Bilim sistemasy nahili bolmaly?
"Bilimli we bilimsizin arasynda edil diri bilen olinin arasyndaky yaly tapwut bar." -Aristotel.
Bolya, Turkmensitanda hemme zadyn erbetdigi dushnukli. Totalitarizm, kleptokratiya, korrupciya, pes ekonomika, ishsizlik, bilimsizlik, infantilizm, oligofreniya, rimming...
Biz yashlar bolsak, gelejegem yashlaryn elinde bolsa, diymek biz bet-da! Gelejegi dolandyrmak bize dushya, shuwagtdan tayyarlanalyn. Taze sistemalar barada, olaryn gowy/ervet taraplaryny, peydaly/peydasyz yerleri barada pikirlenelin.
Kop erbetlik bilimsizlikden bashlayar, shonyn uchin taze bilim sistemasyny hodurleyan:
Chagalar bagy – 2-6 yash aralygy. Gatnamak hokmany dal, ene-atanyn islegi boyuncha. Synagsyz alynyar.
Tayyarlyk mekdep – 3 yyl, 6-9 yash aralygy. Hemme rayatlara hokmany. Synagsyz alynyar.
Bashlangych mekdep - 4 yyl, 9-13 yash aralygy. Hemme rayatlara hokmany. Tayyarlyk mekdebinin dowlet synagyny tabshyrmaly.
Orta mekdep – 4 yyl, 13-17 yash aralygy. Hemme rayatlara hokmany. Bashlangych mekdebinin dowlet synagyny tabshyrmaly.
Orta profesional okuw – 2 yyl, hokmany dal. Orta mekdep dowlet synagyny tabshyrmaly.
Yokary profesional okuw - 4 yyl bakalawr, 2 yyl magistr, hokmany dal. Orta mekdep dowlet synagyny tabshyrmaly.
Yokary bilimden sonky okuw – aspirantura, doktorantura, hokmany dal, dowlet synagyny tabshyrmaly.
Sheylelikde:
* 11 yyllyk orta bilim (tayyarlyk + bashlangynch + orta mekdep), Turkmenistanyn ahli rayatlary uchin hokmany derejede alynmaly.
* Mekdepler esasy dowledinki bolmaly, yone hususy mekdep achmaga-da yol berilmeli.
* Dowlet synaglar hemme mekdepler uchin (dowlet we hususy) den bolmaly we bir wagtda gechirilmeli.
* Tayyarlyk ya bashlangych mekdebin dowlet synagyndan gechip bilmanler sonky yylyny tazeden okamaly.
* Orta mekdebinin dowlet synagynyn netijelerine gora yokary profesional okuwa (Universitet) alynmaly, pesirak yazanlar orta profesional okuw, has pes yazanlar indiki yyl tazeden yazyp bilmeli.
* Esasy bilim, turkmen we inlis dillerinde berilmeli.
* Mugallymyn aylygy uly bolmaly we bilimi her 3-4 yyldan dowlet derejesinde barlanyp durulmaly.
* Okuwchylaryn mekdep eshikleri bolmaly, (Universitetda yok) yone tahya geymek, sach osdurmezlik, telefon getirmezlik yaly absurd duzgunler hich yerde-de bolmaly dal.
* Okuw 5 gunlik, 6-7-nji gunler dynch.
* Chare, serdar yoly, marshirovka, koridor yok.
Shu sistema uchin shuwagt in yetmeyan zat – bilimli pedagog. Bilemok, nadip muny in az wagtda chozup bolar, yone bashlamaly we chozmeli.
Dine tema degishli zatlary: goshmaly, ayyrmaly, duzeltmeli, sadalashdyrmaly, anyklamaly, gizlemeli we sh.m. yerleri konkretno we konstruktiw edip yazalyn.
FLOODA YOK DIYIN!
11 yyl orta okuw nahili?
Normal(47%, 20 adam)
Kop(23%, 10 adam)
Az(11%, 5 adam)
Bildirenok, men eyyamokuwy gutardym(16%, 7 adam)
Состояние архива
● Полный текст
● Сохранено комментариев: 142/142
Опубликовано на сайте: teswirler.com · Источник: копия Web Archive — ertir.com, 2 августа 2012 · Открыть оригинал ↗
Комментарии 142
Ay boldy gutardy...sanada düşündik..gardaş bir gün birine ony öwyan diyip ayyr..son ertesi güni muny geyme diyip ayyr..son beydip yöreme diyip ayyr..sonam şu wagtky yaly dowam ediber...
no comment....
Bolya, gutaran bolsa, gutardy.
Yone sen birzady bellap goy, (belki bir gun hokumet ishgari bolarsyn): Hich bir ozune gowni yetyan yurtam iki sany ulgamy (Ministerstwany) hususy sektora, tem-bolee bashga yurlylara doly derejede berenok - 1. Bilim sistema. 2. Saglyk sistema.
Berk bellap goy shuny.
Namani ber bellap namani berk bellap goymajagymy özüm gowy bilyan...
onda name Amerikan özüne göwni yetenokmy...?..200-den gowyrak türk mekdep bar...münlerçe hususy mekkdep bar..yewreylerinki diyjekmi..fransuzlanky diyjekmi.şatlandlanky diyjekmi...baptistlerinki...protestanlanky...münlerçe..Ösjek bolsan hemme zady hususylaşdyrmaly..elbette döwletin kontrollygy esasynda..(yöne bizde köp kişi kontrollygy yapmak diyip düşünyar..)..global dünyade kanun şeyle...
Ozun biyan bolsa has gowy.
Men bilemok.
Maslahatlaryn kop bolsa ber, nache bolsa aljak.
USA-da Turk mekdeplerinin tasiri, guyji bizdaki yaly dal, bu zatlary on bashga tema-da gurleshipdik, tazeden gaytalamak gerek dal.
Yene hemmesem oz kontrollygynda.
sonky sözümi yazyan...sende we sana menzeşlerde türk we türkmen-türk mekdebi duşmançylygy dowam etdigiçe ne sen sistemandan peyda geler ne biz düzeleris........bolany....
Tohmetin uchin sagbol. Allah basgyhlasyn hemmamizi.
Assalam aleykum!
dost sen onda o diyen kan analiz etmansin bilim sektoryny, hususy diymek dasary yurtly diymek daldir sen birhili hususy bolsa dasary yurtlylara bermek howpy dorar diyip pikir edipsin. bilimde hem saglykda kop yurtlarda hususy sektor onde baryar
in bolmanda amerika bir seredaymeli ekenin sona-da osmedik yurt diysen bilmedim yone basga sozum bolmaz sana
gurbik,
hususy mekdep, ya hususy hassahana bolany bilen, bilim we saglyk sektory hususylashdyrylan diyemk bolanok.
Olaryn barysynam hokumet kontrol edyar, USA-yn Health Care systemy nama gerek onda?
USA-da doly hususy diyip, meselem communication, communal, sport, transport sektorlaryna diysen bolar.
Onsonam, hususylashdyrmak bar, dashary yurdyn kontrollygyna bermek bar. Universitet bar mekdep bar.
Ikisinde-de ikinjiler bolanda has howply bolyar.
Hakimiyet gowy bolsa, olam gowy yoredip bilyar.
Armiyadan son kim okasyn?! Orta mekdebi gutarmadyklar okamaz, ya da orta mekdepde bir yere tayyarlanyp geçip bilmedikler okamaz. Başka girjeklerem öz ugry bolyunça tayyarlanya öndenem. Dogrmy aytsam armiyadan son mena uniwersitetem zordan okayan. Okap bilmeyanimden dal, islemeyanimden.
kabir pikirlerin bilen ylalaşyan. 11 yyllyk bolmagy, 6 yaşda okuwa kabul edilmegi gowy zatlar. yone oba mekdeplerini görsen nace sistemany üytgedenin bilen netije bermez diydiryar. fiziki şertler gözgyny. menin pikirimçe namanin hasabyna gurulyanam bolsa gurulanyna 20 yyl bolan mekdeplerden beylekilerini yykyp tazesini gurmaly. mermerli hökman dal.
gaz,tok,suw,mugt boluşy yaly döwlet tarapyndan berilyan internetem mugt edilmeli.
Gaty dogry bellapsin, Galam!
Mekdeplerin fiziki yagdayy hem gaty wajyp. Standart komforlat bolmasa, okwuchylaryn saglygyna hem zyyanly.
Mermer hem sheyle. Peydadan zyyany has kop.
okuw sistemasy tapgyrlara bölünende menin pikirimçe şeyle edilmeli: 1- başlangyç, 2- hökmany doly dal orta bilim, 3- hökmany dal doly orta bılım.
1- başlangyç bilim: 1-4 klaslar, 2- hökmany doly dal orta bilim: 5-9 klaslar, 3- hökmany dal doly orta bilim 10-11 klaslar. 3- basgançaga yokary okuwy okajak, ylyma bilime teşne okuwçylar dowam eder. doly dal orta bılımı alanlar bolsa hünare ugrukdyrylmaly.
Hm...
Onda, sen pikirinche, her bir rayata hokmany bolan orta okwu yyly - 8 yyl bolyarda?
Plus, islegin boyuncha yene 2 yyl?
Az dalmi? 11 yyl bolsa gowy bolzmaly?
11 yyl okuwyn name zyyanlary bolyp biler?
zehinli çagalar maşgala girdejisine garamazdan döwlet tarapyndan goldalmaly. belli bir mukdar pul serişdesi berilmeli (stpendiya) bu düzgün dine 10-11 klas okuwçylary üçün göz önüne tutulmaly.
men senin 11 yyllyk diyanini goldayan. 6 yaşda alynmagynynam tarapdary.
stpendiya berlse okuwçy azda kande yokary okuwa tayarlanar. in esasysam, kitap satyn almaga, çykdajyly taslamalary we öy işleri hem arkayynlyk bilen yerine yetirer. elbetde telefonuna pulam salar. halayan gyzyna sowgadam alar.
Stependiya, elbetde gowy zat welin, dowlet budjetindenem urmagy mumkin...
Edil stependiya bolmasa-da, okuwda belli bir ustunlik gorkezenlere medal we material sowgat berilse bolardy.
Yokarda bir agza aydyp gechipdi sheyle pikiri.