Ene dilimize howp abanýar!
Salam agzalar we myhmanlar. Meni gaty binjalyk etýän bir ýagdaý hakynda siz bilen dertleşesim geldi. Turkiýada işleýan we okaýan ýa-da Türkmen-Türk okuw jaýlarynda okan ýaşlarymyz gynansakda ene dilimizi arassa gürlänoklar, ýa-da gürläp bilenoklar. Turkiýa iş diýip gelenlerä ne türkmençe bilýärler ne-de türkçe, ikisiniň arasynda gibrit bir dil tapypdyrlar, şonuň bilenem düşünşýäler. Eger bu ýagdaý beýle dowam etse, onda dilmiziň gelejeginden menä gorkýan! Bu ýagdaýy nädip düzeltse bolar, siz nähili pikir etýäňiz!?
Состояние архива
● Полный текст
● Сохранено комментариев: 64/64
Опубликовано на сайте: teswirler.com · Источник: копия Web Archive — ertir.com, 5 августа 2012 · Открыть оригинал ↗
Комментарии 64
kella gelmedik yagdayda yazayanda men birhili goremok,yone ozuni gorkezjek bolup yazsan eyyam birhili
bızı hıjımız ene dılımızı howp abanmasyna yol bermerıs! şeyle dalmı Hormatly agzalar!!! TTM de okayanlar yada turkıyede okayanlar howp awandyryar dıyenı gaty yalnyş boldy!!!
ýagşy ýigit bb, bize daş zyňdy, çozyňňňň onuň ýaly düşünjeli bolma. dogry zat aýdylanda tassykla, ýa-da hiç zat diýmän geçiber. Men diňe meni bimaza etýän zady agzalar bilen maslahatlaşmak üçin ýazdym. Bu ýazgyny ýazmagyma sebäp bolan zat hem, turkmencafe.com-da teswirleri barlamdagelşiksiz sözler barmyka diýip käbir agzalaryn bir sözlemde 3-4 dili birleşdirip gürlemegi. Onsoňam, sen orta mekdepde 3-nji klasda okaýarkaň men TTM-den uçurym boldym, men bir topary garalamak üçin ýazmadym bu ýazgyny, her näçe düzüw türkmençe gürlejek bolsamam mende-de bar şol, käbir sözleri türkçe aýdyp goýberýän, ýagny käte türkmençe gürlemekde kynçylyk çekýän, şu ýagdaýyň öňüne geçmeli diýen maksat bilen ýazdym.
birem türkçe inlisçe ya rusça yalam dal, türkmença yakyn bolany üçin kabir türkçe sözleri türkmen dilinde-de bar yaly bolup durya, ya-da türkçe sözi türkmençelap göyberilya, türkçani türkmença garmak ansat
cerium,maxat, muslimah, smoky dagylara goşulyan.
ttm-ler türkçani yetmezçilik, ansat bolany üçin garyan bolsa,
beyleki kabirleri, abray , özüni ayratyn saymak üçin rus dilini garyar, bilgeşleyin. ine şol uly howp.
sebabi ttm-ler gowy niyetli, hiç yerde türkçani öne sürjek bolanoklar.
sag bol dost. mena tmleng otagynda galyanym un dinge tmce gurleshyas. bary yogy 1 turk bar. olam 1 gun bar 1 gun yok. garaz manga kyn dushenok tm bn tr ni ayrmak
Owrenen dilinde pikirlenmegi basharmasan ol dili kamil bilmedigindir diyilyar. Nace kop dil bildigince-de shonca kan bulashyan gurlaninde. Pikirinini dushundirjek bolanda kabir sozler akyla gelip yetishenok. Onson namedi shon ady diyip durmaly bolyar, dilini zayalamajak bolup. Turkmen dilimizi osdirmek ucin her kim ilki bilen oz aladasyny etmeli, soz baylygyny osdirmeli, turkmen dili garyp dal, her dushunjani-pikirini beyan etmek ucin yeterlikli sozler bar. Turkmence gadymy kitaplary, gazetleri kop okamaly. Turkmence taze, gyzykly kitaplar neshir etmeli. Birem televizorlardaky multfilmlerin we kinolaryn terjimelerini has okdeleshdirmeli, manyly terjimeciler gerek olara. Bolmasa kinonyn/multfilmyn yarysy haaa, howwa-howwa, yok-yok, sheyle-sheyle... bimany sozlerden doly.
Dilini garyp gurleyanler! Ozunizi zorlaman, ay turkmen dilinde hemme gepini dushundirip bolanok diyip yalan bir sozleman. Yazgylarynyzda, gurrinlerinizde bir azajyk ozunizi zorlasanyz arassa turkmence gurlap bolyar.
Men Turkiyeli asly turkmen professor bilen gurrundeş boldum. Ol maňa Turkiýedäki türk milletiniň düzüminde tatar çerkez özbek gazak asyllylar bar diýdi. türkmen hem esasy düzümini tutýan halkdyr diýipdi. Ýöne gynansakda Turkiýede ýaşaýan türkmenler Ýunus Emräniň Garajaoglanyň dilini bulam bujar etdiler diýip gynandy.Ol Türkmenistandaky türkmenleriň öz dillerini saklamasalar onda türkmen diliniň ýitjekdigini açyk aýtdy.Dogrudan hem Turkiýedäki türkleriň şu wagt jemi 600000 den gowrak söz baýlygynyň bardygyny ýöne onuň diňe 300000 den gowrak sözi ulanylýandygyny biz bilýäs.Diýmek olaryň dilleri hem ýitmek üzere. Biziň türkmen diliomizde näçe söz bar-ka? Olaryň näçesi arheizmleşen we ýiten. OIlary gaýtadan dikeltmegiň ýolary gözlenýärmi? Ýa-da geregi ýokmu-Ka?
Türkmen dili gelejek 50 ýylyň dowamynda ýitmek howpy abanan dilleriň hataryndamy?
Bu soraglara diňe Türkmenistan ylymlar Akademiýasynyň alymlary bilelikde gol çyzgap işleseler jogap berip bilerler.
SEROMIXSIDE! Siziň türkmen dili hakynda ýazan bu mowzugyňyzy gutlaýan. Türkmeniň iň wawwaly iň ýaraly ýeridir.Türkmen dili ýitmez diýýanlere. Başga diller bilen garyşdyrylýandygy dürüşde dillerde geplenýändigine siz şaýatsyňyz. Şäherleşen ýerlerde rus dili bilen
Iň ýakyn doganymyz Türkiýeäniňguran türkmen -türk mekdebini gutaranlar ýa-da Türkiýede okaýanlar işleýänler hem başarsa türkçe başarmasa-da garyşdyryp gepleýarlerTürkmenistanyň Lebap welaýatynda bolsa dilleri özbekleşen türkmenleriň bardygyny biz bilýäris..Bu bolsa biziň dilimiziň ýitmek howpudur. Muny ajy hakykat hökmünde boýun almalydyrys.Türkmen dili Owganystanda urdu peştu dilleri bilen Eýarnda pars dili bilen Türkiýede arap- pars we günbatar dilleri bilen Yrakda arap Siriýada arap dilleri bilen garyşansoň bu diliň
elinden çekiöpbiljekýeke-täk döwlet TÜRKMENISTANDYR. Biziň türkmenlerimiz islendik wagtymyz öz dillerinden aňsatlyk bilen rus dilini ýuwup aýryp bilerler. Sebäbi biziň häzir Hudaýa şükür öz ene-dilimizde gepleýän asla rus dilinden bihabar bolan ENE-ATALARYMYZ ýaşuşularymyz beýiklerimiz ŞAHYRLAYMYZ MAGTYMGULYLARYMYZ GÖROGLYMYZ GORKUT ATAMYZ DESSANLARYMYZ BAGŞYLARYMYZ häzir biziň aramyzda dillerimizde ýüreklerimizdeýitmek üzere. => yitip baryar diyip bolar.
gelejek 50 ýylyň => geljek diymeli.
sawyer gerek boldy 🙂
Didar!
Commentiñ üçin +30
Ceriumoxide we Didar aytlanlarynyz dogry.
Mümkin, menem hayran galdym. şeyle ajayyp yazylan yazgyn içinde türkçe sözlerin geçişine.
gadymy türkmença göra dogry bolup biler.
Didar, öran gowy analizlapsin. Berekella.
Bu sözler biziň türkmen dilimizde bar bolan we häzir hem ulanylýan sözlerdir. gelejek-bu söz döwür zaman aňladylanda ulanylýar. Geljek sözi bolsa işlik manysynda. Emma Geljek sözi zaman döwür bilen baglanyşykly aýdylsa hem nädogry diýip bolmaz.
Üzere-sözi asyl türkmen sözüdir.Türkiýe türkçesine hem biziň dilimizden(asly bir bolansoň) geçendir.
Sagbol, Didar, öwredenin üçin.
Öňräk dilçiler bilen özara gürrüňde şeýle ýagdaý boldy.(Gynansakda biziň türkmen dilimiz hakda onuň baýlygy hakda bilseler-de bilmezlige çalyşýarlar. Elbetde türkmenleriň özleriniň munun üçin hereketleri zerur)Çuwaşlardan bir alym
Orslar loşad(at)sözüni bizden alypdyr diýdi.Sebäbi biz şuwaşlar ata alaşa diýýärler Alaşa at -loşad bu iki söz birdir diýdi. Onýança tatar alymybizde alaşa diýilmez ýöne kilýal diýilýärdiýdi. gazak bolsabizde ata kunan `` diýilýär diýdi.men hem biz türkmenlerde bolsa Ata ýaşlaryna jynslaryna görä Alaşa Gunan Ýaby Gylýal baýtal taý taýçanak aý garaz sanaberdim. Gördüňizmi olarda ýeke-täk ady saklanan bolsa bizde her bir jandaryň jansyzyň onlarça ady bar. Biziň dil baýlygymyza dünýä aşykdyr. Biziň Garajoglanymyzy Ýunus Emräni Müwlanamyzy türkler öz klassygy hasaplaýarlar. Hindiler Baýram hany Abdyrahman han-hanany Özbekleralişir Nowaýyny öz klassygy hasaplaýar. Beýle diýildigi bulardan ýokarda bulardanrüstem bir dilewar şahyr ýok diýildigidir.Öz ene dilimize sarpa goýalyň.Öz ene dilimiz hakda näme edip bileris. Bu hakda pikir edeliň.biziň dilimizde güneý guzaý sözi bardyr. Şu wagt Eýran türkmenlriniň gökleňleri bu sözi durmuşda ulanýarlar. Hatda gökleňler günbatar gündogar demirgazyk günorta sözlerini ulanman tersine güneý guzay
ýa-da ileri gaýra aşak ýokary sözlerini ulanýarlar.Mysal üçin dagyň guzaý tarapy has sowuk bolýar. Ýöne güneý tarapy biraz gyzgynrak şekilde özara gürrüňlerinde bardyr
Ene dilin galdyamay.. ene dilini bir eyyam orus baban icini etdii ahyr....
Bountyhuntere! Siziň bu masgaralaýjy sözleriňiz biziň milli buýsanjymyza öz ene dilimize kesek atmadyr.Onsoň hem mümkin sizde galan däldir. Eger Enäniň dili galmadyk bolsa onda her kes(elbetde Bountyhunter bilen pikirdeshler) öz kynçylygyny özünden gözlesin!
Biziň ene dilimiz öz enemiziň bardygy üçin bardyr.We ýaşajakdyr
Didarjan dogan sen milletci oglanjyga menzeyarsin belkim hakykatdan hem sheylesin... emma shumahal seret 5 welayatymyzda 1 dilde gurlesip bilemizok... biribirimize owrenishjek bolsak 2 ay gerek bolyar... haysy welayaty alsan ozuce oz gurleyan dilleri turkmence yaly.... owaly rus dil son hem azeri, ozbek bulucmy name, ermeni hem bar, turkce hem, yende bir nace dil garyshdy.. indi has hem uytgedi... AM I WRONG???
Şul TTM bolsun ýene gara gör bolsun. Nirede okan bolsa şonda okasyn.
Türkiýede işlänem bolsun türkmençäni bir gysym adam bolup ýok etjek bolýaňyzmy.
Özüňizi derjawa saýýarsyňyzow! Adamlar gaýrat edip bir zat diýeniňizde pikrilenip diýiň.
Näçe ttm bardygy belli. A siz maňa aýdyň näçe mekdep bar Türkmenistanda. Ýylda näçe adam uçurym bolýar türkmen mekdebinden? Biriňizem aýdyp bilmersiňiz. Bilmeýän zadyňyzy gürlemäňsene.
Bizarow şul boş panikalaryňyzdan.
Başda hemmäni gripden öldürdiňiz. Indem türkmen dilini ýok etdiňiz. Hany sizde obeýktiwny ponýatiýe.
Hemişe bir zady faktlara daýajak boluň.
Gülkünjaý bolup ýörşüňiz. Towşan bolup ýolbarsy gorkuzjak bolýan ýalylaý siz. Onsoň arasynda käbir towşanlar ýok ýok biz towşanam bolsak ýolbarsa garşy däldiris diýip gygyrýar.