Durmushdan mysallar (chaga terbiyesi)
Men shu mowzugymda chaga terbiyesi bn baglanshykly, durmsuhda ozumin shayat bolan mysallarymy yazmakchy. Ine ilkinjisi:
Bir 50-60 yashyndaky ayalyn 7 sany chagasy bar we in korpesi 5nji klas. Ulylardan 3si eyyam mashgalaly we 3-4 sany agtygy hem bar. In korpe ogly sapaklarynyn dashyndan inlis dili yorite apak alya, yone name bolsada "men dashary yurt dilini owrenip bilemok, beyleki sapaklaryma yetishemok" diyip oy ishlerini etmekden boyun gachyrya.
Shu yagdayda sho ejanin eden herekedi meni gen galdyrdy. Sho yashynda we yash sebapli keseline garamazdan (davleniye we ashgazan) inlis dili yorite sapak alyp bashlady. Hem oyun ishlerine yetishya (yekeje gyzy bardy, olam durmusha chykan), yagny oyunde komekchi yok diyen yaly. Hemme ishine hem yetishya, inlis dilini hem owrenya.
We muny gorenson ogly hem sapaklarynda has gowy okap bashlady, inlis dilini hem gowy owrendi.
Dowamy ashakda.
PS: siz hem oz tejribelerinizden we shayat bolan yagdaylarynyzy paylashsanyz gowy bolardy.
Состояние архива
● Полный текст
● Сохранено комментариев: 40/40
Опубликовано на сайте: teswirler.com · Источник: копия Web Archive — ertir.com, 16 ноября 2011 · Открыть оригинал ↗
Комментарии 40
Çaga terbiýelemek ýaly inçe, kyn we jogapkärl iş az bolsa gerek.
Aaaarada Baherdene toya gitdim. Gaydyshyn, bile giden gyzlarymyz joramyn yanynda galmakchy boldular, shol sebapli men bahsga bir tanysh mashgala bn gaytdym Ashgabada tarap. Yol uzak, ol mashgalaryn hem 2 sany ogly bar. Biri 6, beyleki 4 yashynda. Yolda birbiri bn sheyle bir urshyalar welin, arasynda menem depdiler 🙂 Shonda mashyny urup baryan kakalary ara goshuldy we 1 sagatlyk yolda iki chagany hem agzybir saklap geldi. Nadip? Ilki ulusyna sorag berya: 5+7, hasapla, barmak ulanmak gadagan. Son ol pikirlenip jogaby tapyancha beyleki chaga: A harpdan bashlayan miweleri sana. Son uly ogluna: 9+8-3 we sheyle dowam edya. Jogaby goni berseler hem birbirinin gezegine garashdylar. Chagalaryn bilimi uchinem, agzybirligi uchinem yaman peydaly boldy, plyus eje kakasy biderek yere gaharlanyp, strese girmediler, birbirinin gownune degmediler.
Bir oye myhmanchylyga gidipdim, gich bolanson oye kakam alyp gaytmalydy, olam gija galdy. Yone gija galany hem gowy boldy 🙂 Oyde bir gyzjagaz bar eken, 3-4 yashlarynda. Enesi ona her gun erteki okap beryan eken. Her gun bir erteki, yone bir shert bn. Duynki ertekini gyzjagaz gurrun bermese (oy ishini tabshyrmasa), taze erteki yok. Sheydip gyzjagaz hergunki ertekisi uly uns bn dinelya, gundiz ejesine gurrun berya, yalnsyhyan yerini duzeldya we agsahm enesine gurrun berip 5lik alya we taze erteki owrenya. Ertekilerin mazmuny bolsa belli bir programa gora duzulen. Level'yna gorada 🙂 (Enesi mugallym eken).
Maşyn sürsp barýan adamyň kellesi gaty gowy işleýän ekenaý öwrenäýmeli zat eken. Garazhökman çaganyň bir işi bolmaly we şol işinem ene-ata bilmeli ýogsam olar ýa uruşjak ýa-da başga erbet zatlar bilen meşgullanjaklarda
Akgülin aydyp beren wakasyndaky ene-ata MEGA RESPECT. Bizede huday yetirsin sheyle bolmak
Tüweleme gowy, peýdaly tema açypsyň maşgalada iň bir iri meseleleriň birimikä diýýän çaga terbiýesi
Menin ejekem nahar iylende betlik eden çagasynyn agzyna loşka bilen yelmedi welin..
Men ejemden mysal: kichi wagtyk hacan betchilik etsek, bizi ugola goyardy 🙂 Hichhachan ejemin bizi urany yada sogeni yadymda dal, hemishe jeza beryadi. In meshhury hem shol burchda durmak. Gunan mochberine we ahmiyetine gora jezan agyrlashya. Yonekey zat bolsa burchda dik durmaly, agyrrak zat bolsa anyryna bakyp durmaly, has agyrrak 1 elin, ondanam agyrrakda 2 elini, in agyrynda bolsa hem iki elin hemem bir ayagyny galdyryp durmaly 🙂
Myhmancylykda wagtym kakasy ogly bilen (3-4 yash) samolet-samolet oynayarlar (gelni nahar bishiryancha ogly ejesine pasgel bermez yali) we unsuni myhmana-da beryar. Shol aralykda gelni adamsyny kuhnyadan chagyryar, ol adam derrew yerinden turup gidibermedi-de, samolet ''uchurup'' oturan wagty oz samoletynyn yangyjy gutardy diyip ogluna zaprawka et hazir gelyancham diydide usullyk bilen turup gitdi. Oglyda samolety korobkanyn ichine salyp ''zaprawka'' edip bashlady 😉
men-a bular yaly gowy terbiye gormedim emma shonda-da shu wagtky yagdayyma shukur etyan.
''hasap edenin bolmaz, nesip eden bolar'' shu menzesh bir soz-a bardy... Gowy terbiye berenin bilenem erbet yetishyanler kan..
@Akgul, el-ayaklaryn myshsalary berkap gidendir?! 😉
Yok, bsoh durmajak bolup stenany deship, hek iyyadim men. Guymensen wagt hem chalt gechyan eken 🙂
offtopic.
Ýylan zäheri gülden döretýärmi? 🙂
Çaga terbiýesinde hal diliniň ähmiýeti gaty ulumyka diýýän. 70 ýaşlaryndaky bir alym 4 ýaşynda wagty kakasynyň ejesine el galdyrmana synanşany emma mamasynyň närazylygy sebäpli gaharyna bäs gelenini belleýär. Özäm nygtaýar, şol ýaşda-da bolsam ýadymda galypdyr diýip. Ýene biri, hökman är-aýal (är-aýalyň urşy, ýaz gününiň ýagşy) gohlaşarman bolsaňyz iç-içe 7 gatly öý guryň we giriň içine gohlaşyň, ýöne soň çagalaryňyzyň ýanynda goh-galmagal etmäň, olar sizden görelde alýar, sapak alýar diýýär. Çagalar näme görse şony dogry bilýän bolmaly, şol sebäpden elmydama dogry bolmaly, dogrulugy ündemeli.. Has takygy, dogrulugy özleşdirmeli...
Dogry, munun sebabi chagalykdan kim bilen tirkeshyandiginede bagly bolup biler... 🙂
@Kecheli, goshulyan. Menem bir kitapda okanymda sheyle mysal bardy:
Ejesi jorasy bn telefonda gurleshya, chagasy hem yanynda oyunjaklaryny oynaya we elbetde ejesinin gurrunini dinleya. Ejesi jorasyna chagasynyn yarowsyzlygyny, shol sebapli gelip bilmeyandigini dushundirip durdy. Kan wagt gechman ejesi chagasyna bir zat diyende, chaga yalan sozleya. Ejesi yalan sozlemeli dal diyip dushundurup durka, chaga chydaman ozun hem yalan sozleyana diyya.
Tirkeshyanlerini hem ene-ata kesgitleyar. 🙂
@FCB, yylan zaheri gulden doredenok, yone shondada golumy uytgetjek dal 🙂
gowy zatlar yazypsyn,
mashynly gurrunden chagalygymdan yadyma dushen zat, dayymlan biz dendush chagalry bar, gezmage gelinya, gidilya, mamanlar bolanson in kuyselyan yer bolya chaga un, kawagt olan mashynynda gidemizde chagalar belki ulylaram goshulya oytyan yolda aydym aydyp gidilyadi, shol gyzykly bolyady meselem
yalnysh yazypsynyz diyjek bolmadym, prosta bilmanim ucin sorapdym. Bilmek gyzykly 🙂