Gije ýeke öziñiz, Öwülýä Gazyk kakyp gaýdyp bilersiñizmi!?
Siz (oglanlar) giýje goñamçylygyñ gapdalyndan ýeke öziñiz ýöräp geçip gördiñizmi?! Eger geçip gören bolsañyz nähili duýgyny başdan geçerdiñiz, edil şol pursatda? Azajygam bolsa gorky duýgysynymy?
Türkmen öwülýäleri, adam kän barylmaýan ýer bolansoñ, harabalyga çalyp etýär, elbetde harabalyk diýdigim musor hapçylyk dälde, ýylgyn, gamyş, syrkyn şuña meñzeş ot çöplerden ybarat bolan tokaýlyk, (köpsi şeýle, arassalary hem bar). Gelim-gidim az bolany sebäpli içinde her dürli haýwanlaram ýaşaýar, şagal, towşan, zäherli zähersiz mör-möjekler. Şeýlelikde adamyñ ýeke özi barmagy (gije barmak) onuñ üçin gorkyly bolup görünýär.
Il arasynda ýaýran toslamalarmy ýa-da hakytdanda bolanmy, Ýagny, "Pylany öwülýäñ ýanyna gije geçip barýarka bir zat kowalapdyr", şuña meñzeş gürüñler ýaşap ýörseñ eşdilýär.
Öñki döwürlerde hasam gonamçylyklardan gije gorkupdyrlar.
Täze jaýlanan adamynyñ, 5-3 gün geçeninden soñ organizimindäki fosfor howa bölünip çykyp çala yşyk berýär(mişin), öñkiler bu hadysa adamynyñ ruhu diýip düşünipdirler.
Dogrusy gonamçylykda gorkara näme barka!?
Bu temany açmagymyñ sebäbi, bir passanyñ maña beren gürrüñleri sebäp boldy.
Şeýleräk:
- E, plany aýtýar, gije 12'den soñ öwülýäñ plan ýerine gazyk kakyp gaýdyp bilene, bir goýun bejek diýýär. Bolmasada men kakyp gaýdaýyn, siz maña goýun berip bilersiñizmi, diýär. (oglanyñ batyrsyrap öwünen bolşuny 😆)
- Hökman gazygy kakyp gaýtmalymy, şol gazygy kakman, diýlen ýerde goýup gaýtsañ bolonokmy?
- Ýok diñe kakmaly diýýär, özem gazygy özi berýä, soñ barlanda şol gazyk bolmaly.
- he he, aýdaý onda şoña, gazygy men kakyp gaýtýan.
Diýdim.
Hawa, "Gonamçhylykda Gazyk kakmak" kä wagt gulagymyza degýän söz.
Gazyk kakmak barada hakyktda bolan waka bar, eshtmedik bolsañyz gürrüñ bereýin, gyzykly bolsa gerek.
Merhum ýazyjy Beki Seýtäkow ýatlamalarynda ýazýar,
Biz oglankak, her agşam biriniñ öýüne oba adamlary bolup üýşip, gowudan-gowy gürrüñler ederdik. Bir gün oba adamlary, bir sadaja gorkajyk oglanyñ üstinden düşdiler, "sen gorkak" diýip. Ol oglanam utanjyna "Men gorkak däl" diýýär. Onda subut et, eline gazyk berip, bar shuny Öwülýäñ ortarasyna kakyp gel diýip ugratýalar. Oglan gorka-gorka gonamçylyga tarap ýola düşýär we bellenen ýere gelip gazygy kakyp ýza ýazyny bermek üçin ylgajak bolanda, donundan nämedir birzat ýapyşýar. Shol pursatda gorkujyna ýüregi ýarylyp ýagty jahan bilen hoshlaýar.
Oba adamlary "bu nä gelmedile" diýip baryp görseler gazyk donuñ synyna kakylypdyr, oglanyñ bolsa eýäm jany çykypdyr. Görilip otursa, (ol wagtlar hemmeler don geýär, gazyk kakmak üçin çommalyp otyranda, donuñ syny ýere ýazylýar) oglan töweregne garanjaklap gazygy kakýan ýerine sertmän kakypdyr, netijede bolsa donuñ synyna kakylyp, turup ylgajak bolanda gazyk dony göwermädir. Oglan bashga birzat tutandyr öýdip ýüregi ýarylyp ölipdir.
Şu waka bilen baglanşykly, "Gazyk kakmak" galan bolmaly.
P.S. Öwülýä mukatdes ýer, ol ýere köp barylyp, seýilgäh ýa-da bazar däl. Çünki ahyrynda hemmämiz shol ýere barmaly, aslymyz toprakdan ýene topraga siñip gitmeli. Ýatan bendelermiziñ üstinden basgylap ýörmeli däl. Ýatan ýerleri ýagty bolsun.
Okanyñyz üçin sagboluñ.
Состояние архива
● Полный текст
● Сохранено комментариев: 35/35
Опубликовано на сайте: ertir.com · Источник: копия Web Archive — ertir.com, 9 мая 2012 · Открыть оригинал ↗
Комментарии 35
Aslynda türkmençilikde aýal-gyzlara, Gonomçylyga zyýarat etmek gadagan. Şonda nätjekdä, barýalar...
Hudaysaklasyney tuf tuf tuf...
Hudaysaklasyney tuf tuf tuf...
gadagan diyiba eştmandm
nähilidir jedel.özüñi görkezmek...üçin övlýä gitmek govy dälmikä diýýän...
Gorkana goşa görner... Gowy Mowzuk eken! Haladym!
mana goyun bersinler bir gije sheylede yatyp gechireyin 🙂
Hawa dogry bellap gecipsin. Menem suna menzesh rowayat okapdym. Yagny gorkmayanyny subut etmek ucin gazyk kakjak diyip zahresi yarylyp olya. Owluyalerehormat goyulyp tamizlenip hasal otlardan aryndyrylmaly. Ondan basgada kop kop ayat okalmaly
Men yeke ozum owluyan gapdalynda gechip bilmeyan gijesine,dogrymy aydayyn.Aslynda owluyaden gorkar yaly yeri yok,o tayda merhumlar yatyr,yonr gorkyan-da 🙂
Men gije owulyade yatybam bilerdim. Morgda dejurny durup gordum dostumyn ish guni yoldash bolmak uçin...Oluleri hem gordum ustune duz yaly zat sepilip goylan.
Galyng harplar bn dogry belläp geçipsiñ. Bärde gep jedelde däl...
way allajan owulya sozuni esidemde egnim tikenekleya
Hawa, morg bashga öwülýä bashgazat, Morgda bir ýagty jaýyng içi, bir topar öliler ýatyr. Kicirak öli adamdan gorkýan diýemde, enem pahyr aýdardy 'Öli adamdan gorkma, onuñ zeleli degmez, gorkjak bolsang dirilerden gork, näme gelese sholardan geler' diýerdi.
Öwülýä bolsa ümsümlik, gygyrangda-da adam eshtjek umaty ýok, garangkylyk, çyra ýok, ses ýok, öz ýürek urshungy dinglap barmaly
Ýene birzady ýeri gelende aýdyp geçeýin. Adamyñ jesedi jaýlananda, ilki bn gözini Eshek ýassyk diýip möjejik bar, ana shol iýän ekeni
menina gozume yash aylanya owulyanin yanyndan gecemde, gije bolsun gundiz bolsun.. Ozuem diyyan, birvagt shu depe yasap yatanlaram biz yalydy, okuw okadylar, yatdylar, iydiler icdiler.. birgun bizem shular yaly depe bolup yatarys, gapdalymyzdan gorkup gecerler diyen dushunje gaplaya..
Garashsyzlyk alanymyz bäri, her ýyl Hatyra güni (12-nji ýanwar) arassalanyp, ýumurtka togalabermeli edilip goýulýar. Ýöne hashat otlarda, ýene pashyrdap galmak bn
'Niçe-neçe ärler ýatyr gum bolup'
Shuny menem eshitdim,eshdiemde yaman bolupdymey :( Ozam bir hilirak mojeklay shol zat
ol mojegi gunakarlemek dogry dal, olam Allanyn bir yaradany. ozune shol yumush berlipdir, olam shony edya. yogsa, adamlary yigrenyani ucin gozuni iyenok
Gyzykly gurrun beripsin. Sagja bol 🙂