынма созлер дал. Сен шо 3 сози тмча берип билйан болсанда бермедин, озуне ансадыны этдин!? Менем яда ене бирем тмча билседе, озне ансадыны этйа, пикирини хас ансат душундирип билйан дилинде гурлейа
Jorapjan majority we pochti hatda stain sozler turkmen dilinde alynma sozler dal, seret sen shu sozler arkaly oz pikiringi beyan etding turkmen dilindaki terjimesini bilmeyanning ucin, yeri bashgalar turkmen dilinde hich soz bilman arassa bashga dilde gepleseler indi ilden cykanlyk bolyamy?
Men olary alynma sozler diymedim. Seret alynma sozlerem dashary yurdun sozleri, we turkmen dilinde ulanylyaram. Indi alynma sozini ulanman diyp yazmadyma men hic yerde. We hijem dashary yurdun sozini ulanman diymedim. Dineje dasary yurdun dilinde gurleshman diydim. Meselem entak turkmen diline resmi yazga gecmedik dasary yurt sozleri bar, taze chykan sozler. onson olary ulanmalam dal bolya eger men temam sheyle anladyan bolsa yada siz sheyle dushunen bolsanyz.
Bir hekaya gurrun bereyin. Bir topar goyunlar govy otlukda otlap gidip baryalar. Onson hijisem nira baryanyndan habarlaram yok we biljegem bolanoklar. Yone yalnyshyp olaryn arasyndan biri kellesini galdyryp Duruney nira baryas biz diyp sorayar. Beyleki biram yatyr kellani bolmasa otdan galarsyn diyya. Ine shu hekaya edil turkmenlerin hasyetidigni aytmasamam bilyansiniz. Indi shutayda-da yatyr kellani diymalinda nira baryanymyzy bir bilelin...
sen özuň şu mowzugy açyp ponyatiyan pesligini aňlatyar, dil bilsek nam uçin gurlemäýin, garşymdaky adam bilen nähili aňsatlyk bilen duşunişjek bolsam şol dilde gürlejek... sen ýaly adamlar jemgyňeti bulaşdyrýan, samsyk ponyatiya bilen orta çykyp kanunlary çykaryalar...
aslynda mana soralan orscha soraglaryn turkmenche jogap bermegimin sebabi: Menem Turkmen diydirmek 🙂 a tak gepleyan bilyanem, geplap bilmeyanem, meni ilkinji gezek gorende orscha gepleship bashlayar, orsada menzap yatan yerim yok... gen galyan shona her gezek)
Minus goyyan agzamyza yuzlenyan, Hormatly dostum yada inimim, eger men teswirlere minus yada plus ucin gelen bolsam bular yaly temalar yazmazdymam , daje kellamem agyrtmazdym. Shon ucin hayist etyan minuslashyp oturmaly bolmasa tema negativ gorunya dashyndan okamadyga, we taze okajak bolyanada-da negativ duygu bolya. Shon ucin minuslashyp yada pluslashyp oturmaly! 🙂
size taş atana, siz gül atın... (minuslamanda beydip) halamadynmy gech 🙂
al onda + mowzugyn pozitif gorunsun👏
Ozunem ulanypsyng temangda «export import» sozlerini. Dushunensinga sho sozlere derek 6-7 sany tm sozlerini ulanmaly boljagyny
Men ponyatiyamy beyik edip gorkezjek bolmadyma. Men ponyatiyama seredibem oturma. Adamy saygarmak in mohum zat dal , mohum bolan zat ol adam nameler etdi .. Dil bilsen gurlaber men gurleme diymedima dostum, sen yalnysh pikir edipsin, tazeden okap gor. Nirede dil bilsen ziyanly diyp yazdym... elbetde sen nahili dilde ansat dushunshyan bolsan govy bolar yone seret sen turkmen we bashkada bir turkmen bashka dushunsip biljek ansat dilinde gurleshseler, onson sizede seredip duran bashka yurtdan adamlar name diyer oytyan?? oz milletleri bilen ene dilini ulananok dimez oytyanmi?? 🙂
yok hic zadam goyma , plus bolsa pozitiv pikir ederda yenede. mana dine temami okap pikirini yazsa bolya..
Tmda kabir standart sozler yok. Mes: ''sanki sen chok zekisin'' shuny terjime etsek-''goraymage sen gaty akylly yaly''. Onson sehyel gurlanden/yazandan turkche ansat bolya. Pochti diyen soz ulanypsyn onun
tmchasy nameka? Garaz dushunensinza diyjek bolyanyma. We s.m.
shu sayt bir kanuny bar Jorap dost. Islendik mowzukda gurrun acjak wagtyn hic hacan umumylashdyrma. Sen mowzugynda tipo turkmenlere yuzlenyan yaly edipsin. Sen bashda aranyzda turkmen barmy? diyip soramalydyn.
Sen dilimizi baylashdyraly> diyip elemtarny zaady aytsanam sana kooop kishi garshy cykypdyr. Hazir sen komek etmek gowy zat diysenem, sana <<gemirme, komek etmek yaly erbet zat yok>> diyip jogap berjegem 100% tapylyar. Sebabi komek etmek musulmancylykda bar. Bu yerdakileri beydip bir dinden hasap edip bolmayar.
Shu sayta senin ak renkinede gara diyjek tapylar. name ucin? sebabi ak renkin akdygyny adam gorup bilyar. Sen bolsa bardaki agzalary yene umumylashdyrdygyn bolar eger ak renke ak diysen. Sebabi barde haywanam bar
Maslahatym hic hacan hic bir temada shu yerdaki agzalary umumylashdyrma ne din meselesinde, ne millet meselesinde, ne terbiye ... islendik. Yogsa sana fashist, nacist, rasist, radikalist ... ay garaz bir ist bar bolsa diyip cykarlar yokarda bir malyn fashizm diyshi yaly 😉
fashizmyn namedigini bir bilyanmi sen dunduk, mal. Barde akyllysyran bolyan welin
Смайлы
@aslymarly agam, ençe ýyldan bäri Türkmenistanda ýaşaýan ruslar biziň bilen düşünişmek üçin türkmençe öwrenmändirler. Nämüçin olar öz diline şeýle üns berýärkäler oýlanyp gördüňizmi? Birem käbir orslar türkmençe gürlemegi peselmek diýip hasap edýärler; siziň pikiriňizçe biz beýgelmek üçin rusça ulanmalymy?
Düşünşime görä siz Türkmen dili we edebiýaty ýa-da başga diliň edebiýaty bölümini okapsyňyz. Indi bir zada ünsüňizi çekmekçi. Türkmenler musulman bolanlaryndan soň pars we arap dillerinde şygyr, dessan ýazmana başlapdyrlar. Al Horezmi, Buhary, Merwezi ýaly alymlar öz eserlerini parsça, arapça ýazypdyrlar. Şol sebäpli Ýewropada olary arap alymlary hökmünde tanaýarlar. Seljukly döwründe resmi dilimiz parsçady.
Ýöne Anadoly beglikleri döwründe bir beg 'Ajam we arap dilini ulanmazlygy, ähli ýerde türkmençe gürleşilmegi barada perman çykarypdy. Şol perman entegem Türkiýäniň Topgapy arhiwinde saklanýar! Şol permandan soň türkmen dili ösmäne başlady. Ýunus Emre, Garajaoglan, Nesimi ýaly şahyrlar türkmen dilinde eser ýazmana başladylar. Eger olar şol wagt siziň pikir edişiňiz ýaly pikir etsediler, bugünler siz edebiýat bölüminde uçurym bolup bilmerdiňiz! Şuňa düşünýäňizmi?!
Başga bir mysal. Magtymguly, Mollanepes, Seýdi ýaly şahyrlarymyz Buhara, Hywa ýaly şäherlerde bilim alypdylar. Eger şolar siziň pikir edişiňiz ýaly pikir edip türkmen dilinde däl-de çagataý türkçesinde eser döretsediler edebiýat diýlen sapagy ömür görüp bilmezdik. Şu zatlary oýlanyp gördüňizmi?
Umuman dil ähli zat. Temada başga milletleri türkmençe gürlemäge zorlamak barada aýdylmandyr. Özümiziň öz dilimizde gürleşmegimiz ündelipdir. Bu faşizm bolmaýa.
Türkmenistanda özbek, ors, gazak, buluç, koreý ýaly beýleki milletler hem ýaşaýar. Olar hem Türkmenistanyň raýatlary. Men olaryň öz dillerini ulanmagyna, hat-da köpçülik bolup ýaşaýan özbekleriň öz etraplarynda dillerini we taryhyny öwrenmeklerine garşy däl, hat-da doly goldaýan! Ýokardakylary bolsa resmi dilimizi unutmaga çagyrýanlara aýtdym.
bir boshyrak gunim shu tema degishli makala yazjak, gysgacha yekeje sozlem bilen aytmaly bolsa bir turkmen chagasy oz pikirini Ene dilinde dushundirip bilman bashga dilde dushunduryan bolsa onda bu yerde ol chagang hich hili gunasi yok..
mümkin, başga ýurtly (rus, türk, iňlis...) bilen gürleşeňde ýa-da daşary ýurtda bolaňda olaryň dilini bilmeýäniňe utanyp (çekinip, kemsinip, ökünip, gynanyp, kösenip) bolar, ýöne öz milletiň bilen öz diliňde gürleşmekden çekinmek (utanmak) eneden doglanyňa kemsinmekdir.
men meselem gou bilemok turkmenche :( ors boldum! 🙂