Sabyr edenleri buşla…
“Kasam bolsun ki, siz biraz gorky, açlyk, mallaryňyzda, nebisleriňizde we hasyllaryňyzda nogsanlyk bilen synag ederis. (Eý, Pygamber!) Sen sabyry elden bermedikleri buşla!” (Bakara süresi, 155).
Ynsan üçin bu dünýädäki synaglardan biri, gorkudyr. Hawa, adam ýer titremeden, zenzeleden, aç ýa-da suwsyz galmakdan, maddy we ruhy duşmanlaryndan gorkýar we bularyň hersi onuň üçin bir synag bolup durýar.
Synagyň başga bir görnüşi-de açlykdyr. Muhammet (s.a.w.) ymmaty taryhyň belli döwürlerinde, bu synagyň iň ýowuzyna duçar boldy. Umuman alnanda, häzirki döwürde beýle synag juda bir göze ilenok. Aslyýetinde, bu gün hem käbir ýerlerde açlyk we garyplyk ýok däl, ýöne olar hem köplenç halatda şol ýerdäki adamlaryň isripkärligi we tygşytsyzlygy zerarly ýüze çykýar.
Malyň azalmagy, ýokanç kesel ýaly dürli apatlaryň täsiri arkaly bolup bilşi ýaly, mal-baýlykdan berekediň göterilmegi arkaly hem bolup biler. Häzirki döwürdäki puluň hümmetsizlenmegi hadysasy (infilýasiýa) bu synagyň iň agyr görnüşlerinden biridir.
Nebislerdäki nogsanlyk bolsa, ýa janyňdan jyda edilmek ýa-da hak we hukuklaryňdan mahrum galdyrylmak ýaly manylary aňladýan bolup biler. Müminleriň, daşky howplara garşy göreşde şehit bermek arkaly, nebisde nogsanlyk synagy bilen ýüzbe-ýüz bolmaklary mümkin. Şonuň ýaly-da, Pygamberimiziň (s.a.w.) we ilkinji musulmanlaryň Mekgede hossarlary tarapyndan jemgyýet durmuşyndan çetleşdirilişi ýaly, öz ýakynlarynyň eziýet we jepalary, hak-hukuklaryny çäklendirmegi arkaly-da synag edilmekleri mümkin.
Allatagala, bag we bakjalarymyza dürli apatlary ibermek arkaly , olara nogsanlyk getirip hem bizi synag edip biler.
Bu synaglar ýa biziň dürli günädir-hatalarymyz üçin duýduryş häsiýetine eýedir, ýa-da Hakyň ýanyndaky dereje we mertebämiziň beýgelmegi üçindir. Her iki ýagdaýda-da, bular, Allahyň gullary üçin lutfy diýmekdir.
Sabyr we namaz.
Pygamberimiz Sallallahu Aleýhi we Sellem haýsydyr bir bela ýa-da musybata uçranda, derrew täret alyp, namaza durupdyr. “Sabyr we namaz bilen Alladan ýardam diläň” (Bakara, 153) aýaty hem bu hakykata ünsi çekýär. Hawa, beladyr apatlar daş-töweregimizi gurşap alanda, bu girdapdan (çukurdan) çykmagyň ýoly – sabyr we namazdyr. Ilki, dişiňi gysyp, sabyr etmegi bil, soňra-da, kalbyň bilen Haka ýönelip, dergähine ýüzüňi goýup, Ondan medet dile!
Arhiwiň ýagdaýy
● Doly tekst
● 10/10 teswir saklanypdyr
Ýazylan saýty: teswirler.com · Çeşme: Web Archive nusgasy — ertir.com, 5 awgust 2012 ý. · Asyl sahypany gör ↗
Teswirler 10
153. Eý, muminler, sabyr etmek we namaz okamak bilen (Menden) medet soraň! Elbetde, Allah sabyr edijiler bilen biledir.
154. We Allah ýolunda gurban bolan şehidler hakynda: “Bular ölüler” diýmäň! Ýok, olar dirilerdir, ýöne siz duýmaýarsyňyz.
155-156. We, elbetde, size howp-hatar, açlyk, malu-jan we miwe-çiweleri kemeltmek ýaly närseler bilen sapak edýäris. Bir musybat gelende: “Elbetde, biz Allahyň (bendeleridiris) we, elbetde, biz Oňa gaýdyjylardyrys” diýýän sabyrlylara hoşhabar beriň, (eý, Muhammed)!
Bakara süresi.
Berekellah dost gowy tema. Sheyle shekilde achylsa kan dawa bolmaz.
Akmyrat,teswirchi siz bilen ylalashyan sebabi durmushy synag hokuminde a azaby bolsa sabyrlylyk bilen yenmeseng yer durmush programmasyny gutarmak mumkinde dal.Onyng yaly gayrat her gun Tangrydan dileg-dogalaryny soramak bilende yengileshdirilyar!
sabr eden derviş muradina ermiş! 👍
3/146...Şübhesiz ki Allah, sabyr edenleri söýer
2/153...Allah sabyr edenler bilen biledir
Şübhesiz Allah sabyr edenleri söýer. Allah Tagalanyň bir ady hem Sabur'dyr.
Pygamber sallallahu aleyhi we sallam sabyr barada aydan birnache fazylatly hadyslary bar:
Başyna gaýgy düşen bende yhlas bilen: “Innä lillähi we innä ileýhi rojigun” (biziň özümiz, ähli maşgalamyz hem-de hemme zadymyz Allah tagalanyňkydyr). Biziň hakymyzda öz islän işini eder hem-de ahyretde onuň huzuryna barmalydyrys. “Eý Allah bu gaýgymyň barabaryna boljak sogaby geljek günler üçin saklap duraryn. Munuň deregine sogap ber shu gaýgymy haýyrly zatlar bilen çalşyp” – diýsin.
(Sahyh Muslim, 1j. 231 sah.)
Allah tagala Kuranyň köp ýerinde “sabyry” taryplap, haýyrly işleri sabyr etmek bilen baglaşdyrdy. Hatda “Bakara” surasynyň 148-nji aýatynda sabyry namazdan hem öňde zikr etdi we özüniň sabyrly bendeleri bilen bile ekenligini aýtdy. Ahkaf surasynyň 34-nji aýatynda resulullah hazratlarynyň özüne-de sabyt etmäge buýurdy. Sabyrly bolmagyň pazylatlary hakynda pygamberimiziň hadyslary we ummasyz sogaplar hakynda wadalar juda köpdür. Adamzat üçin gaýgy, hasrat oňaýsyz bolsa-da her bir agyrlygyň astynda bir ýeňillik barlygy sebäpli gaýgylar hem peýdasyz däldir. Musybat her näçe uly bolsa-da, yzba-yz gelse-de şulara garşy bendäniň wezipesi umytsyz bolman belki, “bu işler meniň üçin haýyrly bolsa gerek” diýip ýokardaky “innä lillähi we innä ileýhi rojigun” okap Allah tagalanyň rahtam we kereminden sogap we haýyrlar umyt edip durmakdyr. Kuranda “innä lillähi we innä ileýhi rojigun” sözüniň öňünde “koluw” kelimesi bardyr. Bolsa-da ony okaman “innäden” başlamak mynasypdyr. Çünki “koluw”diýilse özüň aýtman başga biriniň aýdanyny hekaýat etmek manysy çykar.
Pygamber aleyhissalatu wesselam aydan eken:
Mesgut (bagtly) kishi pitnelerden chetde galdyrylan adamdyr (3 gezek) we bir bela mübtela (sezewar) bolsa sabyr eden kishidir.
(Suneni ebi Dawud, 2j. 236 sah.)
Resulekremhezretleri özüning dogalarynda hemme wagt pitneden pena sorardy we ähliyslamahem pitneden gacha durmaga buyrardy. Saklanmak bilen hem onga mübtela bolunsa, onungchäresi sabyr etmek bolup, sabyr edyän kishi hem bagtlydyr. Yok yerden birining üstünden düshüp, bir mashgalanyng gününi bulap, hakmy-nähakmy derngemän özüning din garyndashlaryny döwlet adamlaryna yamanlap, edaralara chagyrdyp, adamlar arasyndadushmanlyk köpelip, dostluk tanaplary gyrylmagyna din we yslam hökümlerini öwretmekden bashga ayby yok adamlaryng jepa chekmegine sebäp bolyan kishiler shu hadysyng mazmunyna görä ing betbagt adamlardyr. Sabyr edijiler we Allah tagala tarapyndan gelen belalara razy bolup durujylar hakynda Kuran Kerimde uly wadalar bar. Shol wadalara uchran adam bagtly boljagynda shübhe yok. Belalara sabyr etmek, kaza-kadara razy bolmak, hich hili bela-beter yok yurtlara (jennete) baryan birden bir yoldur. Adam ogly dünyäde yashan mütdetinde gaygy-hasrat görmän yashamagy mümkin däl.Durmush, yashayysh tikenli chöplering üstünden yöremek we mushakgat tolkunlary bilengarshylashyp yöremekden ybaratdyr. Akylly kishi shol külpetlere döz gelmäge we gelejek rahatlary umyt edip özüni yitirmezlige dalash etmeli. Her agyrlyk songunda yengillik hem boljakdygyny Kuran Kerim wadaberyär. Musulman adam elbetde shol wadany hatyrlap göwnüne teselliberer hem-de öz-özüne nesihat kylar. Dünyä gaygy-hasrat mekanydyr. Bir sagat shatlygybolsa yüz sagatlap gussasy bardyr.
Resulullah aleyhissalam sheyle diydi:
Allah tagalanyň ýardamy muşakgata görä, Allah tagaladan sabyr nygmaty hem musybata görä geler.
Adam ogly maşgala köplügi, güzeran agyrlygy, umumy dünýe muşakgatlyklary sebäbine zeýrenip, ejizläp ýörmegi nädogrudyr. Çünki Allah tagalanyň ýardamy kynçylygyň mukdaryna görä bolar. Şonuň ýaly sabyr kuwwaty hem musybatyň agyrlygyna görä yhsan ediler. Adam ogly her hili külpetlere uşrasa-da, şondan halas bolmagyň umydy bilen ýaşamalydyr. Ömründe bir eden dogaň kabul boljak diýilse “umytsyz bolmaýyn” diýen dilegi etmelidir. Dünýäde näumyt ýaşamagyň naçarlygynyň tarapyny etmäge hiç kimiň güýji ýetmez. Şonuň üçin bolsa gerek bu hadys şerif musulmanlary näumytlykdan saklanmaga we goldan geldigiçe öz wezipesini ýerine ýetirmäge çagyrýar.
Pygamberimiz sallallahu aleyhi we sallam sabyr barada sheyle diydi:
Sabyr (gaýgynyň) iň ilki başa gelen wagtyndadyr.
(Sahyh Buhari, 2j. 84 sah.)
Adam ogly gaýgy-hasratyň ilki gelen wagtynda dözümli dursa, soňabaka akly üstün bolup kem-kemden ýüregi teselli tapar. Şonuň üçin gaýgy-hasratyň başa gelen iň ilki pursatynda döz getirmäge sabyr diýiler. Sabyr etmekde wada edilen sogaplar hem şoňa görä berler. Sabyryň tersi jazag (haý-waý)-dyr. Emma ýürek gamlanyp gözlerden ýaş çykmagy sessiz aglamak sabyra ters däldir. Çünki bu zatlar hakynda bende biygtyýardyr. Resulullah Ybraýym atly ogly ölende gözýaş edenligi mälimdir. Bela we külpet başa düşende innä lillähi we innä ileýhi rojigun (Elbetde hemmämiz Allah tagala garaşly we şonuň huzuryna dolanyjydyrys) diýip doga okamak we mümkin bolsa resuluhuda adatyna eýerip täheret kylyp namaz okamak ýagşydyr. Bela we musybatlardan emin adam dünýäde tapylmaz. Şonuň üçin oňa her bir bende boýun alyk bolmalydyr we şonuň barabaryna günäden päklenmegi arzuw etmelidir. Çünki musybata sabyr etmek günäni ýuwýan sabyndyr. Jazag-pazag etmek bolsa katgy haramdyr.
iman taýdan şeýle güýçli, erk taýdan
şeýle berk, ahlak taýdan şeýle beýik
ynsanlary hem şeýle ejizledýän şu
ýagdaýlardan (şyltak/töhmet) ägä/hüşgär
bolalyň! ýokarda-da aýdyşym ýaly,
başymyza şu ýagdaýlar geläýse, ilki bilen
sabyr edip, soňam tämiz niýet we ýalbaryş
bilen allaha ybadat edip, ondan goldaw
isläliň, ýardamyny diläliň! soňam oňat
ahlakly, imanly, amally ýakynlarymyzdan
ýa-da ynsanlardan ýagdaýy idäp-sorap,
olaryňbu babatda kömeklerini isläliň!
biribar hemmämizi şeýle erbet
ýagdaýlardan gorasyn! başymyza geläýen
ýagdaýynda-da, iň oňat ýagdaýda
daýanmagymyz üçin güýçli sabyr, akyl we
çäreleri bersin! bizi haýyrly netijelere
gowşursyn!