WAHABI bilen mollan tapawdy?

onem sheyle bir zat eşidipdim. 

Ya men diyyen zatlam dogrumuka?

Dogru bolmoli yznacit

teswirlerden alynan:
 
1. Wahhabiligin düybüni tutujy Muhammed bin Abdulwahhab (XVIII asyrda yaşap geçen) bolup, bu taze ‘dini akym’ Arabystanda dörapdir. ‘Wahhabilik’ ady hem bu ‘taze akymyn’ düybüni tutan adamyn adyndan gelip çykyar.

2. Wahhabiligin döremegi we şu günki Saud Arabystanynyn we gonşularynyn territoriyasynda yayramagy üçin Beyik Britaniya hökümeti gaty uly tagalla edipdir. 1700-nji yyllarda inlislerin ‘Koloniyalar Ministrligi’ bolupdyr we şol ministrlik Beyik Britaniyanyn koloniyalaryny dolandyrmakda uly rol oynapdyr, öz golastynda bolmadyk döwletlerde bolsa ‘başagaylyk, bulam-bujarlyk’ döretmek üçin elinde baryny edipdir. Şo döwürler Osman İmperiyasyna degişli bolan Arabystana-da ‘Hemper’ yaly mekir içalylaryny (agent) iberipdir. İne şu Hemper diyilyan inlis içalysy Wahhabiligin döremeginde we Arabystanda ornaşmagynda gaty uly rol oynapdyr (Bu barada has ginişleyin maglumatlar ‘Hemper Syrlaryny Açyar’ atly kitapda beyan edilyar, şo kitap 1999-njy yylda Türkiyede Hakykat Neşriyat-Hakikat Kitabevi tarapyndan türkmen diline-de terjime edilipdir).

3. Muhammed bin Abdulwahhab öz ‘pikirlerini’ 1730-njy yylda Nejdde (şu wagty Saud Arabystanynyn bir şaheri) yayyp başlapdyr. Şol döwürler, Wahhabilige uyyanlar, taze yayradyp başlan ‘akymlaryna mezheplerine’ girmeyanlere ‘kapyr’ diyip olary öldüripdirler, öldüren adamlarynyn öy-öwzar we goşlaryny bolsa talapdyrlar. Muhammed bin Abdulwahhab ölenden son hem, bu ‘taze akymy’ onun yzyna eyeryanler dowam etdiripdirler.

4. Wahhabiligin syyasy tarapy-da bardyr. ‘Saud Arabystanynyn düybüni-de Wahhabilige uyyan adamlar tutdy’ diysek yalnyş bolmaz. Hali-hazirem bu döwletin resmi dini ‘Wahhabilikdir.’

Wahhabilerin Ynançlary b/n Baglanyşykly Kabir Maglumatlar

- Wahhabiler Kurany Kerime nahili düşünyan bolsalar, şon yaly hem many çykaryalar.
- Dine Kurany we sünneti kabul edyaler. Ashaby Kiram we beyleki Yslam alymlarynyn bize yetiren ‘zatlaryny’ kabul etmeyarler. Meselem, 4 hak mezhebi (Hanefi, Şafi, Maliki we Hanbeli) kabul edenoklar. Yöne Wahhabiligin ilki döran döwürleri bu ‘taze dini akyma’ giryanler, daş-töweregine özlerinin Hanbeli mezhebine uyyandygyny aydar ekenler.
-Öwülya (gabyr) zyyaratyny Wahhabiler ‘haram’ kabul edyaler, şol sebapli-de ine meselem bir musulman Muhammet Pygamberin gabryny zyyarat etse-de ‘haram’ iş etdigi bolar!
-Pygamber ya-da beyleki ‘uly’ şahsyyetlerin hatyrasyna diyip doga eden bir musulman Wahhabilere göra ‘kapyr’ bolar. Meselem men Bayramalydaky sahabalary zyyarata gitsem we Yaradana, ‘Ey Biribar, şu yerde yatan söygüli bendelerinin hormatyna menin günalerimi bagyşla…’ diyip doga etsem, Wahhabilere göre ‘kapyr’ bolyan!
-Wahhabilere göre, namaz okamayan adamlar-da ‘kapyr’ bolarlar.
-Merhumlaryn ruhlaryna sadaka beryanler hem Wahhabilere göra ‘kapyr’ bolar. İne meselem, bir ‘türkmen aga’ öten-geçenlerime diyip sadaka berse sadakasy kabul bolmaz, dinden çykar! (Toba-toba, adam ölmese her hili zat eşitjek eken!)

Garaz, Wahhabiler ‘adaty musulmanlara sahelçe zat üçinem kapyr diymegi hiç zatça-da görenoklar’ diysek kan bir öte geçdigimiz bolmaz.

Sagwol shukur dos.

Dogry!

Dini hüjre-medreselerde ders okaỳan talyplara “Molla” diỳipdirler.  Bu medreselerde kursyñ dowamy 5 ỳyldan 10 ỳyla çenli uzaga çekỳär.15 Okuwçy telebe okuwyny tamamlandan soñ ahunlyk derejesine laỳyk bolỳar. Alym molla ahunlyk patasyny alan gününde ähli kowum- garyndaşlary, dost-ỳaranlary ỳygnanyşyp toỳ-tomaşa gurup, dini däp-dessurlary berjaỳ edỳärler. Alym mollany ahunlyk patasyny berilen badyna dost- ỳaranlary bilen doganlary: “-Bu biziñ depämiziñ täjidir!” -diỳip boỳunlaryna mündirip alyp gaçỳarlar. Olar (Al-olama-o warasat ol-anabia) ỳagny ulymalar pygamberleriñ mirasdarlarydyr! -diỳlen hadysa uỳỳarlar.16 Şeỳlelik bilen okuwçy molla ahunlyk mertebesine eỳe bolỳar. Kä halatlarda okuwyny tamamlap bilmäni ömür molla bolup galanlar hem az bolmandyr. Olar hemişe molla ady bilen galỳarlar.

ara sen gowsy bize ayt : jülge arak bilen alabay aragyn tapawudy näme? :-D

hokumetin aydanny edene molla diyilyar, aydanyny etmedigede wahhabi diyilyar. ansatjak dushundurendirin gorsen.

Şükür maglumatlaryň üçin sag bol. 

Men wahhabylaryň bary erbet diýesim gelenok, muny hiç kimiň aýtmaga haky ýokmuka diýýän. Emma türkmenler üçin gaty radikal bolup geljek pikirleri kän. Yslam, Kuran we sünnet gaty çuňňur zatlara, ony her okan doly manysyna düşünmeýär, dogry dälmi? Ýöne şu wahhabileriň bir problemasy, olar özleri okap, göni şondan netije çykaraslary gelýäler. Göçme many zat kabul etmän, diňe göni many çykarjak bolýalar. Özlerem ýokarda aýdylany ýaly Yslamyň beýik alymlary, ymamlar Şafii we Hanefi (esasanam şuny halanoklar) çykaran netije we hukugyny eýerenoklar. Onsoň bolsa aýdýalar aý netije çykarjak bolsaň ymamlara seretmän Kurana we sünnede seret. Ýalňyş pikir däl welin, dünýäniň 2 milliard musulmanyndan näçesi özi Kuran okap, sünnet okap many we hak-hukuk, haram we halaly çykaryp biler? Menä ine meselem başaramok. A başarmasam nädýän? Pygamberimiz mirasdüşeri hökmünde alymlary belläpdir, men şolaryň çykaran netijelerine ynanýan.

Wahhabylar bilen gürleşseň, olar hamala özleri Kurany we sünnedi doly bilip, hemme kararlary özleri berýän ýaly. Ýöne asyl seredip otursaň, olaryň bary diýen ýaly özüniň kabul edýänleriniň çykaran hak-hukuk we fykyhyny kabul edýäler. Onsoň ýaňky Ymam Şafii, Hanbeli, Maliki we Hanefiniň mezheplerindäkilerini tankytlap oturan adamyň özi hem Abdul Wahhab diýdi ýene diýdi şonuň aýdanlaryny kabul edip otyr. Ymam Hanefi (tabiin ýa-da azyndan tebe-tabiin mertebesindäki belli alym) nirede, Abdul Wahhab nirede.

Men şuň ýaly sözlemleri özleriçe okap many çykarýanlara gaharym gelýär. Bir sany himiýa kitap bersem, şonuňam o taýyny bu taýyny okap many çykarjakmyka? Ýa şol ugruň ussady alym bilen habarlaşjakmyka? Dünýädäki terroristleri wahhabylyk bilen bagy şuda. Diňe öz diýenlerini dogry bilip, ýüzleý o taýdan bir zat okap, bu taýdan bir zat okap, soňunda gidip özüni partlatmagy halal bilip, şehitlik bilip ýörler. Gidip şu belli Şafii, Maliki ýa Hanefi alymlar bilen gürleş diýseň bolsa, hiç beýdesi gelmez.

VAHHABİZM NAME?HAKYKATDANAM VAHHABİ DİYE DİN BARMY?
Shunam okap görüñ!

Oglan agza hakykat yazlypdr.

mary_lee:
ara sen gowsy bize ayt : jülge arak bilen alabay aragyn tapawudy näme? :-D

ikisnin ady utgeshik bolaymasa, ikisem ashgawatdan cykyadouw.
Yone Alaway aragy icen wagtyna etdil it yali edye.:-D

wahabilerin diyenlerini etmesen sylanoklar urmakdanam gaydanoklara.oz diyenlerini etsen welin sen olar ucin in gowy adam ozum sayat boldum.hic zadam etmeli yerinde etmelidirem oydenoklara kellelerine gora gora pikirlerine gore hereket etyaler mallay bir suru.Stakany suwy dasyna dokulyanca guyyalar dinide seyle tanatyalar suwy kak palozena gouymalsy yaly edip guyanoklar stakana dinem seyle berjay etyaler.......

Xxavi. Sen Pygamberimiz S.A.S.  ozuniz okaman , ozuniz netije chikarman diyen Hadis Ya bolmasa Allah hyn Kitabynda shona menzesh zatlar hakda ayidylan yerleri barmy?  INSHA ALLAH  Ahyryet guni kiminki dogrudygyny bileris.  Meshebin bashyndakylaram adam edil Wahhabiler yali olaram yalniship bilyarler. Wahhabiler  Pygamberimizden son dine goshulan, taze doran zatlar bilen gyzyklanoklar!   Yenede bir sorag hemma name baryp bir yerde ozuni partladaymak  ansat zatdir oyudyanizmi?  Ozuni partladyanlar namanin ustunden gechip  partladyanlaryndan habarynyz bir barmy?  Dini gurlejek bolsak  Ilki % wagt NAMAZY okap bashlalin bile shondan son...   Mena chinimy ayitsam Musulmanam dalmikam diyyan hazirki yashayishima gora! 

• ile dowlet geler bolsa bagshy bilen ozan geler
  
• ilden dowlet gider bolsa molla bilen tozan geler 

Abdul Wähhäbiň üstünden gürlenen zatlaryň hemmesi ýalan we töhmetdir sebäbi siz onuň duşmanynyň sözlerini okaýarsyňyz haçanda siz özüňiz ylym ýoluna çykyp özüňiz onyň kitabyny okanyňyzda beýle diýmerdiňiz onnaňam bilip goyuň Kýamat güni her bir gürlän zatlaryňyza çogap berçeksiňiz hiç bir adam mejbur edendäldir bu dünýede şonuň üçin Kýamat güni hiç biriňiz çykalga tapyp bilmersiňiz men sizi gorkuzjak bolamok diňe sizden bular ýaly zatlaryň aňňyrsyna ýetmän gürlemezligiňizi isleýärin sebäbi her bir gürläniňize jogab berçeksiňiz haçanda siz hakykaty gözleseňiz taparsyňyz wede bilip goýuň kimde-kim men Wähhäbi diýäýse olam edil siziň ýalak hiç bir zat bilýan däldir sebäbi ol ( Abdul Wähhäb ) özüne Mezheb goýjak bolanok ol dört mezwebiň dogrusyny almaklyga çagyrýar kimde-kim onuň alan pikirine garşy gelse onda ol hökman delili bilen gelmelidir we şonuň delili onuňkydan güşli bolaýsa onda şunuň deliline dolanmalydyr bular ýaly zatlary ylymsyzlyk bilen bilip bolmaz sizi ylym almaklyga çagyrýaryn. 

tersan:
Abdul Wähhäbiň üstünden gürlenen zatlaryň hemmesi ýalan we töhmetdir sebäbi siz onuň duşmanynyň sözlerini okaýarsyňyz haçanda siz özüňiz ylym ýoluna çykyp özüňiz onyň kitabyny okanyňyzda beýle diýmerdiňiz onnaňam bilip goyuň Kýamat güni her bir gürlän zatlaryňyza çogap berçeksiňiz hiç bir adam mejbur edendäldir bu dünýede şonuň üçin Kýamat güni hiç biriňiz çykalga tapyp bilmersiňiz men sizi gorkuzjak bolamok diňe sizden bular ýaly zatlaryň aňňyrsyna ýetmän gürlemezligiňizi isleýärin sebäbi her bir gürläniňize jogab berçeksiňiz haçanda siz hakykaty gözleseňiz taparsyňyz wede bilip goýuň kimde-kim men Wähhäbi diýäýse olam edil siziň ýalak hiç bir zat bilýan däldir sebäbi ol ( Abdul Wähhäb ) özüne Mezheb goýjak bolanok ol dört mezwebiň dogrusyny almaklyga çagyrýar kimde-kim onuň alan pikirine garşy gelse onda ol hökman delili bilen gelmelidir we şonuň delili onuňkydan güşli bolaýsa onda şunuň deliline dolanmalydyr bular ýaly zatlary ylymsyzlyk bilen bilip bolmaz sizi ylym almaklyga çagyrýaryn. 

Ýok, Abdul Wahhab gowy adam bolandyr, kitaplaram gowudyr. Gürrüň ýöne wahhabiligiň getiren netijeleri barada. Olardan soň Osmanly Imperiýasyna garşy güýçli biderek pikir döremänmidir araplarda? Osmanly Imperiýasynyň, bilmeýän bolsaň Yslamyň şol wagtky Halyflaty bolan ýurda garşy gidip, olary dinsizlikde ýene-de aýyplap, arkasyndan pyçak urmanmydyrlar? Eger ýagdaý beýle däl bolsa, men oturyp okamaga taýyn.

Şol iňlisler bilen dillenilişip, arap milletparazlygyny öňe sürmändirlermi? Şu Saud korollary araplaryň şol Wahhabilik bilen ýokary geleni hem ýalňyşmy? Türkler we türki milletler Yslamy bilenok, sahaba we Pygamberlere çokunýalar diýen pikirler bilen araplar Türk Halyflygyny pes görüp, şoňa garşy aýaklanmanmydyrlar?

Abdul Wahhab adamlara şeýdiň diýmedik bolup biler, emma onuň yzyny eýerýänleriň bir topar radikal we ters pikiri barlygy aýan. Men youtubede şolardan biriniň aýdýanyny eşitdim, özem mezheplere garşy bolup aýdyp oturyşy. Ol aýdýar Pygamberimiz din 73 bölege bölüner, diňe biri jennede gider diýdi diýýär (73-mi doly ýadymda däl). Onsoň eger mezheplere bölünibersek, şol 73-iň biri bolmarysmy diýýär. Ine şu-da how radikallyk, diňe bir we özüniň pikirini dogry bilmek. Bu ýerdäki 73 bölege bölünmek mezhepler barada däl. Mezhepler diňe olaryň ymamlaryndan ybarat däl, bulardan soň müňläp şol mezhepleriň alymlary bolan. Mezhepleriň tapawutlarynyň netijesi hemmä aýan. Galyberse-de şu wahhabylaryň ýa özlerine selefi diýýänleriniň edýänem bir Hanefi ýa Şafii mezhebindäkiden üýtgeşik däl. Olam gidip öz ymamynyň, alymynyň aýdýanyny kabul edýär. Onsoň gürrüň şunda, Ymam Şafii nirede, Abdul Wahhab nirede? Ymam Şafii ýalňyşyp bilendirmi? Hawa, ýöne Abdul Wahhab ondan has kän ýalňyşan bolaýmasyn? Abu Hanife tebe-tabiin (ýa-da tabiin), ýagny sahabany gören adam, ýa sahabalaryň okuwçylaryndan sapak alan adam. Nädip indi şu adamyň üstüne wahhabylar gara döküp bilýäler? Hä, Abdul Wahhab sahabynyň okuwçysyndan sapak alypdyrmy?

Ýalňyşmasam bir söz bar. Alym bir meseläni dogry çözse, Alla oňa 2 sogap berýärmiş, ýalňyşsa bolsa diňe bir 1 sogap berýämiş. Ýagny hawa, alymlar ýalňyşyp bilýäler, bu aýan zat. Ýene bir aýatmy ýa Hadys bar, Pygamberimiziň mirasdüşerleri alymlardyr diýip. Bu alymlaram tälimini Kurandan we sünnetden alýar. Jahyl halk elbetde alymdan sapak alar. Alymam başga bir alymyň, diýeli Ymam Malikiniň pikirini goldasa, munda näme erbet zat bolup biler?

tersan:

Abdul Wähhäbiň üstünden gürlenen zatlaryň hemmesi ýalan we töhmetdir sebäbi siz onuň duşmanynyň sözlerini okaýarsyňyz haçanda siz özüňiz ylym ýoluna çykyp özüňiz onyň kitabyny okanyňyzda beýle diýmerdiňiz onnaňam bilip goyuň Kýamat güni her bir gürlän zatlaryňyza çogap berçeksiňiz hiç bir adam mejbur edendäldir bu dünýede şonuň üçin Kýamat güni hiç biriňiz çykalga tapyp bilmersiňiz men sizi gorkuzjak bolamok diňe sizden bular ýaly zatlaryň aňňyrsyna ýetmän gürlemezligiňizi isleýärin sebäbi her bir gürläniňize jogab berçeksiňiz haçanda siz hakykaty gözleseňiz taparsyňyz wede bilip goýuň kimde-kim men Wähhäbi diýäýse olam edil siziň ýalak hiç bir zat bilýan däldir sebäbi ol ( Abdul Wähhäb ) özüne Mezheb goýjak bolanok ol dört mezwebiň dogrusyny almaklyga çagyrýar kimde-kim onuň alan pikirine garşy gelse onda ol hökman delili bilen gelmelidir we şonuň delili onuňkydan güşli bolaýsa onda şunuň deliline dolanmalydyr bular ýaly zatlary ylymsyzlyk bilen bilip bolmaz sizi ylym almaklyga çagyrýaryn. 

Xxavi:

tersan:
Abdul Wähhäbiň üstünden gürlenen zatlaryň hemmesi ýalan we töhmetdir sebäbi siz onuň duşmanynyň sözlerini okaýarsyňyz haçanda siz özüňiz ylym ýoluna çykyp özüňiz onyň kitabyny okanyňyzda beýle diýmerdiňiz onnaňam bilip goyuň Kýamat güni her bir gürlän zatlaryňyza çogap berçeksiňiz hiç bir adam mejbur edendäldir bu dünýede şonuň üçin Kýamat güni hiç biriňiz çykalga tapyp bilmersiňiz men sizi gorkuzjak bolamok diňe sizden bular ýaly zatlaryň aňňyrsyna ýetmän gürlemezligiňizi isleýärin sebäbi her bir gürläniňize jogab berçeksiňiz haçanda siz hakykaty gözleseňiz taparsyňyz wede bilip goýuň kimde-kim men Wähhäbi diýäýse olam edil siziň ýalak hiç bir zat bilýan däldir sebäbi ol ( Abdul Wähhäb ) özüne Mezheb goýjak bolanok ol dört mezwebiň dogrusyny almaklyga çagyrýar kimde-kim onuň alan pikirine garşy gelse onda ol hökman delili bilen gelmelidir we şonuň delili onuňkydan güşli bolaýsa onda şunuň deliline dolanmalydyr bular ýaly zatlary ylymsyzlyk bilen bilip bolmaz sizi ylym almaklyga çagyrýaryn. 

Ýok, Abdul Wahhab gowy adam bolandyr, kitaplaram gowudyr. Gürrüň ýöne wahhabiligiň getiren netijeleri barada. Olardan soň Osmanly Imperiýasyna garşy güýçli biderek pikir döremänmidir araplarda? Osmanly Imperiýasynyň, bilmeýän bolsaň Yslamyň şol wagtky Halyflaty bolan ýurda garşy gidip, olary dinsizlikde ýene-de aýyplap, arkasyndan pyçak urmanmydyrlar? Eger ýagdaý beýle däl bolsa, men oturyp okamaga taýyn.

Şol iňlisler bilen dillenilişip, arap milletparazlygyny öňe sürmändirlermi? Şu Saud korollary araplaryň şol Wahhabilik bilen ýokary geleni hem ýalňyşmy? Türkler we türki milletler Yslamy bilenok, sahaba we Pygamberlere çokunýalar diýen pikirler bilen araplar Türk Halyflygyny pes görüp, şoňa garşy aýaklanmanmydyrlar?

Abdul Wahhab adamlara şeýdiň diýmedik bolup biler, emma onuň yzyny eýerýänleriň bir topar radikal we ters pikiri barlygy aýan. Men youtubede şolardan biriniň aýdýanyny eşitdim, özem mezheplere garşy bolup aýdyp oturyşy. Ol aýdýar Pygamberimiz din 73 bölege bölüner, diňe biri jennede gider diýdi diýýär (73-mi doly ýadymda däl). Onsoň eger mezheplere bölünibersek, şol 73-iň biri bolmarysmy diýýär. Ine şu-da how radikallyk, diňe bir we özüniň pikirini dogry bilmek. Bu ýerdäki 73 bölege bölünmek mezhepler barada däl. Mezhepler diňe olaryň ymamlaryndan ybarat däl, bulardan soň müňläp şol mezhepleriň alymlary bolan. Mezhepleriň tapawutlarynyň netijesi hemmä aýan. Galyberse-de şu wahhabylaryň ýa özlerine selefi diýýänleriniň edýänem bir Hanefi ýa Şafii mezhebindäkiden üýtgeşik däl. Olam gidip öz ymamynyň, alymynyň aýdýanyny kabul edýär. Onsoň gürrüň şunda, Ymam Şafii nirede, Abdul Wahhab nirede? Ymam Şafii ýalňyşyp bilendirmi? Hawa, ýöne Abdul Wahhab ondan has kän ýalňyşan bolaýmasyn? Abu Hanife tebe-tabiin (ýa-da tabiin), ýagny sahabany gören adam, ýa sahabalaryň okuwçylaryndan sapak alan adam. Nädip indi şu adamyň üstüne wahhabylar gara döküp bilýäler? Hä, Abdul Wahhab sahabynyň okuwçysyndan sapak alypdyrmy?

Ýalňyşmasam bir söz bar. Alym bir meseläni dogry çözse, Alla oňa 2 sogap berýärmiş, ýalňyşsa bolsa diňe bir 1 sogap berýämiş. Ýagny hawa, alymlar ýalňyşyp bilýäler, bu aýan zat. Ýene bir aýatmy ýa Hadys bar, Pygamberimiziň mirasdüşerleri alymlardyr diýip. Bu alymlaram tälimini Kurandan we sünnetden alýar. Jahyl halk elbetde alymdan sapak alar. Alymam başga bir alymyň, diýeli Ymam Malikiniň pikirini goldasa, munda näme erbet zat bolup biler?

halyflygyn ozi bir syyasy zat. kim guycli bolsa sholam halyf bolupdyr taryhda. hudayyn onunde hemme musulmanlar wezipesine gora dalde, imanyna gora olcelyandir. Osmanlilar halyflygy zorlap aldylar.