''DÖWÜR ŞEYLE DÖWÜR''

Kerim Gurbannepesowyn
DÖWÜR BEYLE DÄLDİR……goşgusy:

Dünye döräp, heniz şeyle acayıp dövür bolan däldir. Emma käbir naynsaplar özlerinin ähli ayıplarını dövrün üstüne atyarlar. (Yaşulular Geneşinde bir gojanyn aydanyndan).

- A gız, näme, hanımdıñ sen! Geyinyärsin beyle gımmat?
Her yaglıgıñ-iki, goyun. Her yüzügiñ-bir bedev at.
Her köynegiñ bahasına alıp bolcak iki sıgır.
- Iller geyyär, menem geycek.
Dövür şeyle, dövür.

- Gelin näme dänciryärsin? Çüyredimi öñki dişin?
Altın seni yigdeltmändir: kırk bolupdur otuz yaşın.
Hem pul seçdiñ, hem garradıñ, hem dişiñe berdiñ cebir…
- Iller şeydyär, bizem şeytdik,
Dövür şeyle, dövür.

- A- hov yigit, bu nä boluş! Yensäñ saçı iki gucak!
Bu gün-erte ogluñ bolsa, sallançak hem yasap bolcak.
Hanı, derrev il görmänkä, sertaraşa tarap yüvür!
- Iller, şeydyär, menem şeytdim
Dövür şeyle, dövür.

- Men-ä seni tanamadım! Gözlerin-ä örän tanış.
Viy, viy, Berdiñ gızımı sen! Saçıñ neme yartı garış?
Dört örümiñ şemal degse seslenerdi şovur-şovur…
- Iller kesdi, menem kesdim.
Dövür şeyle dövür.

- Goñşım diydi: “Toydan beri iş edenok oglum Anna!”
Ogluñ Anna iş edermi! Öyüñ goşı- dokuz tonna.
Ocakda-da öveç eti bılkıldap dur bıgır-bıgır…
- Vah, şeydyäs-de…Biz guralı!
Dövür şeyde, dövür.

- Şägirt inim, eserleriñ setir sanı çıkdı çenden,
Kitaplarıñ galñadıkça, yukalyarsıñ günbe-günden!
Setirleriñ arasında ne yürek bar, ne-de bagır…
- Şu günki öyken…besdir maña.
Dövür şeyle, dövür.

- Omzı bilen bir gocanı kakıp geçdi dayav oglan.
Yeri, köçä sıganokmı, garıncıgı doyan oglan?
Degmedige yılanlaram degmezmişin ömür-ömür.
- O diyäniñ ertekidir.
Dövür şeyle, dövür.

- Ayna bakıp bezenip dur çınar boylı Ogulsenem.
Hanha seret, hamırı-da yugrup otır sırkav eneñ.
Hanı, derrev eliñ yuv-da, iycek nanıñ özüñ yugur!
- Ecem candan aylanayın!
Dövür şeyle, dövür.

-Iki mellek ortasında gıgırşıp dur iki goñşı.
Yeke garış yer üstünde turyar “vatançılık” urşı
- Agam, sen bir parhlırak bol, nämä gerek munça vagır?
- Parhlı bolsañ nırhıñ bolmaz
Dövür şeyle, dövür.

- On otaglı köşk gurupsıñ. Keşik aga, berekella!
Yöne bu on…köpräk dälmi dört-bäş sanı gara kellä?
Göryän veli, bir aylık däl: kisecigiñ örän agır.
- Aylık bilen iş bitenok.
Dövür şeyle, dövür.

- Köşek nirä hovlugyarsıñ? Acalamı? Cenayata?
Kabinañda- mele gelin. Özüñ bolsa – cuvan ata.
Bäş-on minut giç barsañ-da toy eyesi eder sabır…
- Dövre görä sürmek gerek.
Dövür şeyle, dövür.

- Ay goñşı can, ayaklarıñ kesildi-le işigmizden.
Ozallar-a tä yatyançak düşmezdiñem düşegmizden.
Yatlaşardık geçenleri. Okaşardık goşgı-şıgır.
-Şıgır-pıgır yatdan çıkdı.
Dövür şeyle, dövür.

A – hav dogan, düyn dälmidi öz dostuña vepañ hakda
Güp-güp edip, gant deregne ant içyärdin tokga-tokga.
Indem dosta şıltak atıp, dübläp yörsüñ gübür-gübür
- Işim bitdi. Antım yitdi.
Dövür şeyle, dövür.

- Önümden bir yigit çıkdı yetmiş yaşlı garrı yalı.
Düynem dayav bir yigitdi dagda biten gargı yalı.
Bu gün bolsa garınca dek zordan yöryär gıbır-gıbır…
- Şahır, yör bir… üçleşeli
Dövür şeyle, dövür.

- Soradım men Dövre bakıp: “Dogrudanam, şeylemiñ sen?
Hanı, antıñ? Hanı, hayañ? Serhoşmıñ sen? Telbemiñ sen?”

Dövür maña cogap berdi: “Men hemişe size baglı.
Ulaldyan hem adam oglı, kiçeldyän hem adam oglı.

Biri çekyär yagta tarap, biri çekyär gicä tarap
Ulı çekyär ula tarap, kiçi çekyär kiçä tarap.

Yagşılara arka durdum, yamanları gaygırmadım.
Dogrulıga çagırdım men, egrilige çagırmadım.

Yalan gepi diy diymedim. Dövlet pulun iy diymedim.
Iki sıgrıñ bahasını köynek edip gey diymedim.

Münmek üçin maşın berdim, yüz elliden bas diymedim.
Daranmaga darak berdim, dört örümiñ kes diymedim.

Dınç almaga vagt berdim, okamaga –bagt berdim.
Cübiñizden hak almadım, öz kisämden mugt berdim.

Bugdayñızı orup berdim, pagtañızı yıgıp berdim.
Her gün içcek süydüñizem gücürdedip sagıp berdim.

Söyüşseñiz – yigit berdim, söyülseñiz – gözel berdim.
Lak atmaga söz tapmasañ – goşgı berdim, gazal berdim.

Dertleseñiz – derman berdim, işleseñiz –zähmet berdim.
Yaşamaga al baydaklı, adalatlı Dövlet berdim.

Bezedim men egniñizi, doyurdım men garnıñızı.
Yöne veli, käbiriñiz yelä tutup burnuñızı,
Bar garanı maña sürtüp,
Etseñiz-de ulı govur,
Dünye döräp bolan däldir.
Menin yalı Ulı dövür…

Siz etmeli ömri ömür,
Siz etmeli dövri dövür!”