Göwher ýüzüklije gelin.bölüm 5

kitabyny okapdym, gyzykly. Sag bol paylashanynga

Bo$ wagtym hemme bölumini yzygiderlije edip okaryn 🙂

Salam Lady! Bu hekaýany (powesti) H. Diwangulyýewiň haýsy kitabyndan tapyp, okap bolarka?

sawyer:
Salam Lady! Bu hekaýany (powesti) H. Diwangulyýewiň haýsy kitabyndan tapyp, okap bolarka?

salam Sawyer! Kitabyñ ady Göwher ýüzüklije gelin. Bu kibaba Diwangulyýewiñ 3 powesti girizilen

Minnetdar Lady

Gelin süpürilen ýerlere suw sepmäge ba$landa, Ylýas golaýjakdaky baga tarap gitdi. Dañ bilen turup, töwerek-da$y $ol gelniñ özi süpürip-syran ekeni. Indem $ol ýerleri suwlap, salkynladyp ýör. Ylýasyñ geñ galan ýeri: gelin olaryñam jaýynyñ eýwanyny, da$-töweregini arassalapdyr.

Dünýäde, gör, nähili sahawatly, ynsaply, ynsansöýer adamlar bar. Megerem, ol gelin meniñ agyr syrkawlygymy, günümiñ sanalgylygyny e$idendir. A$yr Akgaýewiçem, her näme diýseñem, goja ki$i. Ine, onsoñ biziñ jaýymyzyñ töweregini arassalajagam bolmaýanymyzy o gelin bilendir. Aslynda-ha, ol ýerlerini süpürip artmak dynç alýanlaryñ i$em däl. Munuñ üçin ýörite aýlyk alyp ýören adamlar bar. $olar etmeli bu zatlary. Ýöne, hany olar?! Elbetde, göwher ýüzüklije gelin beýtmegiñ özi üçin borç däldigini bilýändir. Emma, $eýtmän durup bilmändir. Aýal ma$galanyñ müñ-de bir edebiniñ biri, belki, $udur.

Ylýas az-kem gezim edip, kranyñ sowuk suwuna ýuwnup, gaýdyp gelende, göwher ýüzüklije gelnem da$-töweregi suwlap, boýda$y bilen bir zatlaryñ gürrüñini edip duran ekenler. Ol Ylýas dagynyñ ýa$aýan jaýynyñ öñünem suwlap salkynladypdyr.
Her näme-de bolsa, oña minnetdarlyk bildirmek gerekdi. Ylýas ýüregine da$ baglap.
-Sag boluñ, gyzlar. Siz-ä biziñ gapymyzam gül pürkülen ýaly edäýipsiñiz. Azar edinmeseñizem bordy-da- diýdi. Bu sözleri bir zarba aýtmasyna-ha aýtdy welin, ýüz-gözi burç ýaly gyzardy.
Göwher ýüzüklije gelniñ ortadan kelteräk boýluja, tegelek ýüzli, goñur reñke boýalany bir göreñden bildirip duran gür saçlaryny depesine taga$yksyz düýrlän, saryýagyz, ýuka dodak, tokgaja, boýunyñ kelteligi üçin ökjesi belent köwü$ geýen, bezemenje boýda$y dillije eken. Ol Ylýasyñ ýüzüne çiñerilip, gülküsini zordan saklaýanyñky ýaly çalaja ýylgyrdy-da:
-Täze gelen dogan, seniñ adyñ nämedir-ä?- diýip sowal berdi.
-Ylýas.
-Gowy adyñ bar ekeni, Hydyr bolmasañ bolýa, bi neme, Ylýas dogan- diýip, keltejik gelin söze ba$lamakçy bolanda, göwher ýüzüklije gelin onuñ ýeñinden çekdi.
-Goýsana, gyz, utanañokmy?!
Keltejik gelin onuñ diýýänlerine ünsem bermedi-de sözüni dowam etdi.
-Bagy$lañ weli, biz A$gabat ýaly ýerden bu jelegaýlara gapy süpürmäge gelemzok. Tämizläp-suwlajak bolsak, $äherdäki jaýymyzyñ gapysam bar. Bizem özümizi bejertmäge geldik. $onuñ üçinem, gapylarymyzy ir bilenjik gezek-gezegine tämizleme$ek etdik. Ertir irden gezek siziñki, bedräñiz, sübsäñiz ýok bolsa, bize geläýmeli. Geple$dikmi?!- Keltejik gelin, $eý diýibem, agzyny tutup, çalaja güldi.
Bu gara$ylmadyk teklibe Ylýas añk-tañk bolup, halys aljyrady. Onuñ bu bol$y göwher ýüzüklije gelinde hem gülki, hem nebsagyryjylyk döretdi.
-Gezegi bize beren bolsañyz, onuñ gürrüñi bolmaz-la. Asyl gezekle$ibem durmarys. Siz ýaly gelinleriñ göwnüne ýarap bilsek, her gün özümiz arassalabiris-diýip, Ylýas çyny bilen aýtdy. Birbada $u sözleri tapanyna-da, uçursyz begendi. Emma onuñ bu begenji uzaga çekmedi.
Keltejik gelin:
-Ylýas han, onda ertir turanymyzda gapymyz $u gör$üñ ýalyjak arassaja dursun. Ýogsam, ýañky aýdy$ym ýaly, ho$amat sözlerden, soñy gelmeýän wadalardan öñem ýükümiz ýetikdir- diýdi. -Ýöne bizi $eýle sylaýanyñyz añyrdan bolsa, sizden ba$ga-da bir haýy$ymyz bar, e$idi$imize görä, siz ylym adamymy$yñyz, bu ýum$y sizden ba$ga buýrubam biljek däl - diýibem sözüniñ üstüni ýetirdi.
-Waý, munuñ diýip duran zatlaryny- diýip, göwher ýüzüklije gelin ýene-de boýda$ynyñ ýeñinden çekdi. - Tanamaýan adamyña...
-Ynha, tany$dyk-la, gyz. Ynsan sora$a-sora$a, haýwan ysga$a-ysga$a diýipdirler. Sora$maly zadymyz-a sora$arys, $ükür, ysga$ma aladamyz-a ýok.
Keltejik gelin $eý diýdi-de, çalaja pyñkyryp goýberdi.
Göwher ýüzüklije gelin:
-Dogan, munuñ bilen deñ bolma, göwnünde hiç zat ýokdur, degi$ýändir - diýip, sypaýyçylyk etdi.
-Sen, näme, meniñ göwnüme girip çykdyñmy, gyz, hiç zat ýokdur diýip, meni masgara edip barýañ. Adam bor-da, heýem onuñ göwnünde zat bolmazmy?! Ylýas han, sen muña gulak asma, bu özüne osýar. Ynha, $unuñ göwni bo$, sebäbi ýüregi ýok- diýip, ýene hezil edip güldi.
Degi$me gürrüñlere Ylýasam çyny bilen güldi.
-Hawa, siz biziñ ýum$umyzy e$ideñzok, e$itseñiz gülkiñiz tapba kesiläýer öýdübem gorkýas.
-Men-ä, walla, gyzlar, adamyñ derdine ýarabilsem, özümi gaýgyrýanlardan däl. Ýöne siz meniñ adymy soradyñyz-da, özüñiziñkini aýtmadyñyz?
-Wiý, bagy$la, dogan. $eýle bolaýypdyr. Meniñ adymy e$idip, gülmegiñem mümkin. Her halatda, ejem janyñ dakan adyny size aýtmaly boljak. Gyzsoñy. Ine, bujagaz perizadyñ adam,özem kybapda$ja: Dünýägözel. $u gelin jahana inensoñ dünýämiz hasam gözelle$ipdir diýýärler.
Be, adynyñ özüne beýle kybapda$ bolaý$yny-Dünýägözel! Keltejik gelin, seniñ adyñy-da tüýs bilip dakypdyrlar. Ejeñ gyzlarynyñ soñy bolsañ-a ne ýag$y.Soñam sen ýaly dilewarjalaryñ üç-dördüsi doglan bolsa, obañyzyñ ýygra ýigitleriniñ dat gününe diýip, Ylýas içinden pikir öwürdi.
-Ylýas han, beýle böwrüñi diñlediñiz weli, biz ýum$umyzy aýdybam oturmalymy- diýip, Gyzsoñy dillendi.
-Aýdyberiñ, aýdyberiñ.
-Siz $u günem dem-dynç alyñ. Ertir biz hol dagyñ depesine çyksak diýýäs.

Tüweleme! Gaty oňat! Dowamyna sabyrsyzlyk bilen garaşýarys!!

-Siz $u günem dem-dynç alyñ. Ertir biz hol dagyñ depesine çyksak diýýäs. Ýeke ikimiz-ä o ýere gidip biljek däl. Ýolda-yzda kelpeñ ýigitler köp, gep atjak bol$up durlar. Gyz-gelin bolsañ, onda-da muñ ýaly dynç alynýan ýerlerde söz gatylmanam durulmaz weli, garaz, kelpeziñ dili janyña batýar-da, siz bize ýolda$ bolaýsañyz diýýäs-diýip, Gyzsoñy kurortyñ gündogar tarapyndaky belent gaýanyñ çür depesini salgy berdi.

Wah, gelinler, $ol daga çykmaga ragbatym bolsa, men bu ýerlere geljekmi, hany mende, iñ bolmanda, geçen ýylky güýç-kuwwat. Iki-üç gün türgenle$sem, çyksam çykardym. Häzir weli, söz bersem, soñam namartlap dursam. Baý Ýeser ýerde gaý turdy diýilýäni $u bolmal-ow.
-Wah, dogan, ýum$umyzy aýtsak, gülkiñiz kesilerem diýdik-le. Ýogsa-da, gowy dem-dynç alañyzsoñ, iki-üç günden gidäýeris.
Dünýägözel:
-Waý, bu gyzy, adamlary öz gününe-de goýanok-diýip, agzyny tutup utançly ýylgyrdy.
Ylýas:
-Hawa-la. Hökman gideris, men taýýar- diýip, Gyzsoñynyñ özüniñ çykalga tapyp berenine biçak begenip aýtdy.

Ylýas Berkeliýew gündiz degi$li leçeniýeleri aldy, günortanky naharynam i$dä bilen iýdi. Ag$amaralar onuñ keýpi hasam gowulandy. Çep böwründäki agyry onuñ göwnüne bolmasa, biraz gow$a$an ýalydy.
Deñiz meduzasy, dokumajygyñ söhbeti, göwher ýüzüklije gelin- bir ömürde bir ykbalyñ aýry-aýry pursatlarynda gabat geläýmeli bu täsin üçlügiñ $eýle gabatla$masyna Ylýas gaty geñ galdy. Elbetde, ol ölüm hakda oýlanman durup bilmeýärdi. Ol muny boýun alypdy. Ýöne indi ölüm ony gorkuzmaýardy. Ol iñ esasy maksadyna-gadymy kelle beýniniñ dokumasynyñ syrlaryna arala$maga ýeti$di. Öz ömrüniñ iñ soñky günlerinde bolsa-da, ýa$lykda kalbynda beslän söýgüsini- idealyny gözi bilen gördi. Bu uly bagtlygyñ alamaty dälmi eýsem?!

Bu gün ony bir mesele- gelinler bilen gar$ydaky dag ger$ine çykmaklyk meselesi iñkise goýýardy. Ylýas olara söz berdi. Birden saglyk ýagdaýy muña ýol bermese nähili bor?! Dogry, Ylýas olar bilen gitmänem bilerdi. Ýöne onuñ $ol gelinler, aýratynam, göwher ýüzüklije gelin bilen $ol belentlige çykasy, dünýäni $ol ýerden synlasy gelýärdi. $ol gelin bilen az wagtlyk hem bolsa söhbetde$ bolmagy arzuw edýärdi. Ol gelin kim? Näme kär edýär? $eýle edep-ekramly gelin nirede önüp-ösüpdir? $ulary bilesi gelýärdi.

Gijaralar A$yr Akgaýewiçiñ ýanyna onuñ birwagtky okuwçylarynyñ ýene-de iki-üç sanysy geldi. Oturyp iýip-içdiler. Kelleler mazaly gyzansoñam, olaryñ bary A$yr Akgaýewiçem ma$ynlaryna mündürip, nirädir bir ýerlerik sumat boldular.
A$yr Akgaýewiç ma$yna münüp barýarka:
-Inijigim, meniñ $u gün ag$amam gelmezligim mümkin. Emmaki, sen ýeke ýataýmagyn. $ol bezemen gelinleriñ birini ýanyña çagyrgyn, dünýe geçip barýandyr, bilginiñ $uny- diýip ýöriteläp sargady.

* * *

Ylýas ag$amky naharyny iýensoñ,kurortyñ dag tarapa gidýän ýodajygyna gezelenje çykdy. Eñegini ýere beren Günüñ tylla tyglaryna ýene-de iki-üç günden Dünýägözel dagynyñ dyrma$yp çykmaly depesi altynsöw öwsüp, howalanyp durdy. Onuñ depesine barýan ýeke-täk ýodajyk akja dilkawjyk bolup, ýapgytlygyna uzalyp gidýärdi.
Elbetde, bu depä her gün çykyp-dü$üp ýörenlerem bardy. Depäniñ orta ýolunda dag aýragynyñ da$ heýkeli seleñläp durdy. $ol aýraga ýetilse, depäniñ çür ba$yna çykmak añsatla$ýardy.

Ylýas depäniñ çür ba$yna uzap gidýän ýodajygyñ ba$lanýan ýerine geldi-de, ýüregini bire baglap, ýokarlygyna dyrma$yp ugrady. Otuz-kyrk ädim ätländen dyzlary saññyldap ba$lady. Ol durup dynç aldy. Näçe ýyllardan bäri beýle hereketlere werzi$ bolmadyk aýaklar eýsem saññyldamazmy?! Her gün ertir irden turup, ma$k ederis diýip ýatýas. Ertesi günem biziñ bol$umyz sowuk gy$da da$arda galýan itiñ: Tomsa ýetäýsek bor, özüme ýylyjak bir possun tikinerin diý$ine, tutu$ tomusam: Kim egir, kim dokar, has-has diýip, kölegeden kölegä süý$üp, ýatyp geçiri$ine meñzeýär. It, elbetde, özüne possun tikinip bilmez, biz weli kalbymyza düwenimizi amal etjek bolmaly ahyry diýip, Ylýas $ol duran ýerinde içinden pikir öwürdi. Ol ýene-de gözi garañkyrap, tas ýykylypdy. Ol a$ak oturyp az-kem dynç aldy. Gözleri töweregi saýgaryp ba$lady.

Her zat ederin welin, $u depä çykaryn. Her gün iki gezek $u ýere gelip, türgenle$sem, üç-dört günde, depä çykarlyk güýç toplaryn. Dünýägözeliñ ýanynda masgara bolup bilmen-ä.

Ol ýuwa$lyk bilen a$ak dü$di. Otagyna gelip, az-kem dem-dynç alansoñ, eýýäm süññüne ýeñillik arala$anyny duýdy. Muña diýseñ begendi. Ol $ol göterilen keýp bilenem surdokameranyñ wilkasyny toka ötürdi. Ismalyñ ba$dan geçirenleri ýene-de onuñ göz öñünde janlanyp ba$lady.

(bä$inji bölümiñ soñy)

kop kop minnetdar Lady!

Gaty gowy Lady paylashanyna sag bol yone munun yzy yokmy bolsa kyn gorman yazawerin howes bn garashyandyry minnetdar bolardym))