ŞAHYR ITALMAZ NURYÝEWIŇ DOGLAN GÜNÜNIŇ 75 ÝYLLYGYNA

Bu mowzugy öňräk açmalydym. Her hal, hiçden giç ýagşy! Şahyr Italmaz Nuryýew 1938-nji ýylda Mary etrabynda dogulýar. Oba mekdebini gutaryp, Moskwanyň Edebiýat institutyna okuwa girýär. Instituty gutaryp, Aşgabatda işe başlaýar. Döredijilikli ömrüniň agramly bölegi metbugat işlerinde geçýär. Italmaz Nuryýew esasan poeziýa žanrynda işledi. Oňa aýdymçy şahyr diýilmeginiň hem sebäbi ýetik. Şahyryň onlarça goşgusyna mukamçy kompozitorlar aýdym döretdiler. Ol 20-ä golaý goşgular kitaby çap boldy. Eserleri dürli dillere terjime edildi. Şahyryň özi hem uly şahyrlardan ýüzlerçe goşgyny terjime edip türkmen okyjysyna ýetirdi. Şeýle hem ol köpsanly edebi makalalaryň, oçerkleriň, pýesalaryň awtorydyr. Italmaz Nuryýew Türkmenistanyň Ýaşlar baýragynyň eýesidir. Şahyra aradan çykandan soň, garaşsyzlyk ýyllarynda Türkmenistanyň halk ýazyjysy diýen at hem berildi.Italmaz Nuryýew 1985-nji ýylda Aşgabatda aradan çykdy. Şu ýerde Italmaz Nuryýew barada ýazylan ýatlamalardan bir parçany goýmagy makul bildim. Italmaz Aşgabatda işlese-de, jaýsyzlyk zerarly çagalaryny ýanyna getirip bilmeýärdi. Ol bagşy Nurjemal Adyýewanyň howlusynyň bir burçundaky hütdükde kireýne ýaşaýardy. Bir gezek Italmaz maňa: -Özüm-ä Berdi aganyň ýanyna möhüm bilen barmaga utanýan welin, sen, Kürtüm, maňa bir jaýjagaz diläp bersene! - diýdi. - Çagalarymam getirip bilemok, kişi howlusynda bakna ýaly bolup ýaşamakdanam halys ýadadym. Men dostumyň haýyşyny berjaý etmek meýli bilen Berdi Kerbabaýewiň iş otagyna bardym. Haýyş aýdylyp-aýdylmanka: -Okalmaza jaý aladasyny etmek öz hakydamda-da bardy - diýdi-de, Berdi aga derrew hökümet telefonynyň şahyna ýapyşdy, Halmyrat Garaýewiç diýen biri bilen salam-helik alyşdy. -Maňa-ha, üç otaglyja bolsa-da, bir jaý gerekdi, Halmyrat. Gowy şahyrym bar welin, bala-çagasy bilen meýdanda galdy diýen ýaly. Bir bolgusyz tünekde hak-heşdek töläp ýaşap ýör… Şondan bir aý töweregi geçensoň, men ýene Aşgabada komandirowka gelenimde Berdi aganyň ýanyna salamlaşmaga bardym welin, ol gözlerini çalartdy-da, nägile äheň bilen: -Näme, ýene aşnaň üçin jaý dilegçiligini etmäge geldiňmi? - diýdi. - Oňa aşna diýmezler, tüýs sölite diýerler. Iş-ä bitirdi ýigit! Berdi Kerbabýewiň bir zada gaty gahary gelse ýa-da keýpi erbet bozulsa, gözleri çalaran ýaly bolýardy. Bu gezek welin oňa gözüni mazaly çalartmaga esas hem bar eken. Asyl Italmaz B.Kerbabaýewiň bir hepdä-de ýetirmän alyp beren jaýyna öz geleňsizligi zerarly mahaly bilen göçüp hem barmandyr. Täze jaýyň gapysyna berkräk gulp hem oturtmandyr. Netijede, eýesiz ýaly bolup, boş duran jaýa köp çagaly bir ene kürsäp giripdir-de, öz goş-golamynam getirip ýaşaberipdir. Kanun gödek bozulsa-da, köp çagaly bolansoň, ol aýaly hiç kim jaýdan çykaryp bilmändir. Şol wakadan soň ýarym ýyl dagy geçensoň, köçeden haýdap gelýän Italmaz özüni B.Kerbabaýewiň çagyrandygyny aýdyp, meni hem ýany bilen alyp gitdi. Eli kagyza dolangy bir zatly Berdi aga bizi kabinetiniň iç işiginde garşy aldy. Biz onuň yzyna düşüp, daş çykdyk. Berdi aga kineli ýaly ýylgyryş bilen maňa ýüzlendi: -Okalmaza ikinji gezek alyp berýän jaýymyzy ýene biri eýeläýmänkä, gapysyndan alaja dakyp gaýdaly, dorogoý drug! Ýaşulynyň wolgasy Hudaýberdiýew köçesiniň 74-nji jaýynyň gapdalyna baryp saklandy. Dört otagly päkize jaý! Biz Berdi aganyň yzyna düşüp, otaglaryň içine telim gezek aýlandyk. Ýaşuly jaýa Italmazyň özündenem beter begenýäne meňzeýärdi. Birdenem ol elindäki kagyzy açdy-da, heniz ýagy hem süpürilmedik gulpy çykardy. -Dorogoý Okalmaz, şu mäkäm gulp menden saňa peşgeş bolsun. Şu gezegem jaýy eliňden gidiräýseň, ýene on ýyldanam tünekli bolaryn öýtmegin. On ýyldan soň berjegem bolsalar, meň özüm şol jaýy saňa berdirmerin. Şuny hakydaňdan çykarma. Berdi Kerbabýew gyssanýandygyny aýdyp, jaýdan çykdy. Ol birdenem, ýene yzyna aýlanyp: -Gapa täze gulp oturtman, ikiňizem meň gözüme görnäýmäň! - diýip gitdi. Ýazyjy Atajan Taganyň ýatlamalaryndan.