Şermendelik

Şermendelik - türkmeniň iň bir halamaýan gylygy. Hiç kim bilen oňuşman, hiç kimiň gepini diňlemän, diňe öz sözüni gögertmek üçin gykylyklap ýörenlere türkmenler «şermende» diýýärler.Şermendeler sögüşmeden, dawadan lezzet alyp ýaşaýarlar. Olar kesekiniň gybatyny etmegi, kişiniň syryny paş etmegi lezzet hasaplaýarlar.
Durmuşda ýalňyşman, dawalaşman ýaşap bolanok. Gündelik ýaşaýyşda ýüze çykyp durýan nogsanlyklar käte iň gowy görýän kişiň bilen hem ynjaşmaga mejbur edýär. Şeýle ýagdaýlarda akylly kişiler öz dawalarynyň üstüne keseki biri geläýse, derrew dawaly gürrüňi bes edip, gepi başga ýana gönükdirmek bilen bolýarlar. Kesekiniň ýanynda diňe gowy zatlar barada gürrüň edýärler.
Umuman, akylly adamlar maşgala dawasyny-da, dostlar arasyndaky dawany-da, ykbaldaşlar arasyndaky dawany-da, pikirdeşler arasyndaky dawany-da kesekä eşitdirmeýärler. 
Öz dawasyny töwerege eşitdirmek niýeti bilen gykylyk edýänleri türkmenler akylly adamlaryň hatarynda görmeýärler. Dawa-gykylyk töwerege jar edilen halatda şol gykylykçylara degişli syr hem paş bolýar. Syry paş edýän adamlary türkmenler asla-da halamaýar.
«Namarda syr berme syr saklar diýip,
Namart syr saklamaz diýmek biläni» diýip, türkmeniň akyldar şahyry Magtymguly Pyragy hem namartlaryň islendik syry paş edýändigini aýdyp geçipdir.
Şermende öz öýünde öz maşgalasy bilen hem oňuşmaýar. Öz ilinde ili bilenem oňuşmaýar. Ol nirä barsa-da, nähili adamlaryň arasyna düşse-de, dawasyz oňup bilmeýär. Dawanyň netijesinde-de ýeňiş gazanmak üçin ähli töwerek-daşynyň syryny ile paş edýär. Şeýdip, töweregindäkileri gorkuzýandyryn öýdýär. Ýeňiş gazanan batyrdyryn öýdýär. Ýöne onuň edýän şol işi namartlyga degişli bolýar. Namart özüne edilýän ýagşylygy-da bilmeýär, ýagşylyk edýäni-de sylamaýar, ol diňe hemmelerden üstün çykmak üçin ýadaman dawa edýär.