Gullukdakam Kakamdan gelen hatlar. III hat.

3-nji hat.

Saglykmy, oglum.
Onki hatymy iki gezek okap cykdym diyipsin. In yakyn dostlaryn bilen maslahatlasybam okapsyn. Bu meni begendirdi. Dogry aydyan, men sana acgozlugin namedigini dusundirmek isledim. Yone yene-de bir zada uns ber, Pygamberimizi gursan, Hakyn hakyky dostlary gor nahili wyzdanly adamlar eken.
Bu hatymda men senin in uly aladana, gullukdan son kim bolmaly, nahili yasamaly diyen soraglara degmekci.
Ruslaryn dunya belli teatr rezessyory Stanislawskiy bir gezek yanyndaky artistlerden: «Gus nadip ucmaga baslayar? Gusun ucusy nameden baslanyar?» diyip sorapdyr. Artistlerin hersi bir jogap beripdir. Hatda arasynda gusun roluny yerine yetirip gorkezmage baslanlaram bolupdyr. «Gus howadan kukuregini dolduryar, son ayaklary bilen yeri iteklap bat alyar, sonam ganatlaryny kakyp ucup gidiberbyar.» Bu jogap Stanislawskiyni kanagatlandyrmandyr. Oz soragyna ozi jogap beripdir: «Gusun ucusy gusun ozunin gusdugyna dusunmegi bilen baslanyar. Gusa ucmak ucin ilki ozunin gusdugyny bilmegi gerek.»
Ine korpe, akylly adamlar gor, nahili pikir edip bilyar! Gusa ucmagy ucin ozunin gusdugyny bilmegi gerek! Bu dine guslara degisli dal, adamam seyle. Stanislawskiy artistlerine guslar hakynda aydyarka, «Ozunizin artistdiginizi aklynyzda gowy ozlesdirin. Yogsa, bu kar basartmaz» diyyardi.
Gonsymyz Mahmyt agan kop yyllap obamyzdaky mekdepde mugallymcylyk edendigini, mekdep direktoram bolandygyny bilyansin. Ol bir gun menden, sen hakda gyzyklanyp: «Oglun gullukdan gelenson, ona name kar etdirmekci bolyan?» diyip sorady. Menem «Garawul bolaymasa» diydim.
-    Goysana yas oglanam bir garawul edilermi? Tapyan zadyna seret, o naman garawuly?
-    Seyle bir garawulcylyk bar, Mahmyt aga, giden gul-gulalek meydan. Meydanyn gutaryan yerem ucut bir gaya. Ine, sol yere-de, garawul gerek. Adamlar, meydanda oyanap yoren cagalar sol ucudy gorman yykylmaz yaly. Oglumy so yere garawul goysam diyyan.
-    Ha... Gepin mundan cyk-dow.
Mahmyt aga bir salym sesini cykarman oturdy. Sonam: «Mugallym etjek diyyanmi?» diyip sorady. „Hokman mugallymcylyk dal, ol ucuda esewan bolardan mugallymlaryn sany az bolyar“ diydim. Mahmyt aga yene esli wagt sesini cykarmady. Sonam: «Gonsy, men sana bir goren duysumi aydyp bereyin. Bir gije duysume, ho-ol gayraky kocedaki Tahyr giripdir. Icegenrakdirem. Hor tap yasayandyrlar. Icegen bolanson, belli bir isleyan yerem yok yaly. Ana, sol duysume giripdir. Oglan wagty men olan klas yolbascysydym. Edil su gun yaly, yankyn ogalnlygy, elinde-de galstuk meni kowalap yor. «Dyr, yoldas mugallym. Su galstuk bilen seni asyp oldurmesem icim sowamaz. Sen mana okuw owretmedin, akyl owretmedin, sana boynumda galstugym bolsa yeterlikdi. Indem, su galstuk bilen seni bogaryn» diyip gygyryar. Menem gyssanjyma ozumi aklajak bolyan: «Klasda yeke sen daldin. Beyleki okuwcylar adam bolup gitdiler. Olar-a meni kowalap yorenok. Gunani ozunden gozle» diyyan. Olam: «Beyleki klasdaslarym, tutup getir diyip meni iberdiler. Seni uysup asyas» diyyar. Tisginip, gara der bolup oyanypdyryn. Sondan barem sol klasyn okuwcylaryny gorsem ozumi muynli duyyan. Olanky dogry. Sol dowur biraz, gun-guzeranymy gowlajak bolup, mugallymcylygyn dasyndan sowda-satyk edipdim... Ogluny kim etsen etgin welin, halalja islar yaly etgin. Kop adam halal islemek diymek, ogurlyk-jumrulik etmezlikdir oydup dusunyar. O-da dogry. Yone, ine su radioda geplap durany dinle, solam halka bir dinlar yaly zadyn gurrunini etmese, halal islemedigi bolyar» diydi. Yanymyzda Mahmyt agan kicijik el radiosy calaja aydyp durdy. Ony yanyndan ayyrmayanyny bilyansin.
Ine, oglum sana ucunji hatymda aytjagym sulardy. Galanynam oy gel, maslahatlasybereris.
Kakan.