ZENAN SARPASY

Copy/Paste

Soranmyş bir wagt Aý Güne bakyp:
“Dünýäniñ görkü nä? Aýdyp bersene?”
Gün hem diýenmişin nuruny döküp:
“Dünýäniñ bar görki enedir-ene!”

Bütin adamzat enäniñ öñünde baş egýär.Enäniñ öñünde neneñ baş egmejek?! Ol biziñ her birimize janyndan jan berip,bize bu ýaşaýşy peşgeş edýär. Hut şonuñ üçin ene biziñ öñümizde baky belent mertebä, ýeketäk mukaddeslige öwrülýär. Megerem, Beýik Ýaradan enäni diñe mähirden döreden bolmaly. Ene mähri ojagy ýyladýandyr. Ol saý-sebäp bilen öýden gidäýse, edil ojak sowan ýalydyr. Ata-babalarymyz ýöne ýerden aýtmandyrlar ahyryn: “Aýal bar öýde döwlet bar” diýip. Zenan hemişe çagalaryny söýüp, olara ýagşy görelde görkezip, il halar adam edip terbiýelemäge çalşypdyr.
Türkmen halkynyñ şan-şöhratly geçmiş taryhyna nazar aýlasañ, türkmen zenanlarynyñ asyllylygy, ygtybarlylygy, wepadarlygy, namysjañlygy bilen dünýäniñ ruhy medeniýetinde özboluşly orna mynasyp bolandygyna göz ýetirýärsiñ. Taryhyñ menzillerinde, aýal-gyzlar paryşalaryñ ejeleri, aýallary, gyzlary bolmak bilen jemgyýetde uly rol oýnapdyrlar. Birtopar zenanlar bolsa, döwletiñ başynda durmak bilen häkimlik edip, öz hökümlerini ýöredip, parahatçylyk döwürlerinde-de, harby işlerde-de özleriniñ gahrymançylyklaryny, zehinlerini, gaýratllyyklaryny görkezipdirler.
Massaget şasy Tumaryñ 200 000 goşunly Kiri ýeñendigine taryh gözli şaýatdyr.
B.e.öñ IV asyrda Nusaýda hökümdarlyk eden tanymal Zerinaý Abiwerd bilen Nusaý töwereklerindäki ilatyñ agzyny birikdirip, öz döwrüniñ kuwwatly döwletine şalyk edipdir. Gündogary öwreniji alymlaryñ köpüsi, Zerinaýyñ dolandyran döwletiniñ äpet uly Parfiýa türkmen şalygyny döretmäge esas bolandygyny ykrar edýärler. Parfiýa şasynyñ gyzy Rodoguna ata münüp, goşuna baş bolup, söweşlere girip, elmydama duşmany derbi-dagyn edip şöhrat gazanypdyr.
Türkmen zenany Altynjan hatyn Beýik Seljuk soltany Togrul begin aýalydyr. Eline ýarag alyp ata çykyp öz ýan-ýoldaşyny ýesirlikden halas edip, il-günüñ hal-ýagdaýyna hemaýat etmegi, goşuna serkerdelik etmegi başarypdyr.
Türkmen zenanlary Watanyñ, halkyñ ar-namysy üçin duşmana garşy erkekler bilen deñ durup söweşipdirler. Gökdepe söweşinde hem türkmen gelin-gyzlarynyñ erkek adamlar bilen deñ derejede watany goramak üçin söweşendiklerine taryh şaýat. Türkmen gelin-gyzlary ähli zamanlarda-da türkmeniñ ar-namysynyñ buýsançly başynyñ baýdagy bolupdyr.
Mert, gaýduwsyz, arly-namysly enelerden batyr, gaýduwsyz, gahryman nesiller döreýär. Muña mysal edip, Jelalleddiniñ ejesi Aýjäjegi, Soltan Sanjaryñ ejesi Ogulsapar hatyny we mundan başgada birnäçe türkmen gahryman gerçekleriniñ enelerini görkezmek bolýar.

Alynan ceshme: bilemok 🙂