Biz gaty kiçi...

Bir zat edip, gaty erbet öwünip, özüñi şa hasap etmeden öñ, ullakandyr öýtdügümiz Dünýäniñ nähili kiçijekdigini bilmelidiris. Biziñ planetamyz Ýer, Gün sistemasynda 4 nji uly planetadyr. Bizden uly Neptun, Saturn, Ýupiter we 150 mln km uzaklykdaky öz ýyldyzymyz Gün bardyr. Ýagny biz, Neptunyñ ýanynda kiçijek ekenik, Neptun bolsa Günüñ ýanynda bir nokat ýaljak. Gün gaty uly ýyldyzdyr. Ýöne ondan uly ýyldyzlar hem bar, Günden uly Sirius, Pollux, Arcturus, Aldebaran, Rigel, Antares, Betelgeuse, VY Canis Majoris, NML Cygni we ondan soñra UY Scuti ýyldyzy bardyr. UY Scuti şuwagta çenli bilinen Älemde iñ uly ýyldyzdyr. Günden 5 mlrt gat uludyr. Ýagny Gün UY Scutinyñ ýanynda bir toz dänejigi ýaly, hatda görünenogam. Bularyñ hemmesi Akmaýanyñ ýoly galaktikasynda, ýagny biziñ galaktikamyzda. Akmaýanyñ ýolunda ýene şular ýaly milýartlarça, trilýonlarça ýyldyz bar, we hemmesiniñ ýanlarynda ençeme planeta bar. Her ýyl täze ýyldyz sistemalary açylýar, we UY Scuti ýyldyzyndan 150 müñ ýagtylyk ýyly uzaklygynda Dünýä daşyna çykañyzda, UY Scuti ýyldyzynyñam galaktikamyzda gaty kiçidigini göreris. Ýagny UY Scuti ýyldyzy, Galaktikamyzyñ ýanynda bir toz däneijigi ýaly, hatda olam görünenok. Günüñ bu galaktikada bir gezek aýlanmasy üçin 200 mln ýyl geçer, we 2,5 mln ýagtylyk ýyl uzaklykda bolsa, başka bir galaktika bolan Andromeda galaktikasy, bize her gün ýakynlaşýar, we 2 - 3 mlrt ýyl soñra biziñ galaktikamyz bilen çaknyşýar. Ýöne gynansakda biz muny görüp bilemzok. Kosmos gözi bilen seredilende, Andromodo galaktikasynyñ añyrlarynda ýene ýüzlerçe galaktika bar, we olaryñam has añyrlarynda milýartlarça, trilýonlarça galaktika bar. Eger uzaklyga 5 mlrt ýyl aralykda seretseñiz her bir galaktikanyñ gum çägejigi ýaly, bir tozan dänejigi ýalydygyny, olaryñ 100 milýartlarça, 1000 milýartlarçadygyny göreris. Soñunda 200 mlrt ýagtylyk ýyl bilen uzaklyga seredeñde Älemi, ýagny hemmämizi başladandygyna ynandygymyz, hemme Älemi galaktikany içine alyp oturan togalak merkez bilen garşylaşarys. Ýañky hemme aýdan galaktikalarymyz şu togalagyñ içinde. Bu hem biziñ togalak Älemimizdi, munuñ añyrsynda hem ýene şular ýaly birtopar togalak merkezler bar, bularyñ añyrsynda näme bar ?, ýalñyzmy biz ?, şular ýaly uly bir meýdanda ýalñyzmykak ?, añyrlarda täze yaşaýyş barmy ? Jennet barmy ?, ýada akyla getirip bolmajak ýaşaýyşlar, jandarlar barmy ? ýa belki uly ummanda, ýeke boldugyny pikir eden akylsyz balykmykak ? Indi göz öñüne getiriñ, Dünýä bularyñ ýanynda nähili kiçi, hemme uruşlar, hemme sögüşler, uly açyşlar, ganly taryhlar, syýasy sögüşler, hemme milletler, dogrylar - ýalñyşlar, hemme arzuwlar, hemme umytlar, hemme jandarlar, intek açyş etmedik jandarlarymyz, geçmişdäki pikirlerimiz, gün boýy eden kiçijek pikirlerimiz, hemme aşyklar, hemme dertler, hemme gaýgylar, diñe şu kiçijek, we gereksiz planetada, gereksiz Dünýäde ýer alýar. Hemme zatlarymyz şu Dünýäde, daşdan seredeñde tozan dänejigi ýaly bolan şu Dünýäde boldy. Göz öñüne getiriñ, bir gum çägesiniñ ýekeje dänejiginde gaty köp molekula bar, biz şo molekulalar ýaly, daş töweregimizde durşuna soñy bolmaýan çöl bar. Biz şo toz dänejiginiñ molekulasy ýaly Älemde kiçijekdiris.
Şu şekilde pikir etmek, ynsana nämäñ, gerekdigini, nämäñ gerek däldigini bildirýär. Bu adama uly pikirlenmäne, zehin ýaşynyñ artmasyna, ruhunyñ has beýgelmegine sebäp bolýar.
Biz öz Dünýämizde, öz Älemimizde diñe şo bir zatlary görýäs we bilýäs, ýöne Älem köp, belki trilýonlarça Älemiñ içinde ýaşaýyş jemgyýeti has üýtgeşikdir. Biz suw, ýer, gum, asman, adamyñ nämedigini bilýäris, we başga Älemlerde biljek başga zatlarymyz barmyka, belki adaty däl jandarlar, görmedik närselerimiz, bilmedik önümlerimiz barmyka ?
Älem hakynda näme bilýäris ? Köp zat bilemzoga, we ýene uzyn ýyllar boýunçada bilmeris. Belli zat şu, Älem diýýän zadymyz, gaty howply, gaty elhenç, gaty owadan, jadylaýyjy ýer. Özüñüzi manysyz, we biderek adam hasaplamañ, oña derek, pikirlenip bilýän beýniñize, daş töweregimizi görüp bilýän gözüñüze sagbolsyn aýdyñ. Ynamlaryñyzyñ köýmesine ýol bermäñ. Zehiniñiziñ düýplerindäki maglumatlary, bilimleri, ynamlary birleşdiriñ we olary açyñ, duýuñ, görüñ. Belki durmuşyñ manysyny bilmeli däldiris, ýada durmuşyñ hakyky manysy, oña bir many bermekdir.

Saýtda :

http://syrlywakalar.variotik.o ... kici/

Suratlary saýtdadyr. Suratlary bilen görseñiz has gyzykly bolardy. Has gowy düşünerdiñiz. Nesip bolsa saýda domenem alaryn, ondañ ýazgylary bu ýerde dälde öz saýdymda paýlaşmagym ahmal.

Çeşme :

https://spaceplace.nasa.gov/menu/space/

https://www.nasa.gov/topics/st ... xies/

https://eksisozluk.com/evrenin ... 66758

https://tr.m.wikipedia.org/wik ... stesi

https://m.youtube.com/watch?v= ... fP0rE

https://m.youtube.com/watch?v= ... Mj-Ks

https://ru.m.wikipedia.org/wik ... D1%8F

Ýazgy üçin NASA nyñ öz saýdynam barlaşdyrdym çeşmä girip görüñ, has üýtgeşik ISS suratlary hem bar, we iñ aşakda beren YouTube wideosynam görseñiz, Marsyñ, ISS göni ýaýlymlaryñ wideolary, hakyky Älem suratlary, gök jisimleriñ üýtgeşik göz alyjy suratlary bar. Boş wagtyñyz görüp bilersiñiz göz ýetimiñiz giñär diýip goýaýdym. Käbir suratlary saýtda goýdym. Hany Carl Saganyñ "Älem we Ýer" atly suraty diýip eşden bolmagyñyz ahmal, ana şol göz alyjy täsin suratam saýtda goýandyryn.

Indiki ýazgylarda görüşýänçäk sagbolyñ sag oturyñ.