Gurbanlyk ynsany Allaha ÿakynlashdyrÿar

Gurban, sözlük manysy taýdan k-r-b kökünden işlik hökmünde ýakynlaşmak, at hökmünde bolsa, hyzmaty bilen soltana ýakynlaşan kişi manysyny berýär. Diýmek, gurbanlyk Allaha ruhy taýdan ýakynlaşdyrýan zat diýmekdir, ýagny belli bir haýwany belli bir wagtda ybadat niýeti bilen kesmekdir. Bereketli baýram günlerimizden biri bolan Gurban baýramy musulmanlaryň halys niýetleri bilen günälerden saplanmagyň ýollaryny gözleýän we bu maksada laýyklykda käbirileriniň ýüzüni Beýtullaha – Allahyň öýüne tarap öwrüp, Arafatda wakfä durýan we Muhammedi bir ruh bilen ýalbaryp-ýakarýan günü‐dir. Gurban baýramy, Hezreti Ibrahimiň ogly Ismaýili (a.s.) gurban etmek islän, Jenab-y Hakyň-da bir uly goç iberip, ony halas eden gününde bellenýär. Bu baýramda Ibrahim pygambere goýlan hormat artyp, Allah ugrunda jany we maly pida etmekde, bu ýolda sabyr we mertlik görkezmekde olary nusga almalydygy ýene bir gezek ýatlanýar. Hadyslardan birinde: Allah gatynda günleriň iň ulusy gurban baýramynyň birinji we ikinji günüdir diýilýär. Juma we arefe gününiň-de Allah gatynda iň haýyrly gündügi baradaky hadyslardan alymlar iň haýyrly günüň gurban ýa-da arefe günüdigi ýa-da ikisiniň-de bir-birine deňdir diýen netije çykaryp‐dyrlar; juma gününi-de hepdäniň iň haýyrly güni diýip hasaplap‐dyrlar. Arefe güni ertir namazy bilen başlaýan we Gurban baýramynyň dördünji güni ikindi namazyna çenli bäş günde her parz namazyň ahyrynda teşrik tekbirleri getirilýändigi üçin bu günlere eýýam-y teşrik (teşrik günleri) diýlipdir; emma hakykatda, gurbanyň 2-nji, 3-nji we 4-nji günlerine (Zilhijje aýynyň 11-12-13-i) teşrik günleri diýilýär. Hadysda-da: Arefe güni nahr/gurban güni (gurbanyň birinji güni) we teşrik günleri (gurbanyň 2-3-4-nji günleri) biz musulmanlaryň baýramydyr diýilýär.