Älemi kim ýaratdy?

Töweregimize göz aýlalyň! Öňümizde makro älemden mikro äleme çenli örän giň bir dünýä ýatyr. Kiçijik bir atom bölejiginiň içindäki bir dünýä, siňe seretseň, seni hayrana goýjak bir kinniwanja garynjanyň aýry dünýäsi, guşlaryň özlerine mahsus bolan örän täsin durmuşy, tebigatda erkin ýaşap yören haywanlaryň her biriniň öz ýaşaýyşlary, ýer şarynyň inçe syrlar bilen gurşalan dünýäsi, atmosfera, daglaryň inçelikleri, agaçlaryň aklyňy haýrana getirýän sistemasy, ýyldyzlar, planetalar, her planetanyň hemralary; bularyň hemmesi biziň wagtal-wagtal örän cuň pikirlenmegimize sebäp bolýar.
Bu älemde örän täsin bir akyl bar. Hemme jandarlary hem-de älemleri edara edýär. Eger beýle däl bolsa, ýumurtgadan çykan ördek jüýjesi näme üçin ýumurtgadan çykan badyna yüzmäge başlaýarka? Ýüzmelidigini, ýüzýän bir guşdugyny nirden bilýärkä, barmaklarynyñ arasyndaky perdejikleriñ ýüzmek üçin berlendigini bilip biljek akyl onda barmyka? Ýogsa-da ýüzmegi oña kim öwretdikä? Bütin älemiñ iñ akylly jandary bolan ynsanam özüne berlen käbir aýratynlyklaryna ençeme ýyldan soñ düşünýärkä, iki ýyl çemesi wagtdan soñ yöremäge başlaýarka, käwagt bolsa öz käbir aýratynlyklaryna hiç düşünmänjik dünýeden ötýärkä, ördek jüýjesi ýogsa-da adamdanam akylly bolýarmyka? Näme üçin towuk jüýjesi ýüzjek bolmaýarka? Heý şu zatlar barada pikirlenip gördüñizmi?
Kellämiz agyranda kelle agyry derman içýäris, näme üçin kelle agyry dermanyñ witaminleri hökman kellä gidyär-de aýagymyza ýa-da başga bir ýerimize gitmeyärkä? Dogry, ol gan arkaly bütin organizmimizi aýlanyp çykýar ýöne oña mätäç ýagdaýda bolan kelle öýjükleri ol witaminleri almalydygyny nädip bilyärkäler? Ol witaminleri eltmeli ýerlere eltyän öýjükler adamdanam akyllymyka? Adam nähili diwana; öz şahsy durmuşynda edýän iş taşlaýyşlaryny organizmindäki öýjükler edäyse, nä ýagdaýa düşjegi barada hiç pikirlenmeýär...
Käbir diwanalar “älemde tebigy aýlanyşyk bar” diyyärler, ýagny “Allah tagallanyñ ýaratmagy ýaly bir zat dogry däl we asla bolup bilmez” diýýärler. Ýalňyşýarlar. Olar oýlanmaýarlar iñ bolmanda içýän suwlary baradaky täsinlikleri; ýogsa-da men ýalñyşýanmy? Tebigy aýlanyşygyñ ýeke-täk subutnama bolmagy üçin adam bir günüñ dowamynda 10 litr suw içýän bolsa 10 litr suw hem çykarmaly. Emma adam 10 litr suw içýän bolsa, çykarýan suwy bary-ýogy (takmynan) 5 litr bolýar. Diýmek bir adam bir günüñ dowamynda tebigatdan 5 litr suw kemeldýär. Hasaplap göreli ýerýüzünde 6 milliard gowrak adam ýaşaýar we takyk bilmesegem ýene şonun iki essesi towerek hem beýleki jandarlar ýaşaýar diýip çak urup göreli. Bularyñ her biri her gün jan başyna 5 litr-dan suw sarp etse, umumy sarp edilen suwy hasaplamak örän täsin bir mesele bolup durmazmy name? Hasaplamasak-da bir zada göz ýetirmek kyn dal; Ýer yüzündäki suw ätiýaçlyklary günsaýyn kemelmeli bolup durýar. Alemiñ ençeme müñ ýyllyk taryhy bar diýlen hakykady ýatlamakçy bolsak; başga bir geñ sorag ýüze çykýar: Şunça wagtlap agyz suwy näme üçin gutarmady?
Tebigy aýlanyşyk, elbetde, bar, ýöne Allah tagallanyñ dynuwsyz ýaradyp duranlygy hem aklyny ulanýanlar üçin örän möhüm bir hakykat. Dogrudanam, bir dikdüşdilik edip: “Allah Tagalla dynuwsyz ýaradyp duranok” diýeli (haşa), onda-da bu tebigy aýlanyşyk sistemasyny ýaradanam şol Allah dälmi näme?
Yokarda-da belläp geçişimiz ýaly, bütin dünýäni edara edýän bir AKYL bar. Bu akyl bolmaly, sebäbi bir akyl bolmasa alma agajynyñ meniñ aşgazanymdan habardar bolmagy gerek bolardy. Atmosferadaky basyş ulgamyny ýaradan kim bolsa, ol hökman kiçijik bir siñegiñ organizminiñ näçe derejedäki basyşa çydap biljegindenem habarly bolmaly. Bolmasa siñek nädip ýaşasyn, adam nädip ýaşasyn we beýleki jandarlar nädip ýaşasynlar?... Günebakary ýaradan kim bolsa, Güni hem şol ýaradandyr. Daglary kim ýaradan bolsa, deñizleri hem şol ýaradandyr. Gijäni kim ýaradan bolsa gündizi hem şol ýaradandyr. Ýagtyny kim ýaradan bolsa, gözlerimizi hem şol ýaradandyr. Bütin älemi geñ-enaýy edip ýaradan Allah, eger göz nygmatyny bermedik bolsa niçiksi bolardy?!
Pikir edip otursak ýene-de täsinlikler kän:
Ýapon bir alymyñ Mikroskop arkaly ylmy barlagy esasynda hiçbir gar dänesiniň başga birine meňzemeýänligi anyklandy. Ýagny ýagýan garyň hiçbiri başga bir garyň şekline meňzemeýär. Her biriniň aýratyn keşdeleri bar.
Ýagýan ýagyş seçelenip ýagman, şaglawukdan akýan ýaly bolup ýagan bolsady, her ýagan ýagyşdan soñ ýer yüzünde ýekeje-de adam galmazdy. Ýagyş akyllymy? Elbetde, ýok. Onda näme üçin bize zyýan ýetirmänjik ýagýar. Käbir adamlar şemal ony ýokardan gelýärkä seçelendirip goyberýär diýýärler. Onda näme şemal akylly bolýarmy?
Ýer ýüzünde ýaşap geçen hiçbir adamyñ barmak yzlary başga hiçbir adamyñky bilen gabat gelmeýär. Onda şu çaka çenli ýaşan adamlaryñ hemmesiniñ hasaby tutulýar diýmek bolýar-da?! Şu çaka çenli ýaşap geçen adamlaryñ barmak yz hasabyny kim tutýarka?!