Putiniň Ýewraziýa bileleşigi maksatnamasynyň analizi | Konserwator
KGB-nyň ýokary wezipeli agendiWladimir Putin şübhesiz ähli GDA ýurtlary üçin iň howply adam bolsa gerek. Martda geçiriljek saýlawlarda 12 ýyllyk wezipesine girişmegine garaşylýar; elbetde bulam ençeme
ýurt üçin erbet habar hasaplanýan bolmaly.
Ýewraziýanyň birleşmegine ynanýaňyzmy?
Menden pikir sorasalar “bolup bilmejek zat” diýerdim emma Putin muny kellesine
gowja ornaşdyrypdyr. Hat-da munuň üçin ilkinji we esasy ädim atyldam. Indi arzuwyň netijesini geljek 12 ýylda göreris.Putin Izwestiýa gazetine ýazan makalasynda Ýewraziýa bileleşigini nähili amala aşyrjakdygyny we bu bileleşigiň nähili boljakdygyny aýdyp geçýär. Tema gyzyklanýan bolsaňyz
kompýuteriňize ýa-da telefonuňyza ünsiňizi jemlemegiň wagty geldi. Sebäbi indi
bu bileleşigiň nähili boljakdygyny Putiniň sözlerine we türkiýeli belli ýazyjy
Fikret Ertanyň teswirlerine esaslanyp aýtmaga başlamakçy.
Bileleşigiň bosagasy Gazagystan, Orsýet we Belarusiýanyň arasynda gol çekilen erkin söwda bilen bagly
şertnamadan başlaýar. Putin öz makalasynda bu bileleşige Gyrgyzystan, Täjigistan we yzysüre beýleki GDA we Aziýa döwletlerini hem goşjakdygyny aýdýar. Bu bileleşik durmuşa geçse ýurtlaryň ykdysadsyýetde we maliýe syýasatynda saýlajak ýoly bir merkezden belleniler; bir pul birligine geçiler we ýurtlaryň
arasynda bir býurokrasiýa geçiler diýip Putin ýazýar.Bileleşigiň funksiýasy 3 sany. Ýöne
ýazylyşy ýaly ýönekeý däl!
1.Maliýe syýasaty bir merkezden; ýagny sebitiň iň güýçli döwleti Orsýet tarapyndan belleniler. Orsýet
islese biz ösýäs islemese ösüp bilmeris. Muny kapitalistik SSSR diýibem atlandyryp bileris.
2.Bir pul birligi; Rubl
bolarmy ýa-da Ýewroz ýa-da başga bir zat. Ýöne kimiň peýda gazanjagy belli.
Ýewrodan iň köp peýdany Fransiýanyň görşi ýaly dörediljek puldanam iň köp peýdany Orsýet görer. Dollaryň güýji gaçyp biler.
3.
Bir býurokrasiýa. Dil haýsy bolar? Elbetde sebitdäki iň köp ulanylýan dil bolan orsça. Bu Orsýetiň
SSSR wagtyndaky kuwwatyna eýe boljagyny aňladýar.Ýadyňyzda bolsa ýakynda Peterburgda GDA döwletleri erkin söwda ylalaşygyna gelipdi. Ylalaşyga Belarusiýa, Gazagystan we Orsýet öňden bäri gol çekipdi. Täzelikde muňa Merkezi Aziýa we Kawkaz ýurtlary hem-de Ukraina goşuldy. (Ukrainada hökümet çalşany bäri orslara garaşly syýasat ýöredýänligi aýan hemmämize). Beýleki goşulan ýurtlarda bolsa
garşy çykara mejaly ýokdy. Muňa diňe Türkmenistan, Özbegistan we Azerbaýjan gol
çekmedi. Aslynda men “Gol çeksegem bolardy” diýip pikir edýädim. Ýöne Putiniň
beýle pikirinden habardar bolanymdan soň biziňkileriň goşulman örän dogry
edendigine düşündim.
2012-de Goturdädäniň aýdan kyýamaty gopmaz ýöne şol dereje howply bolan Putiniň
Ýewraziýa bileleşigi proýektine “start” berler. Putin bize 2012-ä çenli gowja
oýlanmagymyz üçin wagt berdi; ýöne enşalla Berdimuhamedow öz kararlygyny
sürdirer diýip umyt edýäs. Fikret Ertan bu proýekt baradaky makalasynda bileleşige Hytaýyň reaksiýa bildirjegini çaklapdyr. Sebäbi bolsa Hytaýyň edil Orsýet ýaly Merkezi Aziýa gyzyklanma bildirmegi. Onuň
pikirlerine hormat goýýanam bolsam bu gezek men oňa goşulamok. Hytaý şu wagt
3-nji dünýä açylyş eýýamyny başdan geçirýär we maksady çig mallaryň bökdençsiz
ýurda gelmegi. Meniň pikirimçe onuň Merkezi Aziýada hiç-hili syýasy maksady ýok. Oňa diňe çig mal gerek we olam islendik politiki şertlerde bökdençsiz Hytaý araçägine barýar.
Состояние архива
● Полный текст
● Сохранено комментариев: 35/35
Опубликовано на сайте: ertir.com · Источник: копия Web Archive — ertir.com, 25 мая 2012 · Открыть оригинал ↗
Комментарии 35
Bu bizin üçin gowy bolmaz.
Biz gowusy Norwegiyan Yewrosoyuza girmeyşi yaly gyrada dursak peyda gazanarys. Norwegiyany çagyrya Yewrosoyuz yöne Norwegiya men sizden gowy yaşayan, mana girmek gerek dal diyyar.
Biz hem edil şeyle etmeli. Girmeli dal. Haçan-da şu gurama gurular, işlap başlar biz ony analiz etmeli. Ondan son bize kan peyda getirjek bolsa girsegem bolar. A tak şu wagtdan gol çekman gowy edipdirler! Olar bizi aljak bolar, biz bu meselede sabyrly, adimimizi pikirlenip atmaly.
Putin makalasynda munyň Ýewrobirleşik ýaly boljagyny; SSSR-i gaýtadan dikeltmek diýip düşünmeli däldigini aýdýar. Emma bir býurokrasiýa funksiýasynyň bolmagy bu birleşigiň Ýewrosýuza däl-de kapitalistik SSSR-e has köp meňzejekdigini görkezýär.
Dogry, şu wagt 3 güýjiň bir-birine bolan garşylygyndan peýdalanyp problemalardan uzak durýas, ýöne bir gün olaryň üçüsi birleşip garşymyza dikilmekleri mümkin. Görşüme görä biziňkiler muňa gowy düşünýä. 2012-de mundan bir ýyk öň gozgalan meselä görä täze bankçylyk sistemasyna geçilmelidi. 2012 ýakynlaşýar ýöne entek bu bilen bagly hiç zat ýok ýaly. Belki biziňkiler Şweýsariýa ýaly bank merkezi bolup dawalardan uzak durmaga niýet edendirler? Niýet dogru-la welin şu iş tiziräk amala aşyrylsa gowy bolardy.
Aslynda metbugatymyzda köp gaýtalanýan Birek-birege hormat goýmak we deňhukuklyga eýerýän hyzmatdaşlyk ýaly jümlelere gowy düşünilmegi zerur. Bu jümle Türkmenistanyň hiç hili daawalara goşulmak islemeýänligini, telekeçilikde garşy tarapa zyýan bermezden peýda gazanmaklyga üns berýänligini aňladýar. Ne ak, ne gara her ikisi üçinem zyýan ýetirmek islemeýän pelsepesi bar hökümetiň. Muňa iň gowy mysalam Päkistan we Hindistan. Bir-birine ganym duşman bolan ýurtlaryň ikisi bilenem örän gowy gatnaşyklarymyz bar.
Dogry, meselem Özbegistanyň Andijan welaýatynda çykan etniki çaknyşyga hem KGB-nyň sebäpkär bolanlygyny gürrüň berýän ylmy makalalar bar. Gyrgyzystanyň Oş welaýatyndaky dawalara hem KGB günäkär bolmagy mümkin.
Aslynda ýurdumyzda tire-taýpa dawasyny öjikdirmek işi örän aňsat. Ýöne biziň KNB hem erbet işlanok. Meselem amerikaly bir žurnalist gelip mekdepde sapak geçmäne başlapdy. Biziň köçede galýady. Şonda köçämiz KNB-nyň adamlaryndan doldy. Biziňkiler şeýle zadyň çykmazlygy üçin gaýrat edýäler. KGB bu işe niýetlense mediýa üsti bilen amala aşyrar; Gyrgyzystandaky herekedini Türkmenistanda gaýtalap bilmez
agzyndan Huday eshitsin, bizinkiler gowja ishleyan bolawersin
<blockquote> Muny kapitalistik SSSR diýibem atlandyryp bileris.</blockquote> gaty dogry aytdyng shun-a!
hemmesiniň bir çykalgasy bardyrlaý, ýone ýeweý putinden gaçarak durmaly
Putin,strateg,we bir tarapdan önden görüji.Ol Amerikany,yeke Orsyet eýgermejegini bilip,olara döz geljek bir guýç yasajak bolýarmykam diýýan.Egerde bu niýet ba$a barsa,orsyet dunýäde in kuwwatly yurt bolar.
Hachan achylan tema ozi bu? Menin kalendarym
yalnyshdymy namemi?
Ýewraziýa Bileleşigi döredildi. Belarus, Orsýet we Gazagystan bar häzirlikçe düzüminde.
Entek çaga wagtlarym, şu ýere täze gelemde açypdym. Üstünden birnäçe aýlar geçip gitdi. OKtýabrda açypdym öýdýän.😎
Ay amerikada garap durar oydemoklay mena,
amerikanlar has mekir syyasatda
Girmesegem bolar girsegem. Ikisiniňem peýdasy we zyýany bar. Ýöne haýsysynyň zyýany has köp bilmedim.