Gullukdakam kakamdan gelen Hatlar. II Hat.

Ylyas Amangeldi.2-nji hat.

Saglykmy, oglum!
Esger ýigit neneň onsoň, ýagdaýlar? Görseň, kakaňam hat ýazyp bilýändir! Ýoldaşlaryma-da okamaga berdim diýip, elden-ele geçirip ýörmäň, how, ony. Men-ä näme aklyma gelse ýazaýdym.
Näme aklyma gelse diýemde bir eşiden gürrüňim ýadyma düşdi. Öňem biri balyk tutýarmyş. Özem onuňky şeýle bir şowunamyş, çeňňegini zyňdygy bes, me saňa balyk! Ýöne bu balykçyň geň häsiýeti bar eken. Ol tutan balygyny elindäki taýajyga deňäp görüp, balyklaryň irilerini yzyna - suwa oklaýarmyş, ownuklarynam bedresine atýarmyş. Muny synlap duranyň biri çydaman, onuň ýanyna gelipdir. «Edýäniň näme? Il-ä uly balyk tutup bilenok, senem olary yzyna goýberýäň?» Ýaňky balykçy elindäki taýajygy görkezip: «Şundan ululary öýdäki sajyma syganok» diýipdir.
Ine körpe, aýdylan gürrüňiň manysy, kelle çanagyna sygmaýanlar edil ýaňky balykçy ýalydyr, kabul etmez, «iň ulularyny» yzyna - suwa oklar durar. Jüpüne düşen tymsaldan, ýerlikli meňzetmeden oňa peýda ýokdur.
Hatymy elden-ele geçirip okaýan bolsaňyz, bolsa-da, siz beýle ogullardan däl ýaly. Ýöne, senden bir zat soraýyn, Mahmyt agaň degişmesini okaňda üç elli kakaň göz öňüňe gelip güldüňmi ýa-da maňlaýymdaky, hakykatdanam, iki elimem boş bolmansoň sylyp bilmän gelýän derimiň ýüzümden syrygşyny gördüňmi? Ine, şular ýaly, gizlenip ýatan sowallar hatda başga-da kändir.
Indi bolsa, men saňa ýene bir rowaýat aýdyp bereýin. Pygamberimiziň döwründe o ýurtlara erbet gurakçylyk yz-yza gelipdir. Açlyk düşüpdir. Adamlar iýmäge zat tapman başlapdyrlar. Şeýle günleriň birinde bir musulman bendesi «Allahyň Resuly meni doýurar» diýip, Pygamberimiziň gapysyndan gelipdir. Emma, Pygamberimiziň gapysy mydam adamly bolansoň, ol ýerde bu myhmany doýurara zat tapylmandyr. Şol wagt sahabalardan biri Allahyň Resulyna «Rugsat berseňiz, bu bendäni men myhman alaýyn» diýipdir. Rugsady berlensoň, ony öýüne alyp gaýdypdyr. Öýüne gelşine aýalyna ýagadý gürrüň beripdir. «Bu Pygamberimiziň myhmany, ony doýurmasak bolmaz. Sen çagalary irräk ýatyr. Özüňem şu gije gaýrat et. Bize nahar äbereňsoň, bir bahana bilen şemi ýanymyzdan äkit» diýip tabşyrypdyr. Aýaly adamsynyň aýdyşy ýaly edipdir. Bişirenje naharynyň ählisini bir tabaga guýup äberip, soňam şemi alyp gidipdir.
Öý eýesi: «Myhman, agzymyzy görmek aladamyz ýok-la, iýibereli, şem aýalyma, tikin-çatyna gerekdir» diýip nahary myhmana hödür edipdir. Iki kişi naharyň başyna geçipdirler. Emma, öý eýesiniň çemçesi her gezek tabaga degse-de, boş gatnapdyr. Garaňkyň içinde muny görmedik myhman, hezil edip doýupdyr.
Ertesi irden myhman bilen öý eýesi ertir namazyny okamaga Resulullahyň mesjidine gelipdir. Resulyllah olary görüp ýanyna çagyrypdyr. Myhmany öýüne äkiden sahabadan, agşam nämelriň bolup geçenini sorapdyr hem özi barada Kuranyň bir aýatynyň inendigini oňa buşlapdyr...
Hawa, körpe, şeýle adamlar gelip-geçipdir, bu dünýeden. Şeýdip bir myhmany doýurjak bolup özi, çagalary, aýaly aç galan sahaba muny nämäniň hatyrasyna etdikä? Megerem, ol adamlara garnyny doýurmakdan, ruhuny, wyždanyny doýurmak has möhüm görünendir. Nahara çykan wagtyňyz, naharhanadakaňyz bu rowaýaty ýatla. Hernäçe aç hem bolsaň, gara garnyň aladasyny, ruhy halyňdan öňe geçirme. Nobatyňa garaş, hakyňa kaýyl bol. Açgözlügi basyp bilmegi, adam ýaşlykdan öwrenmelidir. Munuň saňa soň gaty köp ýerde peýdasy deger.
Şu ýerde ikinji hata-da nokat goýaly. Bu gezek kelläňi agyrtdym öýdýän. Ýöne sen entek sabyr edip, üçünji hatam okamaly bolarsyň.
Saglykda görüşeli, oglum.
Kakaň.