Göwher ýüzüklije gelin.bölüm 2
Dowamy. Öñi geçen mowzugymda.
Ol gözüni açanda haýsydyr bir darajyk otagda, krowatda ýatandygyny düýdy. Keselhana dü$endirin öýtdi. Alagarañky otagyñ içine gözi öwreni$enden soñ bolsa, kurortyñ palatalarynyñ birinde ýatandygyny añdy. Otagyñ penjiresiniñ dilkawjyk bolup duran tutusynyñ aýtymyndan golaýjakdaky dagyñ üstünden sallanyp, batyp barýan aýyñ öçügsi $uglasy dü$ýärdi. Da$arda çarlaklaryñ $ol gadymky, hemmelere çagalykdan tany$ owazy ýañlanýardy.
Oña ukol bary edilen bolmaga çemelidi. Çep uýlugy, sag egni jyzlap durdy, kellesinden da$ asylan ýalydy. "$uñ ýalyda uky dermanynam gaýgyrman urýarlar, mag$ar gününe çenli ýataýmaly edýärler"- diýip, ol içini gepletdi. Birdenem otag paýlaýançynyñ jaýy hemem deñiz meduzasyny göreni onuñ ýadyna dü$di, gorkudan hem gynançdan ýaña ýüregi endiräp gitdi.
Rak keseli dörän ýeriniñ damarlarynyñ çi$ip, jaýryk aty$yp, güberçekläp durýany üçin medicinada bu elhenç keseliñ "deñiz meduzasy" ady hem bardy. Ýyrtyjy deñiz meduzasy gabadyna gelen zady-ownujak balyjak, ulitka, ot-çöp-tapawudy ýok, ýalmap-ýuwudýardy. Rak keselem $onuñ ýalydy. Degenine aman bermeýärdi. Rentgende surata dü$ürilende-de rak keseliniñ $eýle bedroý, elhenç suraty bardy.
Ylýas Berkeliýew ölüm bilen ýüzbe-ýüz bolanda beýle gorkaryn, namartlaryn öýdüp pikir etmeýärdi. Ol sag-salamat wagtyñ $eýle ekeni. Her näme-de bolsa, onda heniz ýa$aý$a umyt, bedeninde süññüni süýräre gujur-gaýrat bar ýalydy. Ylýas Berkeliýew kalbynyñ bir ýerinde ýa$aý$a soñsuz hyjuwyñ köräp duranlygyna begendi. Oña sähelçe hemaýat bolsa, kalbyna teselli berilse, gutulyp ötägitjek ýalydy. Iñ bolmanda Ylýasyñ göwnüne $eýledi. Onuñ pikiriçe, bedeniñ güýç-gaýratyny, ýa$aý$a ukybyny diñe ýürek kesgitleýärdi. Ýürek teselli tapsa... belki?
Ýürek kimden teselli tapsyn?! Wraç dostundanmy? Ol onuñ üçin janyny bermäge taýýar. Emma $olam deñiz meduzasynyñ öñünde ejiz. Bir wagt ýürek beren Tyllasymy?! Häzir onuñ özem, kalbam Ylýasdan bir günlük ýol da$dady...
Gabat gar$ydaky äpet krowat ala-zenzele bolup $akyrdady. Ondaky ýatan py$yldy-hy$yldy bilen beýlesine agdaryldy, $obada hem birsydyrgyn, ýakymsyz horruldy ba$landy.
Ylýas çalaja dikeldi hem-de da$ky egin-e$ikleriniñ çal$yrylmandygyny añdy. Asyl onuñ köýnegini, jalbarynam çykarman ekenler. Ol ýuwa$lyk bilen ýerinden turup, da$ky egin-e$iklerini çykardy-da, golaýjagyndaky stula okla$dyrdy. Stul çalaja tykyrdanda, gar$ydaky hor çekip ýatan adam oýandy. Ol çalaja dikelip, Ylýas Berkeliýewe habar gatdy.
-Baý, gaty gorkuzdyñ-ow, inim. $umat tabyñ bir gowumy?!
Aýyñ çalaja ýagtysyna onuñ jowur ak saçly kellesi görnüp gitdi. Çaky ol gartañ, popu$ ýüz, semiz adam bolmaga çemelidi.
-Indi gowy. Sizem bimaza edäýdim öýdýän, bagy$lañ!
-Sagat näçe bolup ýörkä?-diýip, ol adam burnuna salybrak, ýognas ses bilen sorady. Soñam dikelip oturyp, çep böwrüni uzak wagtlap ga$ady.-Eýesiz çybyn ýatyranok. Çybyn çala jyññyldadygy, onsoñ ýatuw ýokdur maña. Edil dik oturyp çykaýýandyryn-diýibem göz-görtele ýalan sözler bilen öñki aýdanlarynyñ üstüni ýetirdi.
"Müñ çybyn üý$üp hamyñy eleme-de$ik edende-de, tüweleme, sen turarly däl-le"-diýip, Ylýas Berkeliýew hemi$eki endigine görä, içinden gürrüñde$iniñ petigulysyny berdi. Da$yndan bolsa:
-Hawa-da, tomsuñ güni çybyn bilen siñegem adama ganym.
-Sen maña wagtyñ näçeräkdigini aýtmadyñ-la. Ýa-da go$aryñda sagadyñam ýokmy?! Beýle bolsa, ana, stolda biziñ tylla sagat durandyr, $oña seredäý. Biziñ-ä gündizem $ony saýgary$ymyzyñ ugry ýok, gözler çöññelipdir.
Ylýas eglip, go$aryna äñedensoñ jogap gaýtardy.
-Dört bolup barýar. Aý batsa, dañ atyp ugrar.
-Bä, onda, diýmeli, ýene-de bir gezek ukyny almaga wagt bar. Senem, inisi, birsellem gy$ar ýene-de. Oñat ukyñy alamyzsoñ tan$arys. Maña A$yr Akgaýewiç diýerler, magaryfçy borun, soñ tan$arys.
A$yr Akgaýewiç diýilýän $eý diýdi-de, krowatyny $akyrdadyp beýlesine öwrüldi, $obada hem hor çekip ba$lady.
Ylýas Berkeliýew indi uklap bilmejegini añdy hem-de goñ$usynyñ mahal-mahal erbet ha$yldy bilen arasy kesilýän horruldysyny uzak diñläp bilmejekdigini bilip, geýindi-de, da$aryk çykdy. Yrañ-darañ ädimläp, kurortyñ bagjagazyna geldi.
Töwerek-da$ $ol gadymy asudalygy bilen agras dem alyp ýatyrdy. Dolan aý dag ger$iniñ üstünde sallanyp durdy, bu görnü$ Ylýasa ertekiler kitabyna çekilen reñkli suraty ýatlatdy. Ümsümlik. Tutu$ dünýä ukyda ýaly. Dünýä, gör näçe millionlap ýyllar $eýdip durandyr. Ýene-de durar.
Ylýas Berkeliýew ýaly adamlaryñ milliardlarçasy dünýä iner, öz ykbaly, güni-güzerany, i$-aladasy, oý-pikiri, maksady, arzuwy... bilen geler, geçer gider oturar. Dünýä welin bir gün asuda bor, bir gün galmagally bor, garaz, ýa$ar gider otyr.
Wagty gelende, baky galjak ýok-Ylýasam gider,ýöne atsyz-sorsuz, onda-da elli ýa$a-da ýetmän,gözüñi açyp gitmek kyn.
"Birden ölüp gidäýemde-de, yzymdan-"Waý, kaka jan"-diýip, bagyr paralajagym-a ýok. Obadaky keselbent aýal doganyma öldi habarym barýança-da, üçüm geçip gidäýmese" diýip, Ylýas Berkeliýew bagyñ içinde gydyrdanyp aýlanyp ýör$üne geçeni-geljegi ýatlap içini gepledýärdi.
Состояние архива
● Полный текст
● Сохранено комментариев: 26/26
Опубликовано на сайте: ertir.com · Источник: копия Web Archive — ertir.com, 5 мая 2012 · Открыть оригинал ↗
Комментарии 26
Sada dil b/n yiti yazylypdyr, okamagam iç gysgynç däl. Gowy powest, dowamyna garashyan, Lady 🙂
Tylla onuñ ölenligini giç e$ider, $obada-da ara salym salman geler. Ençeme ýyllap ylmy ekspediciýa ýolba$çylyk edip,çöl beýewanlarda ýatyp-turan alymyñ yzynda goýup giden zatlary: jaýy, birgiden öý go$y, kassadaky puly Tylla ýaly heniz juwanlygyny elden bermedik owadan gelne gerek bolar. Pul Ylýas Berkeliýewiñ student ýyllarynda-da, i$leýärkä-de onçakly bir üns berip ýörmeýän zadydy. Pulunyñ barlygy onuñ keýpini göterip, ýoklugy gaçyryp durmaýardy. E$igi bitin, garny dok bolsa, Ylýasa ba$ga zat geregem däldi. Ýetimçilik oña köp zat öwretse-de, soñ-soñlar Tylla aýtmy$laýyn-Nepini bilmegi-owretmändi.
Tyllanyñ nepini bilmek baradaky dü$ünjesi düýbünden ba$gaçady. Onuñ pikiriçe, bu dünýädäki haýyr-$er i$leriñ, at-abraýyñ, mertebäniñ baryny pul çözýärdi. Puly ýok, ony tapmak üçin gije-gündiz ylgamaýan adamy ol akmak hem bu dünýäde düýbünden artykmaç adam hasap edýärdi.
Tyllanyñ pikiriçe, adamlaryñ deñeçer, birmeñze$ ýa$amagy asla bolup biljek zat däldi. Okan kitaplaryna ol düýbünden ynanmaýardy, adamlara-da ynanmaýardy. Geñ galmaly zat: onuñ ejesi-de, doganlary-da, kakasy-da $eýle pikir edýärdiler. Tylla dagynyñ bar daýanjy kakalary bolansoñ, ählisi $onuñ ülñi bilen ýa$aýardy. Uly edaranyñ ba$lygynyñ öýüne sowgat-salamlyja gelýärdiler.
Gelenlere yhlas bilen hyzmat edilerdi. Kimsine zat getireni, kimsine indiki sapar gelende getirjegi üçin hyzmat edilýärdi. Ylýasyñ Tylla bilen aýryly$anyna indi tas on iki ýyl dolup barýardy. Aragatna$yk ýokdy. Emma Ylýasyñ ölen güni Tylla onuñ ba$ujunda gögär. Her zadam bolsa, birwagtky ärimi$-dä. Merhumyñ zatlaryny hasabyña geçirýänçäñ, bä$-on gün $umjaryp oturmanyñ aýyby näme?! Ylýasyñ keselbent aýal doganynyñ zat dawasyny etmejegini Tylla gaty gowy bilýär. $umroý, ärinden aýrylyp, soñam onuñ üstünde gözýa$ eden bolýan haýýar aýallaryñ hemmesiniñ edähedi hut $eýledir. Tyllanyñ kakasynyñ söwda ugrunda uly wezipeden pyzylanyna tas on ýyl dagy bolup barýar. Üstesine-de ol i$län döwründäki eden pyssy-pyjurlyklarynyñ üstüni gömjek bolup,öñýetene para-pe$ge$ berip, juldan çykdy. Türmä gitmeden welin zordan syp galdy. Sakadan akmasa, derýanyñ guraý$y ýaly, Tyllanyñ kakasynyñ yranmaz döwletem çag$ady. Indi onuñ özüniñem, ogul-gyzlarynyñam öñki hor-horlarynyñ ýatanyny Ylýas obadan gelenleriñ birinden e$itdi.
Ylýas Tylla bilen bileje okapdy. Tylla paýtagtda doglup, önüp-ösen hem bolsa, Ylýasy özüne obada$ saýdy. Sebäbi Ylýas onuñ kakasy bilen bir obadan bolup çykdy. Olaryñ içgin tany$magyna sebäbem tapyldy.
Uniwersitete ýetimler öýünden gelip giren Ylýasy okuwa giren hepdesinden hemmeler tanady.
Ol ikisiniñ tany$lygy $eýle ir ba$lanam bolsa, tas dört ýyllap salam-helikden añryk geçilmedi. Baryp-ha, uniwersitetiñ ilkinji kursunda okap ýörkäler Ylýas Tyllany iki-üç gezek öýlerine deñiç ugratdy. Bir günem muny Tyllanyñ ejesi gördi hem-de-diñe bir görmegeý däl, her kes bolanda-da, dagy-duwara ýetim oglan bilen tirke$mezligi- gyzynyñ böwründen burup-burup sargady. Diýmäýin diýsem, saçy kesilen, ýañy jüýjelikden saýlanan badyña ýigit bilen goltukla$mañ näme?! Il-gün näme diýer? Üstesine-de ümmülde$jek bolsañ, Berkeli golagyñ $ol ýere urup, ýerde galanyndan, ýetimler öýüniñ jüwlüginden ba$ga erkek göbekli tapmadyñmy? Juda ärsiräp, tur$yñ depäñe depýänem bolsa, atly-abraýly, atañ-eneñ, boý-syratyñ barka, ýeñli-ýakaly, howluly, ma$ynly, atasynyñ läligi, mirasdary birini tap. Gurlan öýüñ törüne geç. Ýag iýip, ýüpek geý. O ýetimçäniñ boý-syraty bilen kü$t tagtasyndan ba$ga näme go$y bardyr öýdýäñ? Nesibäñ çekip äre barsañ, Hudaýam berse go$a-go$adan, güjükleññe ýeke özüñ seretjekmi, tula! Çaga saklar ýaly enesem-ä ýok onuñ. Öýli-i$ikli bolansoñam, $u günküleñ ýaly, parka, kino gidesiñem-ä geler señ. Ýeri, $onda öýüñ i$ini saña men edip berer öýdýäñmi? Gepiñ külesi, $o ýetimçe bilen tirke$eniñ soñy bolsun-diýibem gyzynyñ gulagyny gazabildi.
$unuñ bilenem ol ikisiniñ du$u$ygy tamamlandy. Edil $ol döwürlerde-de Tyllanyñ kakasyny ulurak bir wezipä çekdiler. Ony wolga ma$yn i$ine gatnadýardy. $ol ma$yn Tyllany-da okuwa getirip, sapak gutaransoñam alyp gidýärdi. Mahlasy, arada diñe umumy tany$lyk saklanyp galdy.
Hemme okaýan gyzlarda bol$y ýaly, okuwyny tamamlan uçurlarynda Tylla-da kimedir birine äre çykmak, öýli-i$ikli bolmak zerurlygy ýüze çykdy. Gyzlygyna ömrüni ötürip bilmez ahyryn.
Edil $u ýerde-de ol indi özüne eneli-ataly, howluly, ma$ynly, gurply bir öýüñ läliginiñ gaty bir zeruram däldigine göz ýetirdi.
Ata-enesinde näçe diýseñ pul bar. Islese, oña ertiriñ özünde howly, ma$yn alyp berjekler. Depseñ deprenmez öý tutunmaga gurbaty çatyp durka, heý-de ol bir öýüñ läligi, ejem ogly erni suwly birine bararmy?! Baý, $u Tyllanyñ ejesiniñem kemakyldygyny! Nuh eýýamynyñ pikiri bilen ýa$ap ýörenem bar-ow, her ýerde.
Tylla öz mähremje ejesi babatda $eýle pikire gelensoñ, özüne kybapda$rak,sulhy aljak birini gözläp ba$lady. Gözleg uzaga çekmedi. Onuñ nazary Ylýasda saklandy.
saaag bol paylashanyna.. Govy povest..
Sag bol Lady, eliňe güller bitsin. Entek okamadym alyp goýmakçy, nesip bolsa hepdäniň soňunda çaýjagaşymy alyp okars welin jemi näçe bölümka?
Sag bol Lady, eliňe güller bitsin. Entek okamadym alyp goýmakçy, nesip bolsa hepdäniň soňunda çaýjagaşymy alyp okars welin jemi näçe bölümka?
Dowamyna gara$ýan 🙂
bölümler-ä kän 🙂 okasañ okanyña ökünmersiñ
tylla gozlege chykdy, hekaya-da gyzyklanyp bashlady 🙂
hawa, sada dil bilen ýazylypdyr,ýeñil okalýar-edil $una okumy$ Mähek joram belläp geçer diýipdimem 😉
Men bolsa teman adyndan seni durmus guran edip, gutlamaga girdim. Bolyala men sana barybir uly bagt arzuw edyan. Eh birwagtlar neti sizden owrenyadim.
Men bolsa teman adyndan seni durmus guran edip, gutlamaga girdim. Bolyala men sana barybir uly bagt arzuw edyan. Eh birwagtlar neti sizden owrenyadim.
Men bolsa teman adyndan seni durmus guran edip, gutlamaga girdim. Bolyala men sana barybir uly bagt arzuw edyan. Eh birwagtlar neti sizden owrenyadim.
Men bolsa teman adyndan seni durmus guran edip, gutlamaga girdim. Bolyala men sana barybir uly bagt arzuw edyan. Eh birwagtlar neti sizden owrenyadim.
Dowamy.
Bu eýýamyñ gyzlary, onda-da okuwlysy ata-enäniñ gözlegi bilen durmu$a çykjakmy näme?! Uniwersitetiñ ahyrky kursuna çenli ençeme ýigitler bilen tirke$se-de, olaryñ biri bilen ba$ go$mak babatda bogan sübsesi bolmansoñ, Tyllanyñ ejesem howsala dü$üp ugrady. Ýeri, olam käbir gyzlar ýaly, kime gaýky, kime küýki diýip, ahyrynda-da bagty açylman, ulugyzlygyndan garrap gidiberse nädip bor. Gyz ma$gala ýüz-gözüniñ y$nagy barka, garamatyny biriniñ üstüne atsa ýag$y. Ýa$y geçensoñ, galyñ agzybo$lar-Ah-eý, düzüwli ma$gala bolsa, eýýäm idelerdi-le. Garadan gorkan, uludan uýalan däldir diýip nokgy-nokgy gürrüñ ederler.
Tyllanyñ ejesi bu zatlary añynda aýlansoñ, bir gün gyzyna-A gyz, kakañ öýünde garramajak bolsañ, her gep atan ýigide maña jabjyny$yñ ýaly, girrikligiñi etme-de, birine beri ýylgyr. Ýa$ymyzyñ soñunda saña är gözläbem ile ryswa bolmaly-diýip, duýdurdy.
Ýuwañ seçegi ýaly görmegeý, syratly, atly-abraýly, okuwly ýigit. Bir gyldan bezäp, geýindirip, golundan tutup,köçä çyksañ, gañrylyp-gañrylyp seretjekler. Joralañka myhmançylyga tirke$ipjik gitseñ wah, bize $uñ ýaly, edepli-tertipli, üstesine-de ulugyz ýaly ýuwa$, sypaýy, görmegeý ýigit du$mady-da diý$ip, içlerini tütedi$ip gürrüñ etjekler. Ýeri, onsoñ Tylla ýaly barly ma$galada önüp-ösen, intelligent gyz beýle bagt gu$uny egninden uçurar goýberermi?! Ýok, bu bolup biljek zat däl-ä.
Içgin gatna$yk açmaga taýýarja bahana-da tapyldy. Tyllanyñ kakasynyñ elli ýa$y doldy, $ol günüñ özünde-de respublikanyñ at gazanan söwda i$gäri diýlen hormatly at dakyldy. Tyllanyñ kakasy bu beýik wakany öz i$gärleri bilen bir belledi, goñ$ulary, aýalynyñ joralary, gyzlarynyñ boýda$lary, jan ýalyjak obada$lary ... bilenem aýratyn belläp geçdi. Ine, $u soñky çakylyga, öz jan ýalyjak obada$larynyñ hatarynda Ylýasam çagyryldy. Öñünden pugtadan-pugta tab$yrylany üçin Tyllanyñ ejesi oña aýratyn mähir-muhabbet bilen hyzmat etdi. Obada$lygyny käte ýatdan çykarýanlygyny, ýogsam öz öýleri ýaly görüp, her hepdede gelip-gidip, gör$üp durmalydygynam ýatladyp, Ylýasdan öýke-kine edenem boldy. Uzaga çeken oturyly$ykdan soñ-Tylla jana gap-gaçlary ýygna$dyrmaga kömekle$eweri, bu jelegaýlarda senden ba$ga ýumu$ buýurjagymyzam ýokdur-diýip, hasam içginsirän boldy.
Toýda Tyllanyñ boýda$lary-da, kakalarynyñ, ejeleriniñ ýany bilen gelen bezemen gyzlar-da kändi. Olaryñ hemmesi diýen ýaly syratly, syrdam boýly Ylýasa hyrydar gözi bilen seredýärdiler. Ýa$lar üý$üp, uly söwda i$gäriniñ ýa$ynyñ, ýokary sylagynyñ hatyrasyna tans etdiler. Tylla Ylýasy bir minut hem ýanyndan aýyrmady.
Ine, hut $ol gijäniñ özünde-de Tylla Ylýassyz bir günem ýa$ap bilmejegini, ony ilki du$an gününden bäri söýüp ýanyp-bi$ip ýörenligini, Ylýasyñam okuw,köpçülik i$leri bilen ber-ba$agaý bolup, jan ýalyjak obada$ynyñ söýgüsinem syzmanlygyny, asyl onuñ garagynyñ gapykdygyny aýdyp, möññüribem aglady. Ýa$, görmegeý, üstesine-de, obada$ gyzyñ beýle alañ-açyklygy Ylýasa ýaramanam durmady. Tyllanyñ öz uniwersitetde$ ýolda$yny howlynyñ gapysyna çenli ugratmagy tas dañ agarana çenli çekdi. Tyllanyñ ýubileý geçiren kakasy-ha ilkag$amlar lül pýan bolup, içki jaýa geçip, agyr uka gitdi. Ejesi hemme zatdan habarly bolany üçin, da$ky gapynyñ agzyna Alabaýy getirip dañdy-da, öz jaýyna geçdi. Alabaýyñ käte bir hyñranyp üýrmesi Tyllanyñ da$da däldiginden, onuñ Ylýasy ýat adam hasap edip üýrýänliginden habar berýärdi.
Garasaý, Tylla bilen Ylýasyñ özara dü$üni$mesi beýle bir uzaga çekmedi. Añyrsy bir aýyñ içinde toý çakylygy taýýar edilip ýaýradyldy. Elbetde, Ylýasyñ bu golaýlarda öýlenme niýetem ýokdy. Ylmy i$ler, geologik gözlegler gara$ýardy. Diplom i$iniñ ýolba$çysy, goja professor Ylýas bilen ençeme ýola du$u$yp, ylmy agtary$ i$lerini dowam etdirmegi öwrat-öwrat sargady. Basa oturyp i$lese, sanlyja ýylyñ içinde uly alym bolup ýeti$jegini-de nygtady. Emma öýli-i$ikli bolmagam gerekdi. Okuwy gutaryp, ylmy edarada i$ini dowam etdirmek üçin jaýam gerekdi, goldawam.
Ylýasyñ ynany$yça, Tylla öýlenip bilse, onuñ öñünde keserip duran bir giden päsgelçilikler böwsülýärdi. Meseleler öz-özünden çözülýärdi. Ine, hut $u sebäbe görä-de, ol Tyllanyñ özüne barha dartýan täsirinden çykyp bilmedi. Heniz hüý-häsiýetine, maksadyna, iñ erbedem, söýgüsiniñ hakykylygyna ýa-da kiçi dilden bärdeligine göz ýetirmän, onuñ bilen go$ birikdirmäge razy boldy. Ylýas eýýäm $ol günlerde täsin açy$laryñ hyýalynda gezip ýördi. Onuñ pikiriçe, adam organizminiñ ähli bölejikleri öwrenilse-de, kelle beýniniñ gurlu$y tarp ýatan meýdandy. Adamyñ ähli dert-belasy begençden, gynançdan ba$lanýardy. Adamyñ, aslynda-ha janly-jandaryñ elini, aýagyny, gulagyny, burnuny, tas ýarpy göwresini kesip aýranyñ bilen öläýenok. Kellä çala zeper ýetse weli, janly organizmiñ deregi dargap ugraýar. Näme üçin beýlekä?! Ylýas $u sowaly çözmegiñ ugruna ymykly çykmakçydy. $unda-da ol Tyllanyñ hemaýatyna bil baglady.
Tyllanyñ kakasy ile göz edip toý etdi.
Bir gyldan bezenen galyñ-galyñ söwda i$gärleri aýallary, çagalary bilen toplum
Ellerine saglyk Lady. Dowamyna garashyan.
Dowamyna garashyas
Dowamyna garashyas
Bir gyldan bezenen galyñ-galyñ söwda i$gärleri aýallary, çagalary bilen toplup-toplum bol$up toýa geldiler. Uly wezipeli söwda i$gärine ýalynjañlyk etjeklere, ine bir uly bahana tapyldy. Sowgat diýlip getirilen halylara, mata-marlyklara goýara ýer tapylmady.
Stoluñ üstünde gu$uñ süýdi diýseñem tapyljakdy. Agyr-agyr tostlar aýdyldy. Olar Ylýas bilen Tyllanyñ tas çagalykdan bäri söý$üp, biri-birine guwan$yp, ahyram y$k zerarly akyllaryndan aza$aýmankalar $u gün ba$ birikdirip, uly bagta ýetendiklerini, toý tutýan ata-enäniñem dünýede tapylgysyz adamlardyklaryny tekrarlap, dilleriniñ hözirini gördüler. Ylýasam gaty öwdüler. Toý sowuldy. Ertesi günem Tyllanyñ kakasy giýewisi bilen gyzyny $äheriñ ortasyndaky mikroraýondan gizlinlikde alyp goýan jaýyna göçürdi.
$undan soñ hemme ýagdaýlar arzuw edilendäki ýaly boldy gidiberdi. Okuwyny tamamlan Ylýas Ylymlar Akademiýasyna i$e ýerle$di. Sähel salymdanam ony Owadandepede gazuw-agtary$ i$lerini geçirýän ekspediciýanyñ hataryna aldylar. $u ýerde-de onuñ Tylla bilen ilkinji çakny$ygy bolup geçdi.
Hawa, är-aýalyñ soñky ykballaryna öz täsirini kemsiz ýetiren bu çakny$yk olaryñ go$ birikdirenlerinden soñ bary-ýogy bir ýyl geçensoñ bolupdy. Onuñ sebäbem Ylýasyñ agtary$ i$lerine üç-dört aýlyk ýatymlyk gitjekdigi däl-de, Tyllanyñ kakasynyñ edarasynda indi alty-ýedi aýdan bäri derñew i$leriniñ alnyp barylýanlygy, tutu$ ma$galanyñ $ol beýik wezipäniñ elden gider howpy bilen ýa$aýanlygy, muña-da Ylýasyñ juda biperwaý garaýanlygy, Tyllanyñ gynanjyna içgin go$ulmaýanlygy hemem $unuñ ýaly ýene-de ýüzlerçe sebäpjikleriñ getiren netijesidi.
Tas bir ýyldan gowrak wagtyñ içinde olaryñ bir-birlerinden sowa$aýmaly bolan ownujak öýke-kineler häli-$indi bolubam durdy. Ýöne ähli zat Ylýasyñ biçak giñgöwrümliligi, geçirimliligi bilen ylala$ykly gutarýardy. Olaryñ arasynda sowuklygyñ arala$magyna bolsa müdimilik, heran-haçan hökman ýüze çykmaly esasy sebäp bardy. Ylýas bilen Tyllanyñ arasyndaky söýgi ýañy $ineläp ugran döwürlerinde ba$ birikdirildi. $ineden nahal ösüp ýeti$jekmi, miwe berjekmi, ony Alla bilsin!
Durmu$ guranlaryndan soñ bolsa, söýgi nahaly kök urman, tersine gurap ba$lady. Iki göwünden suw içmedik söýginiñ ykbaly hemi$e $eýledir. Ine, $u iñ esasy sebäpjigiñ döreden sowuklygy bilenem ol ikisiniñ arasynda, göräýmäge hiç zat ýok ýerden diýen ýaly, çakny$yk ba$landy. Bu çakny$yga olaryñ ikisem taýýarlyklyja gelendikleri üçin, ikisem yza bir ädimem tesmediler. Hut $uña görä-de olaryñ agzalalygy öññelere gülkünç bolup görünjek bolgusyzja bahanadan ba$landy.
-Üç-dört aýlap, günüñ a$agynda i$läp, hüýt gara bolup gelseñ, ile görnerligiñ galarmyka?!
-Ile sypatymy görkezme meniñ aladam däl,saña görünsem, seniñ göwnüñe ýetip bilsem bolýamy$-da-diýip, Ylýas ony kö$e$dirjek boldy.
-Sende bar guwanýan zadym boý-syratyñ, görk-görmegiñ. Onam $ol gadymy depede jaýlap gaýtsañ, men seni ba$yma ýapaýynmy?
-Owadandepäni barlamaga gatna$mak meniñ bä$-alty ýyldan bäri edip gelýän arzuwym. Oña her ýeteni ýollabam duranoklar. Özümem bir topara ýolba$çy bolup gitmeli. Sen meniñ asylly maksadyma, kalbymyñ, arzuwlarymyñ owadanlygyna guwanañok-da, onda.
-Seniñ kalbyñ arassalygy kime gerek? Kim seniñ kalbyña sogan dograp berýär?! E$ek kimin i$lederler, tapanja zatlaryñam eliñden gañryp alyp, özleri analiz ederler-de, ylmy derejä galarlar. Sen bolsa agzyñy öweldip galarsyñ-diýip, Tylla-da ýan bererli däldi. Sen ýa-ha $ol ýerik ädimiñem ätmersiñ, gitseñem, menden geçip gidersiñ. Wessalam. $u meselede ikimiziñ gürrüñimiz gutardy.
Tylla $eýle diýensoñ, geýnip öýlerine gitdi. Gijäniñ bir wagty ol kelläm agyrýar, ýaraman ýatyryn bahanasy bilen öýe gelip bilmejegini telefonda aýtdy. Ylýas ertesi dañ bilen gitmelidi, ol ekspediciýadan galmagy hatda kellesine-de getirmeýärdi. Ençeme ýyllap kalbynda göterip ýören arzuw hyýalyndan ol nädip el çeksin?!
Galyberse-de ol Tylla babatynda özüne zor salyp, kätelerem hunaba baryny ýuwdup, gahar-gazabyna basalyk berip, juda kän gezekler geçirimlik edýändigini bilýärdi. Ylýasyñ dü$ünjesine görä, aýal babatynda, onda-da öz mähriban aýalyñ dogruda geçirimlik etmegiñ hiç hili aýyby ýokdy. Aslynda-ha $eýtmek erkek ki$iniñ borjudy. Aýaly ol ejiz, näzik ynsan hasaplaýardy. Aýal adamynyñ näzik göwnünini tapyp bilmeýän erkegi ol nalajedeýin hasaplaýardy. Ol öñler $eýle pikir edýärdi. Emma, hemme adamlarda bol$y ýaly, Ylýasyñam sabyr-takatynyñ, geçirimliliginiñ çägi bardy. $onda-da ol aýalyna ýatyp ýalbarmagy özüne kemlik bilmedi.
Ylýas Tylla hökman gidäýmelidigini, $onuñ üçinem häzir öýe gelip, uzak ýola $aýyny tutmaga kömekle$melidigini telefonda giñlik hem sabyrlylyk bilen $ubela dü$ündirjek boldy. Emma onuñ janyndan syzdyryplar aýdanlary ýer tutmady.
Tylla:
-Eger sen $ol harabalyga, hakykatdanam, gitmekçi bolsañ, meniñ bilen aýryly$mak baradaky arzañy ýaz-da, gapynyñ açaryny goñ$ymyza goýup, gümderdiñi çekiber, gelýänçäñ sallah galýanlygyñ baradaky dokumentjikleriñi düzedipjik goýaryn-diýdi. $ulary aýdansoñam trubkany $akyrdadyp goýdy.
Ylýas hasyr-husur geýindi-de, Tyllanyñ yzyndan gitmekçi boldx. Emma baryp, ýalbar-ýakar edende-de, onuñ $ol bhr diýeninden yza tesmejegini bilýärdi.
Ylýas ýol $aýyny özi tutdy. Açary goñ$ularyna tab$yrdy. Aýryly$mak baradaky arzasyny welin ýazmady. Gahary gelen näzlije heleýdir-dä, erte-birigün gazaby ýaty$ar. Owadandepe-de bir da$ ýerde däl. Görseñ, bir hepdeden kakasynyñ Wolgasyna münüp yzymdan barar diýip, içinden umytly pikir öwürdi. Ol diñe umyt edýärdi. Sebäbi är-aýal bolnan ilkinji hepdede ol Tylla diñe syratlylygy, edil $onuñ üçinem onuñ boýda$laryna bezenip-beslenip görünmegi üçin zerur ekenligine dü$ündi hem-de gaty kemsindi.
Dogry, är-aýallyk hem-de söýgi meselesinde haýsydyr bir zerurlyklaryñ bolmagy-da mümkindi. Emma Tylla üçin Ylýasyñ howur ýaly söýgüsi, ak ýürekliligi hem-de durmu$da arzuw edýän uly arzuwlary hiç zat ekeni.
Ylýas Tylladan ruhy goldaw almaýanlygyna gynanýardy. Tersine, Tylla Ylýasyñ, käbir adamlar ýaly möjek däldiginden, dissertaciýasyny, $unuñ bilen baglan$ykly bolsa, öýe önjeýli aýlyk-günlük getirmegi gijikdirýänliginden, birbada professor, akademik bolaýmaýanlygyndan zeýrenýärdi.
Gazuw-agtary$ i$leriniñ $owly gutarmagy, dissertaciýasynyñ $owly goralmagy ikisiniñ aralygyndaky göze görünmeýän bo$lugy doldurar hem-de ma$gala durmu$ynyñ arabajygy öz ýodajygyndan kadalyja tigirlenip ba$lar öýdüp Ylýas umyt edýärdi.
Soñky wakalaryñ hemmesem $owlulyk bilen gutaraýmalydy welin, ýagdaýlaryñ bula$magyna ba$ga bir ýagdaý sebäp boldy.
Ylýasyñ gazuw-agtary$ topary i$läp ba$lan ilkinji hepdesinde uly açy$yñ üstünden bardy. Baryp-ha Isgender Zülkarnaýynyñ Aziýa ýöri$i mahalynda jaýlanan ýa$ aýalyñ mumiýasy tapyldy. Guburyñ içinden ýa$ owadan zenanyñ altyndan guýlan $ekili, gyzyl, lagl, göwher $aý-sepleri, üç hum altyn pul tapyldy. Aýalyñ $aý-seplerini $ol döwrüñ iñ me$hur -megerem, Isgenderiñ go$unynda ýesirlikde saklanýan ussalar ýasandyr diýlip çaklanyldy. Beýle hormat bilen jaýlanan zenan kimkä diýen sowala-da taryhçylar jogap tapdylar. Rowaýata görä, Isgenderiñ go$uny Hindistana barýarka, Amyderýadan geçmekçi bolanda, sap aýallardan düzülen üç müñ atly go$unyñ gazabyna duçar bolupdyr. Gaýduwsyz zenanlar Isgenderiñ deslapky ýollan go$un bölümlerini çym-pytyrak edipdirler hem-de derýanyñ köprüsine bir adamam goýbermändirler. Beýik serkerde aýallaryñ gar$ysyna söwe$ gurmaga namys edipdir hem-de ýara$mak üçin ilçi iberipdir. Geñ ýeri: ilçileriñ arasy bilen Isgenderiñ özem gidipdir. Beýle töwekgel i$e ba$ go$an merdana aýallary onuñ öz gözleri bilen göresi gelipdir. Elbetde, peple$ikler ba$a barmandyr. Doganlary, ärleri, obada$lary söwe$de wepat bolan aýal-gyzlar ganly çakny$ykdan ba$ga hiç-hili $erte razy bolmandyrlar. Isgender olaryñ gaýduwsyzlygna haýran galypdyr. Gyzlaryñ paýhasly, daýaw, biçak görmegeý go$un ba$lygyna bolsa, ol hak a$yk bolupdyr.
hemme sana garashya Ladygozel 🙂