Türki Respublikalardan Yakyn Gündogara

Türki Respublikalardan Yakyn
Gündogara

Berlin
diwarynyn yykylmagyndan son Türki respublikalar yzly-yzyna garaşsyzlyklaryny
yglan etdiler. Ol wagtlar Turgut Özal Türki respublikalara degişli degerli syyasat
yöredyardi. İdea elbetde gowy we gereklidi, yöne üstünde yeterlik pikir
yöredilmanligi üçin biraz wagt son tasir etmedigi belli boldy, hatda tersine
tasir etdi, bizi şu wagtky gynandyryjy yagdaya getirdi.

Yakyn
gündogara ymtylyan şu wagtymyzda menzeş yalnyşlyga yol bermezlik üçin Türki
respublikar syyasatynyn nirede funksiyasyny yitirenligine düşünmekde peyda bar.

<span style="font-size:13.0pt;line-height:115%;mso-fareast-font-family:Calibri;
mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:
minor-latin">1-    

Türkiye,
Merkezi Aziyada özbaşdak we garaşsyz inisiyatiwa ulanyanlygyna doly
ynandyrmady. Kawagt açyk bir şekilde ABŞ nyn Troya aty yaly ya-da doly agzalyga
kabul edilmesinin netijesinde YB-ny regiona daşajak yaly görnüş döretdi. Emma
bu hem Orsyyeti we Hytayy hem Türki respublikalardaky syyasatçylary we
yolbaşçylary biynjalyk etdi. Sebabi bu toparlar köp wagtyn dowamynda orslar
bilen işleşdiler we Sowuk Uruşyn tasirinde ABŞ we günbatara güman bilen
seretmage öwrenişipdi.

<span style="font-size:13.0pt;line-height:115%;mso-fareast-font-family:Calibri;
mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:
minor-latin">2-    
Türkiye,
Merkezi Aziya Kanadaly yaly gitdi. Türki respublikalara aga-lyk(abilik)
etjegini aytdy. Bu olaryn hiçem göwnüne yaramady. Sebabi Türkiye çözüp bilmeyan
bir topar öz problemalary bilen göreşip çözüp bilenokdy hem-de millet-döwlet
medeniyeti içinde ulalan hiç kim başga bir millet-döwledin aga-lygyny kabul
etmejekdi. Onsan hem bu respublikalarda wagtynda bizinkiden has ösen
infrastruktura maya goyumlary edilip kabir problemalaryny çözüpdiler. Ayratynam
Gazagystanyn etnik grupbalaryn jemgyyetdaki wekilligi temasyndaky tejribesinden
Türkiye köp zatlary öwrenip biler.

<span style="font-size:13.0pt;line-height:115%;mso-fareast-font-family:Calibri;
mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:
minor-latin">3-    
Türki
respublikalara giden ilkinji grupbalar (Türkçiler we dindar konserwatorlar) ‘Sowet,Moskva,komunistlerin
duşmany’ yaly medenyetde ösüp, köpüsinin geçmişde ‘Komunistlere garşy göreş
Jemgyyeti’ bilen aragatnaşyklary bolup, kommunizime we sosyalizime şeyle bir
yigrençleri bar bolany üçin 1974 güna geçişligine garşy bolanlarynda ‘Biz
163-nji maddadan yyllarboyy türmede yatmaga razy,yöne kommunistlerin we
anarhistlerin günaleri geçilmesin’ diymage çenli baryp, güna geçişlik bolanda-da
CHP-MSP birleşik hökümedini bozmaga çenli yetipdiler. Emma Türki
respublikalaryn dine yolbaşçylary dal, intellektuallary we yokary gatlak
wekillerinin hemmesi kommunist okuwdan geçen adamlardy we bu küti
anti-kommunist tohumy kabul edip biljek daldiler.

<span style="font-size:13.0pt;line-height:115%;mso-fareast-font-family:Calibri;
mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:
minor-latin">4-    
Türkiye
döwledinin goldayan dini hereketleri ‘Diyanet işleri’nin üsti bilendi we
bular-da o tayda dini durmuşy özünde jemlekden öte ‘Eyran şayylygy’ we ‘Saud
wahhabylygy’ bilen konkurensiya edip görkezyardiler, bu ‘şahsy we garaşsyz din’den
has köp instrument edip ulanylyan ‘resmi din’ şeklini orta çykaryardy.

<span style="font-size:13.0pt;line-height:115%;mso-fareast-font-family:Calibri;
mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:
minor-latin">5-    
Ayratynam
ilkinji gidenler Türki gardaşlarymyzyn uly bir ynamyndan gaçdylar,
öylenenlerinde yürekden hereket etmediler, söwdalarynda dogryçyl hereket
etmediler.

<span style="font-size:13.0pt;line-height:
115%"> 

<span style="font-size:13.0pt;line-height:
115%">Başga sebapler bilen bilelikde bugunki gelen nokadymyzyn kanbir yagty
saçmayandygyny hemme kabul edyar.

<span style="font-size:13.0pt;line-height:
115%"> 

<span style="font-size:13.0pt;line-height:
115%">Türki respublikalardaky tejribelerimizden sapak alyp kabir endiklerimizi
taşlap bilsek Yakyn günogar açyşynda şol yalnyşlyklary gaytalaman bileris.
Kabir yalnyşlyklary gaytalayanlygymyz yüze çykyar. Bular şeyle:

<span style="font-size:13.0pt;line-height:115%;mso-fareast-font-family:Calibri;
mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:
minor-latin">a-     
Yenede
günbatar bilen aragatnaşygymyzy artykmaçlygymyz yaly kellelerine guyjak bolyas.
Emma regiyonyn adamlary Palestina meselesini we özlerini ezyan diktator
rejimlerin arkasynda Günbataryn duranlygyny bilyar. Bize Günbataryn Troya aty
yaly seredip bilerler. Günbatar metbugatynyn bizi bolşundan ulaldyp regiona ‘nusga
alarlyk yurt’ diyip kabul etdirjek bolmasy hiçem peydamyza daldir.

<span style="font-size:13.0pt;line-height:115%;mso-fareast-font-family:Calibri;
mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:
minor-latin">b-    
Yakyn
gündogara sahawatly seretmage başlan hökümedin yokary gatlaklarynda we
intellektuallarymyzyn pikirinde ‘özlerine taze koloniya gözleyan ak adamyn
işdasi’ yatyr, regionyn halky muna öran çalt düşünyar. Türki respublikalardaky
aga-lyk rolymyzy bu gezek ‘model yurt’ ya-da ‘mugallym’ missiyasyna öwürdik.

<span style="font-size:13.0pt;line-height:115%;mso-fareast-font-family:Calibri;
mso-fareast-theme-font:minor-latin;mso-bidi-font-family:Calibri;mso-bidi-theme-font:
minor-latin">c-     
Kan
öwünyan ‘Türk seriallar’ we özümizin hiçhili goşandymyz bolmadyk ‘demokratiya
we adam hukuklary’(ayratynam sekulyarizasiyamyz) yaly idealar Günbatar
merkezlerinde tayyarlanan,upakowka edilen we regiona ibermage tayyar edilen
yagdaydadyr. Bu paketler regionyn problemalaryny çözmez.

Makala meselelere obyektiw serdyarmi?

Howwa(50%, 1 adam)

Yok(0%, 0 adam)

Bilmedim(0%, 0 adam)

Gyzyklanamok(50%, 1 adam)