WEPADARLYK

Günler geçip durdy. Gül her gün okuwdan soñ, Didar b/n du$u$yga
gidyärdi. Bir gün ba$y aylanyp ol sapakda yykyldy. Men iñkise gitdim.
Gùlden: "Didar b/n arañyz nähili?" diyip, biynjalyk bolup soradym. Gül
meniñ yüzüme seredip güldi. Soñundan:
- Batyr doganjygym, Didar $eyle arassa oglan, hey, o meniñ göwnüme degermi - diydi.
- Seniñ yagdayyñy Didar bilyämi?
- Yok, bilenok.
- Onda sen lukmana görün, reñkiñ agaryp, gün-günden solup baryañ- diydim.
Ol gülüp:
- Bor, yolda$ lukman! - diydi.
$ol
gün meniñ hiç yadymdan çykmady. Men Güli özüm ma$yna mündürip äkitdim.
Barlag hakynda ayan etdi: dert ymykly gelen eken. Gülüñ gany
zayalanypdyr. $onda Gülüñ gözlerine seredip, yüzümi iki elim b/n yapdym.
Bokurdagym dolup, gürläp bilmän galdym. Özümi günäkär saydym. Gül
$onda:
- Batyr doganjygym, men ölümden gorkamok. Didaryñ yüregine
yara salmakdan gorkyan - diydi. Gülüñ göz ya$lary yañagyndan syrykdy. -
Men ony $eyle gowy göryän.
Yol boyy näme diyip göwünlik berjegimi
bilmedim. Gülem dymyp otury$yna aynadan da$aryny synlap gelyärdi. Men
Güli otagyna getirdim.
Gùl az wagt yeke goymagymy sorady. Menem öz otagyma geçip, birsalym gy$aryp yatdym. Köp wagt geçmänkä, Gül gapydan geldi:
- Batyr, a$akda Didar gara$yp dur. Oña: "Gül oba, öylerine gitdi" diysene.
Men
da$aryk Didaryñ yanyna çykdym. Gülüñ diyi$i yaly "öylerine gitdi"
diydim. Didar biynjalyk bolup yzyna gaytdy. Didar i$inden gypyndygy Güli
görmäge gelyärdi. Gül tä Didaryñ garasy yityänçä, gözgyny yagdayda
äpi$geden y$yklayardy. Gül näme-de bolsa okuwdan galmajak bolup
baryardy, instituty tamamlamagymyza 1 yyl galypdy. Ysgynsyzlygy bildirip
durdy. $onda-da yan bermejek yaly gatnayardy. Soñabaka okuwdan galdy.
"Öyüñe äkideyin, hossarlaryñ yanynda yùregiñ giñär" diysem, "Men
Didarymy görmesem ölerin" diyerdi.
- Gül doganjygym, özüñi horlama,
Didara hemme zady bol$y yaly ayt. Ol seniñ yanyñda bolar. Onuñ b/n
gör$üp dursañ, yüregiñ gysmaz.
Gül ba$yny atdy. Biz ma$yna münip
Didaryñ i$ yerine gitdik. Gül ma$yndan dü$di. Didar Güli görenden ylgap
geldi. Da$-töwerekden adamlar geçi$ip durdy. Didar:
- Gülüm, näme
boldy?! Göresim gelip gitdi... Maña "oba gitdi" diydiler. Näme üçin maña
aytman gitdiñ? Sen menden bir zad-a gizleyäñ.
Gül Didara seredip doyup bilmeyän yaly, gözüni ayyrman seretdi. Birden özüne gelen yaly ba$ga zatlar gürledi:
- Didar, gaty görme. Men ba$ga birini söydüm.
- Oyum etmesene...
-Men oyun edemok. Ma$yndaky yigidi göryäñmi? Men $ony halayan. Bileje
okayarys. Sen bolsa yönekey ussa. Senem öz deñiñi taparsyñ. Bagy$la,
yzymdan barma!
- Diyyäniñ näme, janam!
Didaryñ gözleri ya$dan dolup, zordan saklanjak boldy. Gül:
- Hayy$ edyän, sen ba$ga gyza du$arsyñ! Ho$! - diydi.
Gül ma$yna bakan yöredi. Didar Gülüñ öñüne keserdi.
- Sen meniñ b/n näme edyäñ?
- Näme edyäñ! Hiç zat, hay, samsyk diysänim!..
Gül yasama güldi. Onuñ gùlküsi häli-häzirem gulagymda yañlanyp dur.
- Ho$!
Gül ylgap ma$yna mündi:
- Batyr, bahymrak sür ma$ynyñy!
Biz ugradyk. Men ma$ynyñ aynasyndan Güle seretdim.
- Gül, näme üçin beytdiñ?!
- Menden hiç zat sorama! Bu onuñ üçin agyrdyr, yöne meniñ ölümimden yeñildir.
Gülüñ gözlerinden düwme-düwme ya$ syrygyp gitdi. Men ma$yny sakladym.
- Sen aytmasañ, seniñ yarawsyzlygyñy men aytjak.
Ma$yny yzyna aylajak boldum. Gül maña yalbaryp ba$lady.
-Meniñ ölümime Didaryñ yüregi çydamaz. Sen maña söz ber, hiç haçan
aytmajagyña, dostlugymyzyñ hatyrasyna, ant iç, men ölemsoñam
aytmarsyñ!.. Eger-de sen oña birmahal du$aysañ: "Gül menem ta$lap, uzak
yere äre çykyp gitdi!" diygin. Meni yamanlagyn. Goy, ol meni yigrensin.
Wepadar dost bolsañ, dostlugymyzdan kasam iç - diyip, menden dilimden
sogrup alan yaly kasam içirip, söz berdirdi.
Gün geçdigiçe, Gülüñ
yagdayy agyrla$yp ba$lady. Joralary yanyndan ayrylanokdy. Didaryñ
kämahal ya$ayy$ jayymyzyñ da$-töwereginde aylanyp yörenini göryärdim.
Yöne wepaly dostuma beren sözümden dänmedim. Üstesine "Didar janym"
diyip, Gül ysgynsyz samrayardy. Men Didaryñ aylanyp yörenini aytmadym.
Gülüñ haly harap bolsada: "Batyr, Didary maña da$dan görkez" diyerdi.
Biz ma$ynly Didaryñ i$den çykar wagty da$rak durup serederdik. $onda
Didary da$dan görse-de Gül kö$e$erdi.
Onuñ yagdayy agyrla$yp, obasyna eltmeli boldum.
Gül:
- Batyr, iñ soñky gezek maña Didary görkez - diydi.
Didaryñ
i$ yerine golayla$anymyzda, Didaryñ bir gyzyñ bilinden tutup, gürle$ip
duranyny gördük. Men: "Gül nähilikä?!" diyip, yzyma Güle seretdim. Gül
olara yylgyryp seredip durdy.
- Indi rahatlandym. Sen, gyz,
Didarymyñ yüreginiñ tary bolgun! Meni yatdan çykaryp, bagtly boluñ!
Indiki dünyäde, Didar meniñ Didarym bolar. Men ony hiç kime bermen!
Güli
kän gynandyrmajak bolup yola ugradym. Ony öyüne, hossarlarynyñ yanyna
äkitdim. Gülüñ mertligi meniñ yüregimden çykmaz. Arassa, päk söyginiñ
jebrini özi çekdi. Hawa, size gürrüñ bermegime sebäp bolan $ol seyil
bagyñ içinden yöräp geçi$ime Didara du$magym boldy. Didar meni görüp,
yanyma geldi, saglyk-amanlyk sora$dy. Menden Güli sorady. Meniñ
bokurdagym doldy. Güle beren sözümi yatlap:
- Ol menem ta$lap, uzaga äre çykyp gitdi - diydim.
Didar meniñ yüzüme seretdi-de, egnime elini goydy:
-
Men Gülden beyle zatlara gara$mandym. Men ony gowy tanamandyryn. Batyr,
yöne ynan, men Güli hiç unudyp bilemok. Ol meniñ ilkinji söygim ahyry.
Mahal-mahal yadyma dü$yär welin, $ol wagt "Gùl sen nirede? Seni göresim
gelyär. Hiç bolman yekeje gezek didaryñy göreyin. Seniñ ornuñy hiç kim
tutup bilmez! Gülùm! Gülùm!" diyip, zowladyp gygyryberesim gelyär. Men
öylendim. Ayalymy gowy göryän. Hudaya $ukür, gùl yaly çagalarym bar,
yöne hayp, Gülüm - ilkinji söygim yok - diyip, ol gelininiñ, çagalarynyñ
yanyna bardy. Yanyndaky gelini görüp, $ol Didaryñ bilinden tutup duran
gyzydygyny tanadym. Wah Didar, Gùl saña bagt berip gitdi. Yöne dostuma
wepalylygym yol bermedi. Sözümde durdum, Gül.
(O.KADYROWA)

Awtor  Ogulgeldi Kadyrowa,