Hasan Sabbah we ownuk uşak asylsyz maglumatlar...

Bu at orta mekdep taryh sapaklaryndan hemmamize mailim bolsa gerek. 11. asyrda Seljuk Imperiasynyn we beyleki medeniyetlerin 160 yyllap "elhenç gorkusy" bolan Haşhaşylar döwlet-jemgiyetini esaslandyran adamdyr Hasan Sabbah.
1054 yylda Eyranyn Gum (Qom) şaherinde şayy maşgalasynda doguldy. 17 yaşynda gündogaryn we grek alymlarynyn, esasanam İbn Sinanyn kitaplaryny yatdan diyen yaly bilipdir.
onun pikirine göra yslam dini pygamberimizden son ymamlar arkaly dowam etdirilmelidi, bir yolbelet bolmasa adamlaryn dini hökümler babatynda pikir ayralyklaryna duçar bolup, wagtyn geçmegi bn dinin yoyulmagy gurrunsizdi. hakykatda bu düşünje baradsynda fatamylaryn tasirinde galypdy...
 
*Hasan Sabbah Alamut (King of Persia kinosyny yadynyza salyn!)galasyna yerleşip buyrukdyr-hökümleri şol taydan beryardi, hiç haçan bir şaheri ya-da döwleti basyp almak hyyaly bolmandy (samarkantdan başga). öran yiti zehinlidi, sözünin güyji adamlara narkotik derejesinde tasir edyardi. (karl marksyn: "din neşedir" diyen sözüni yadyma saldy) ony dinlan adamlaryn aglabasy mest bolup, derrew onun pikirlerini goldayady. olardan birem Horezmşalardan Nasyr han.
*günde baş wagt namazyny okayady, keypçilik, şady horramlyk, aydym-saza onun durmuşynda yer yokdy.
*8-nji klas taryh sapaklarynda Nyzamalmulkun Hasan Sabbahy yendi diyip gurrun bererdiler, yöne bu asylsyz, tersine Nyzamalmulki Hasanyn adamlary öldürdi.
*Sabbaha göra adam ol dünya üçin yaradylypdy, öwütlerinde şagirtlerine ölümden gorkmaly daldigini ündap, gaytam ony islemelidini şu sözi bn düşündirerdi: "hi bir balyk denze zynylmakdan gorkarmy?!" Şagirtlerini çar tarapa ugradyp ona garşy bolan patyşadyr-hökümdarlary yom-yok edip yzgiderli jenayat işleyardi.Jenayatdan son jenayatçy gaçmazdy, sesinin yetdiginden öz ideallary barada halka yuzlenip, pikirlerini yayratmaga synanşardylar. az wagt geçmanka Hasanyn ady bütin Yslam topraklaryn yayrap, hökümdar-wezirlerin "gara düyşlerine" öwrüldi.
*Hasanyn şagirtlerine neşe serişdesi-haşhaş ulanyandyklaryna ynanylany üçin: haşhaşy, haşhaşyiun diyerdiler. hatda bu söz Orta Gündogardaky Haçlylar arkaly günbatar dillerine geçipdi (ing: assassin, ital: assassino=jenayatçy, pula adam öldüryançi🙂
* hakykatda bolsa haşhaylar narkotik ulanmandyrlar. olar köplenç halka goşulyp olaryn arasynda hepdelerçe aylarça yaşap, özlerini halka kabul etdirip, pursat bolan wagtynda bolsa mundan peydalanyp, hanjarlaryny awynyn yureginin aşagyna indiripdirler. hatda kabir rowayatlara göra hristian monastyrlarynda-da şagirtler bolupdyr. yogsam narkoman haçana çenli özüni gizlap gezip bilsin, özüni ile-halka-jemagata nadip kabul etdirsin
*başga bir wariant: şagirtler "esaslara" gaty bagly bolandyklary üçin atlary haşhaşiun dal-de "esasyiun" bolmagy mümkin.
*haşhaşy akymynyn köküni mongollar guradypdy.(belki mongollaryn dünya medeniyeti üçin yekeje eden yagşylygydy şudy)
*Hasan Sabbahyn yekeje dosty bolupdyr, olam: Omar Hayyam.ömürlerinin sonuna çenli hat yazyşdylar. emme Hasan garran çagynda Omaryn "Rubagylar" atly eserini şagirtlerine ogurlatdy.(hasan sabbahyn ylma üns berenson gaty bay kitaphanasy bardy; hemme gymmatly ylmy eserler bardy. belki Omaryn eserinem şol yerde in gowy gorag astynda bolar diyen "pak" niyet bn ogurladandyr. kim biler?)
 
*mana gora Sabbahyn pikirlerinden jenayaty, adam öldürmegi-radikalizmi, terkidunyaligi ayirsak, ündewleri erbedem dal.
 
sizin pikriniz name? goşant, goldaw, ylalaşyk,garşylyk, mananameçilik ya-da biperwayyk?!
 
 

Size göra Hasan Sabbah nahili şahsiyet?

Harsy-dünya, gopbamsy(20%, 1 adam)

Öz idealyna bagly, idealist(40%, 2 adam)

duşmançyl-kineçi (Nyzamalmulkden ony öldürip aryny aldy)(0%, 0 adam)

bilime suwsan, alym(0%, 0 adam)

dini öz maksatlary üçin ulanyan demogog-diktator(40%, 2 adam)

narkoman-neşekeş(0%, 0 adam)