GLOBAL GULAKLAR WE YSRAÝYL

 
 
Ses dinleme agentligi (SIGINT; signal intelligence, sinyal istihbaratı, cигнал разведки, siqnal kəşfiyyatı) diylende kella geljek ilkinji yurt Amerika bosla gerek. Bu yurt dünyadaki in yokary hilli tehnologiyalary ulanyp bu ugurda birinji döwlet bolmany başardy. Amerika bu işi NSA diylip atlandyrylyan Milli Howpsuzlyk Agentligi arkaly amala aşyryar.

NSA'nyn ençeme yerde şahamçasy bar. Kosmosda yerleşdiren sputnik agentlerinin sanynyn köp bolany sebapli bu agentlige ''Global Gulak'' diyilyar. 100.000 personal işleyar!

NSA'dan sonky bu ugurda in üstünlikli agentlik Angliyanyn GCHQ'syna degişli. GCHQ şu wagtlykça SIGINT'de in köne agentlik diyip bilinyar.

Yokarda ady geçen agentliklerin byutjeti, personallary, umuman ahli hereketleri döwlet syry hökmünde goralyp saklanylyar. Şol sebapli-de size has ginişleyin maglumatam yetirep biljek dal. Çünki yok.

Haa, bellap geçeyin; yokardaky iki agetlik dine öz peydasyna dal, Kanada, Awstraliya we Taze Zelandiya üçinem işleyarler. Olaryn bu uly SIGINT topary bolsa Echeleon diylipatlandyrylyar.

SIGINT meselesi hakda söz gozgalanda dünyanin eyesi hasaplanyan Ysrayylyn bu ugurdaky işleri hakda hem birzatjyklar aytmak zerur.

Diyşim yaly bu ugurda lider Amerika; wezir Angliya. Emma bu iki döwletin Ysrayyl üçin işleyandigini öne süryanler az dal.

Ysrayylyn SIGINT merkezi Tel-Awiw'in yakynlaryndaky Herziliya şaherinde yerleşyar. Merkez işlerini URIM diylip atlandyrylyan stansiya arkaly amala aşyryar. Bu stansiyany haçan gurlandygy barada magkumat yok. Yöne 1960-larda ençeme prezidentlerin gepleşiklerini yazga geçiripdir. Ysrayyl, NSA we GCHQ yaly döwler bolsa hem ahli yere gulak yerleşdirmani hem başarypdyr.Ysrayyl, gulaklary arkaly ahli telefon gepleşikleri, prezidentlerin gepleşiklerini, ahli sms'leri, ahli e-poçtalary hem yazga geçiryar! Bular barde dursun, wideo yazga geçiryandigini hem aydyarlar. Ele geçirilen yazgylar merkeze iberilip terjime we analiz edilyar.

Ilki başda Intelsat sputnikleri arkaly döwletlerarasy gepleşikleri, Immersat arkaly bolsa denizde bolyan zatlara gözegçilik edip işe başlan bu yewrey agentligi sonlugy bilen ahli zatlary yazga geçirmane başlapdyr.

URIM stasnisyasy hakdaky bu maglumatlary sizlere yetirmegimde esasy çeşme bolup hyzmat edyan Taze Zelandiyaly zhurnalist Nicky Hagger'e göra, stansiya dost-duşman ahli yurtlary gözegçiliginde saklayar. Daşary yurtlardaky Ysrayyl ilçihanalarynda hem Urim'in şahamçasy bar eken. Dinlemek üçin yörite tayyarlanylan uçarlaryn ulanylyandygy hem mendaki maglumatlaryn arasynda!

URIM dine SIGINT (ses dinleme) agetnligi dal. Munyn ELINT (elktronik dinleme we gözegçilik) hasiyeti hem bar. Bu arkaly Ysrayyl, radarly enjamlar (uçar, raketa galkany) we ş.menzeşlere-de gözegçilik etmani başaryar.

Gysgaçasy bizin edyan işlerimizin Ysrayyla howply diylip karar berlenleri saklanylyar. Şu yerde bellap geçeyin:
- azathabar.com (RFE/RL-yň web sahypasyna girenlerindäki maglumatlary RFE/RL özünde jemleýär.), facebook (face'iniz açyk durka başga sayta girseniz eden işleriniz, yazanlarynyz yazga geçirilyar; kime ugradyanlaryndan habaryn yok) we ş.m saytlar; internet expolerer, xing yaly ulgamlar hem giryan saytlarymyzy we edyan işlerimizi yazga geçiryandiginden habarynyz bolsun. Saytlarda surf edyarkaniz face hasabynyzy yapsanyz gowy bolaymagy ahtimal.