ADAM ÖLDI. ONSOÑ? NÄME ETMELI?

Atabeg:
Gabyr iki sany jaýdan ybarat. Uly we kiçi /içki/ jaýlar. Uly jaýyñ topragy çukuryñ ileri ýüzüne, kiçi jaýyñ gumy bolsa gaýra ýüzüne çykarylýar. Uly jaýyñ topragyna Seýrandepe diýilýär. Kiçi jaýyñ gumuna näme diýilýänini bilemok. Bilýän barmy?

sheyle gazylysha yalnyshmasam elhat edip gazmak diyilyar

jynazanyn basyny in yakynlary gotermeli

yuwmana bolsa sunk hossarlary girmeli

olinin eshikleri yuwulyp cowrulman serilyar. Eger yolda cowrulman serilgi eshik gorseniz indi bilersiniz. Sonra eshikleri garyndashlaryna paylanyar

adam olende derrew elini ayagyny danmasan son gany sowap gataya, danmak gaty kyn bolyar

basynda otursanyz, eger kop saklasalar, erkek adam bolsa sakgaly osyan yaly bolup goruner, gorkmam, bul adaty zat

jynaza yuwulanda suwyn yzy uzulman kundik akydylyar, shonun ucin kundukten birinin elini yuwduranynyzda kesip akytmaly

Dowam et, dostum, Romeo! Hezil edip okaýandyryn.

Bäh, bilmeýän zatlarymyz kän-ow...

Meýidi äkitmek
 
Meýidi gonamçylyga çenli äkitmek hem sünnetdir hem-de ybadatdyr. Ýakyn garyndaşyň, goňşyň, salyh kişileriň jynazasyna gatnaşmak nafile ybadatdan has fazyletlidir.  Munuň sogaby barada Pygamberimiz şeýle diýýär: «Bir kişi jynazany kyrk ädim göterse, din doganyna bolan borjuny berjaý eden saýylýar hem kyrk uly günäsi bagyşlanýar», (Zeýlaýy, Kasany).
 
Jynaza namazy okalan meýidiň gonamçylyga äkidilen wagty başy öň tarapa bolmalydyr. Jynaza namazynyň okalan ýeri bilen gonamçylygyň arasy ýakyn bolsa, tabydy elde götermek gowudyr. Eger uzak bolan ýagdaýynda, ulag bilen äkitmek hem dürsdür, mekruh däldir.
 
Tabydy dört tarapyndan dört kişi tutup götermelidir.  Gölegçiler tabydy sünnete laýyk gezekleşip şeýle äkitmelidir:  Gölegçi ilki tabydyň baş tarapyndan tutup, on ädim äkidip, aýak tarapyna süýşmeli. Aýak tarapynda hem on ädim äkidip, sag tarapda bolsa, çepe, çep tarapda bolsa saga geçmeli. Edil öňküsi ýaly baş tarapdan on ädim, aýak tarapdan on ädim äkitmelidir. Şeýlelikde jemi kyrk ädim äkidýär. Bu mustahapdyr.
 
Kiçi çagalar bolsa, gollaryň üstünde äkidilýär. Ýagdaýa görä iki kişi hem göterip äkidip biler.
 
Tabydy gonamçylyga howlugyp äkitmek hem mustahapdyr. Bu barada Pygamberimiz şeýle buýrupdyr:«Jynazany gabryna çalt äkidiň. Eger ýogalan gowy adam bolsa, ony  gabryna bir pursat öň äkitmek haýyrlydyr. Eger erbet kişi bolsa, ony bir pursat öň egniňizden düşürersiňiz», (Buhary, Müslim).
 
Jynazanyň yzy bilen gitmek  we jaýlanýança garaşmak mustahapdyr. Şeýle hem öňünden ýöremekde kerahat ýokdur.  Pygamberimiz bir hadysy şerifde şeýle diýipdir: «Eger namazyny okaýan adam jynaza gatnaşýan bolsa, onuň üçin bir kyrat sogap bardyr. Eger jaýlanýança garaşsa iki kyrat sogap gazanar. Her bir kyrat Uhud dagy ýalydyr», (Buhary, Müslim). Başga  bir rowaýatda: «Iki kyrat iki sany uly dag ýalydyr» buýrulýar.

Atabeg:
Ýuwa girip goren barmy? Ýa-da ýuwyñ düzgünlerini bilýän barmy?

BIr gezek ymamlaryn birimi, ya molllamy 7 oluni yuwmaga gatnashmak her musulmanyn parzy diyipdi.

oli jaylanyp geleninden son ses edilyar, pili soyap goyyarlar.
bashga wagty pili soyemek bolmayar.
merhum myhman alynyan oyde nahar bishirilmeyar.

Kirito Han:

oli jaylanyp geleninden son ses edilyar, pili soyap goyyarlar.

bashga wagty pili soyemek bolmayar.

merhum myhman alynyan oyde nahar bishirilmeyar.

Sesli aglamak yslamda gadagan edilen dalmi?

Jynaza göterilende we gölegçi gelende sesli aglamak haram edilendir. Ýöne sessiz, gözüňden ýaş akdyryp aglamak bolýar.

sag bol dostlar yenede bir sapar ahyreti yatladim.. 

Ses edip aglaýarlar-a köpüsi?
Gölegçi gelende,öňünden aglaşyp çykýalar. Ýa men başgarap düşündimmikäm?